Yoga Vasistha · Chapter 6.82
dvyaśītitamaḥ sargaḥ
śrīrāma uvāca /
kimetadbhagavansarvanāśe nṛtyati kena sā /
kiṃ śūrpaphalakumbhādyastasyāḥ sragdāmadhāraṇam
kiṃ naṣṭaṃ trijagadbhūyaḥ kiṃ kālyā dehasaṃsthitam /
parinṛtyati nirvāṇaṃ kathaṃ punarupāgatam
śrīvasiṣṭha uvāca /
nāsau pumānna cāsau strī na tannṛttaṃ na tāvubhau /
tathābhūte tathācāre ākṛtī na ca te tayoḥ
anādicinmātranabho yattatkāraṇakāraṇam /
anantaṃ śāntamābhāsamātramavyayamātatam
śivaṃ tatsacchivaṃ sākṣāllakṣyate bhairavākṛti /
tathāsthito jagacchāntau paramākāśa eva saḥ
cetanatvāttathābhūtasvabhāvavibhavādṛte /
sthātuṃ na yujyate tasya yathā hemno nirākṛti
kathamāstāṃ vada prājña cinmātraṃ cetanaṃ vinā /
kathamāstāṃ vada prājña maricaṃ tiktatāṃ vinā
kaṭakādi vinā hema kathamāstāṃ vilocyatām /
kathaṃ svabhāvena vinā padārthasya bhavetsthitiḥ
vinā tiṣṭhati mādhuryaṃ kathayekṣurasaḥ katham /
nirmādhuryaśca yastvikṣuraso na hi sa tadrasaḥ
acetanaṃ yaccinmātraṃ na taccinmātramucyate /
na ca cinmātranabhaso naṣṭaṃ kvacana yujyate
svasattāmātrakādanyatkiṃcittasya na yujyate /
anyatvamurarīkartuṃ vyomānanyamasau kila
tasmāttasya yadakṣubdhaṃ sattāmātraṃ svabhāsanam /
anādimadhyaparyantaṃ sarvaśaktimayātmakam
tadetattrijagatsargakalpāntau vyoma bhūrdiśaḥ /
nāśa utpādanaṃ nāma vinānābhāsanaṃ nabhaḥ
jananaṃ maraṇaṃ māyāmohaṃ māndyamavastutā /
vastutā ca vivekaśca bandho mokṣaḥ śubhāśubhe
vidyā'vidyā videhatvaṃ sadehatvaṃ kṣaṇaściram /
cañcalatvaṃ sthiratvaṃ vā tvaṃ cāhaṃ cetaraśca tat
sadasaccātha sadasanmaurkhyaṃ pāṇḍityameva ca /
deśakālakriyādravyakalanākelikalpanam
rūpālokamanaskārakarmabuddhīndriyātmakam /
tejovāryanilākāśapṛthvyādikamidaṃ tatam
etatsarvamasau śuddhacidākāśo nirāmayaḥ /
ajahadvyomatāmeva sarvātmaivaivamāsthitaḥ
etatsarvaṃ ca vimalaṃ khamevātra na saṃśayaḥ /
asmādananyatsvapnādirdṛṣṭānto'trāvikhaṇḍitaḥ
cinmayaḥ paramākāśo ya eva kathito mayā /
eṣo'sau śiva ityukto bhavatyeṣa sanātanaḥ
sa eṣa harirityāste bhavatyeṣa pitāmahaḥ /
candro'rka indro varuṇo yamo vaiśravaṇo'nalaḥ
anilo jaladombhodhirhyo yadvastvasti nāsti ca /
ityete cinmayākāśakośaleśāḥ sphurantyalam
evaṃvidhābhiḥ saṃjñābhirmudhābhāvanayedṛśāḥ /
svabhāvamātrabodhena bhavantyete tu tādṛśāḥ
abodho bodha ityevaṃ cidvyomaivātmani sthitam /
tasmādbhedo dvaitamaikyaṃ nāstyeveti praśāmyatām
tāvattaraṅgatvamayaṃ karoti
jīvaḥ svasaṃsāramahāsamudre /
yāvanna jānāti paraṃ svabhāvaṃ
nirāmayaṃ tanmayatāmupetaḥ
jñāne tu śāntiṃ sa tathopayāti
yathā na so'bdhirna taraṅgako'sau /
yathāsthitaṃ sarvamidaṃ ca śāntaṃ
bhavatyanantaṃ parameva tasya
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mo० nirvāṇaprakaraṇe u० pāṣā० śivasvarūpavarṇanaṃ nāma dvyaśītitamaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0