Yoga Vasistha · Verses 6.88-2
aṣṭāśītitamaḥ sargaḥ
cūḍālovāca /
asti kaścitpumān śrīmān sthānaṃ nityaviruddhayoḥ /
guṇalakṣmyoraśeṣeṇa yathābdhirvāḍavāmbunoḥ
kalāvānastrakuśalo vyavahāravicakṣaṇaḥ /
sarvasaṃkalpasīmānto na tu jānāti tatpadam
anantayatnasaṃsādhye sa cintāmaṇisādhane /
pravṛtto vāḍavo vahnirabdhisaṃśoṣaṇe yathā
tasya yatnena mahatā kālenādhyavasāyinaḥ /
siddhaścintāmaṇiḥ kiṃvā na siddhyatyudyatātmanām
pravṛttimudyamaṃ prajñāṃ prayuṃkte cedakhedavān /
akiṃcano'pi śaktatvaṃ samavāpnotyavighnataḥ
maṇimagre sthitaprāyaṃ hastaprāpyaṃ dadarśa saḥ /
merāvudayaśrṛṅgastho munirindumivoditam
babhūva maṇirājendre na tu niścayavānasau /
rājye drāgiti saṃprāpte sudīna iva pāmaraḥ
idaṃ saṃcintayāmāsa manasā smayaśālinā /
saṃprāptopekṣayā dīrghaduḥkhasaṃbhramaśālinā
ayaṃ maṇirmaṇirnāyaṃ maṇiścettadbhavenna saḥ /
spṛśāmi na spṛśāmyenaṃ kadācitsparśato vrajet
naitāvataiva kālena maṇīndraḥ kila siddhyati /
yatnena jīvitāntena siddhyatītyāgamakramaḥ
kṛpaṇaḥ kūṇitenākṣṇā lolālātalatopamam /
ratnālokaṃ prapaśyāmi dvicandratvamiva bhramāt
kuta etāvatī sphītā bhāgyasaṃpanmamāgatā /
adhunaiva yadāpnomi maṇīndraṃ sarvasiddhidam
kecideva mahāntaste mahābhāgyā bhavanti hi /
yeṣāmalpena kālena bhavantyabhimukhāḥ śriyaḥ
ahamalpatapāḥ sādhuvarāko mānuṣaḥ kila /
siddhayaḥ kathamāyānti māmabhāgyaikabhājanam
evaṃ vikalpasaṃkalpaiściramajñaḥ parāmṛśan /
na maṇigrahaṇe yatnamakārṣīnmaurkhyamohitaḥ
na yadā yena labdhavyaṃ na tatprāpnotyasau tadā /
cintāmaṇiravāpto'pi durdhiyā helayojjhitaḥ
iti tasminsthite yāto maṇiruḍḍīya siddhayaḥ /
tyajanti hyavamantāraṃ śaro guṇamivojjhitaḥ
hatvā prājñapadaṃ puṃsaḥ saṃyānti kila siddhayaḥ /
āgatāḥ saṃprayacchanti sarvaṃ yāntyasahatyalam
pumānbhūyaḥ kriyāyatnaṃ cakre ratnendrasādhane /
nodvijante svakāryeṣu janā adhyavasāyinaḥ
dadarśātha kacadrūpaṃ kācakhaṇḍamakhaṇḍitam /
hasadbhirvañcakaiḥ siddhaiḥ puraskṛtamalakṣitaiḥ
ayaṃ cintāmaṇiriti mūḍhastasminsa vastutām /
bubudhe mohito hyajño mṛdaṃ hemeti paśyati
aṣṭau ṣaṣṭhaṃ dviṣaṃ mitraṃ rajjuṃ sarpaṃ sthalaṃ jalam /
candrau dvau kurute cittagato moho'mṛtaṃ viṣam
taṃ dagdhamaṇimādāya prāktanīṃ ca śriyaṃ jahau /
sarvaṃ citāmaṇerasmātprāpyate kiṃ dhanairiha
deśo'yamasukho rūkṣo janaiḥ pāpibhirāvṛtaḥ /
kiṃ tadgehaṃ gataprāyaṃ kiṃ nāma mama bandhavaḥ
dūraṃ gatvā yathākāmaṃ sukhaṃ tiṣṭhāmi saṃpadā /
ityādāya maṇiṃ mūḍhaḥ śūnyakānanamāyayau
tatra kācakaṇenāsau tena tāmāpadaṃ yayau /
kajjalādreriva nibhā maurkhyasyaivāṅga yā samā
duḥkhāni maurkhyavibhavena bhavanti yāni
naivāpado na ca jarāmaraṇena tāni /
sarvāpadāṃ śirasi tiṣṭhati maurkhyamekaṃ
kṛṣṇaṃ janasya vapuṣāmiva keśajālam
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vā० de० mokṣo० nirvāṇaprakaraṇe pū० cūḍā- maṇikācopākhyānaṃ nāmāṣṭāśītitamaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0