Yoga Vasistha · Chapter 6.8

aṣṭamaḥ sargaḥ

bhuśuṇḍa uvāca /
vidyādhara dharādhāro girikandaramandiraḥ /
digantarāmbarācāracārasaṃcāracañcaraḥ

īdṛśo'yaṃ jagadvṛkṣo jāyate'haṃtvabījataḥ /
bīje jñānāgninirdagdhe naiva kiṃcana jāyate

prekṣyamāṇaṃ ca tannāsti kilāhaṃtvaṃ kadācana /
etāvadeva tajjñānamanenaiva pradahyate

ahaṃtvabhāvāccāhaṃtvamasti saṃsārabījakam /
nāhaṃtvabhāvānnāhaṃtvamastīti jñānamuttamam

sargādāveva sargasya kilāsyābhāvayogataḥ /
kuto'haṃtvaṃ kutastvaṃtvaṃ kuto dvitvaikyavibhramaḥ

samākarṇya gurorvākyaṃ yatante ye svayatnataḥ /
saṃkalpatyāgamāmūlaṃ padaprāptau jayanti te

randhanājjayamāpnoti svaśāstre sūpakṛtkṛte /
vivekī svavivekitvaṃ yatanādeva nānyathā

ciccamatkāramātraṃ tvaṃ jagadviddhīha netarat /
nāśāsu na bahirnāntaretatkvacana vidyate/

saṃkalponmeṣamātreṇa jagaccitraṃ vilokyate /
tadanunmeṣavilayi citrakṛccittacitravat

maṇḍapo'sti mahāstambho muktāmaṇivinirmitaḥ /
bahuyojanalakṣāṇi kāntakāñcanacitritaḥ

maṇistambhasahasreṇa vṛto'gre protameruṇā /
indrāyudhasahasrāḍhyakalpasaṃdhyābhrasundaraḥ

strībālapuruṣādīnāṃ vāstavyānāmitastataḥ /
krīḍārthaṃ sthāpitā yatra nānāracanayāntare

bhūtabījaparāpūrṇāstamoripusaghuṃghumāḥ /
tamaḥprakāśacitrākhyā lokāntarasamudgakāḥ

āmodasubhagā lolajaladāvalipallavāḥ /
līlāpadmākare strīṇāṃ vilūnākalpapādapāḥ

bālaniḥśvāsacalitāḥ kandukāni kulācalāḥ /
saṃdhyāmbudāḥ karṇapūrāścāmarāḥ śaradambudāḥ

kalpāntakālajaladāstālavṛntapadaṃ gatāḥ /
bhūtalaṃ dyūtaphalakaṃ vitānaṃ tārakāmbaram

bhūtaśāraparāvarte dyūte'kṣāḥ śaśibhānavaḥ /
vyomājire jagadbhāsapaṇe gṛhanivāsinām

iti saṃkalpa evāntaścirabhāvanayā yathā /
agrasthadṛśyopamayā satyatāmiva gacchati

tathaivāyaṃ jagadrūpaḥ saṃkalpaiḥ susamutthitaḥ /
ciccamatkāramātrātmā citrakṛccittacitravat

asatyameva sphurati sarvamasti ca nāsti ca /
asadutthita evāyaṃ kutopīva samutthitaḥ

hemnīva kaṭakāditvaṃ saṃsārodarakoṭaraḥ /
ciccamatkāra evāyamavikalpanasaṃkṣayaḥ

atyantameva svāyatto yathecchasi tathā kuru /
yaścānnapānadānādāvanādaramupeyivān /
tasyedaṃ paścimaṃ janma na sa karma samujjhati

prāpto vivekapadavīmasi pāvanātmanpuṇyāṃ pavitritajagattritayā dvitīyām /
nādhaḥ patiṣyasi punarmanasā'muneti jānāmi maunamamalaṃ padamutsṛja tvam

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mokṣopāyeṣu nirvāṇa० uttarārdhe vidyādharo० māyāmaṇḍapavarṇanaṃ nāmāṣṭamaḥ sargaḥ