Language

ENहिગુ
Scripture Library

Yoga Vasistha · Chapter 6.82

6.82.82

dvyaśītitamaḥ sargaḥ

6.82.1

śrīrāma uvāca /
kimetadbhagavansarvanāśe nṛtyati kena sā /
kiṃ śūrpaphalakumbhādyastasyāḥ sragdāmadhāraṇam

6.82.2

kiṃ naṣṭaṃ trijagadbhūyaḥ kiṃ kālyā dehasaṃsthitam /
parinṛtyati nirvāṇaṃ kathaṃ punarupāgatam

6.82.3

śrīvasiṣṭha uvāca /
nāsau pumānna cāsau strī na tannṛttaṃ na tāvubhau /
tathābhūte tathācāre ākṛtī na ca te tayoḥ

6.82.4

anādicinmātranabho yattatkāraṇakāraṇam /
anantaṃ śāntamābhāsamātramavyayamātatam

6.82.5

śivaṃ tatsacchivaṃ sākṣāllakṣyate bhairavākṛti /
tathāsthito jagacchāntau paramākāśa eva saḥ

6.82.6

cetanatvāttathābhūtasvabhāvavibhavādṛte /
sthātuṃ na yujyate tasya yathā hemno nirākṛti

6.82.7

kathamāstāṃ vada prājña cinmātraṃ cetanaṃ vinā /
kathamāstāṃ vada prājña maricaṃ tiktatāṃ vinā

6.82.8

kaṭakādi vinā hema kathamāstāṃ vilocyatām /
kathaṃ svabhāvena vinā padārthasya bhavetsthitiḥ

6.82.9

vinā tiṣṭhati mādhuryaṃ kathayekṣurasaḥ katham /
nirmādhuryaśca yastvikṣuraso na hi sa tadrasaḥ

6.82.10

acetanaṃ yaccinmātraṃ na taccinmātramucyate /
na ca cinmātranabhaso naṣṭaṃ kvacana yujyate

6.82.11

svasattāmātrakādanyatkiṃcittasya na yujyate /
anyatvamurarīkartuṃ vyomānanyamasau kila

6.82.12

tasmāttasya yadakṣubdhaṃ sattāmātraṃ svabhāsanam /
anādimadhyaparyantaṃ sarvaśaktimayātmakam

6.82.13

tadetattrijagatsargakalpāntau vyoma bhūrdiśaḥ /
nāśa utpādanaṃ nāma vinānābhāsanaṃ nabhaḥ

6.82.14

jananaṃ maraṇaṃ māyāmohaṃ māndyamavastutā /
vastutā ca vivekaśca bandho mokṣaḥ śubhāśubhe

6.82.15

vidyā'vidyā videhatvaṃ sadehatvaṃ kṣaṇaściram /
cañcalatvaṃ sthiratvaṃ vā tvaṃ cāhaṃ cetaraśca tat

6.82.16

sadasaccātha sadasanmaurkhyaṃ pāṇḍityameva ca /
deśakālakriyādravyakalanākelikalpanam

6.82.17

rūpālokamanaskārakarmabuddhīndriyātmakam /
tejovāryanilākāśapṛthvyādikamidaṃ tatam

6.82.18

etatsarvamasau śuddhacidākāśo nirāmayaḥ /
ajahadvyomatāmeva sarvātmaivaivamāsthitaḥ

6.82.19

etatsarvaṃ ca vimalaṃ khamevātra na saṃśayaḥ /
asmādananyatsvapnādirdṛṣṭānto'trāvikhaṇḍitaḥ

6.82.20

cinmayaḥ paramākāśo ya eva kathito mayā /
eṣo'sau śiva ityukto bhavatyeṣa sanātanaḥ

6.82.21

sa eṣa harirityāste bhavatyeṣa pitāmahaḥ /
candro'rka indro varuṇo yamo vaiśravaṇo'nalaḥ

6.82.22

anilo jaladombhodhirhyo yadvastvasti nāsti ca /
ityete cinmayākāśakośaleśāḥ sphurantyalam

6.82.23

evaṃvidhābhiḥ saṃjñābhirmudhābhāvanayedṛśāḥ /
svabhāvamātrabodhena bhavantyete tu tādṛśāḥ

6.82.24

abodho bodha ityevaṃ cidvyomaivātmani sthitam /
tasmādbhedo dvaitamaikyaṃ nāstyeveti praśāmyatām

6.82.25

tāvattaraṅgatvamayaṃ karoti
jīvaḥ svasaṃsāramahāsamudre /
yāvanna jānāti paraṃ svabhāvaṃ
nirāmayaṃ tanmayatāmupetaḥ

6.82.26

jñāne tu śāntiṃ sa tathopayāti
yathā na so'bdhirna taraṅgako'sau /
yathāsthitaṃ sarvamidaṃ ca śāntaṃ
bhavatyanantaṃ parameva tasya

6.82.82

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mo० nirvāṇaprakaraṇe u० pāṣā० śivasvarūpavarṇanaṃ nāma dvyaśītitamaḥ sargaḥ

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc