Language

ENहिગુ
Scripture Library

Yoga Vasistha · Verses 6.74-2

6.74-2.1

śrīrāma uvāca /
yathā cittacamatkṛtyā rājño gaṅgāvatāraṇam /
bhagīrathasya saṃpannaṃ tanme kathaya bho prabho

6.74-2.2

śrīvasiṣṭha uvāca /
āsīdbhagīratho nāma rājā paramadhārmikaḥ /
bhuvaḥ samudrayuktāyā maṇḍalītilakopamaḥ

6.74-2.3

saṃkalpānantaraṃ prāptā yathābhimatamarthinaḥ /
candraprasannavadanādasmāccintāmaṇeriva

6.74-2.4

sādhūnāṃ yo vyavasthārthaṃ dhanānyavirataṃ dadau /
tṛṇamātramupādatte kvaciccintāmaṇiryathā

6.74-2.5

vajrasāramiva protamujvalannemi yo'bhinat /
adho maṇirayoyantraṃ sarvadurjanaceṣṭitam

6.74-2.6

adhūmavahnidehaśrīḥ śrānto'pi dainyamapyalam /
tamo'harannṛṇāṃ naiśaṃ dyumaṇirveśmanāmiva

6.74-2.7

kirannagnikaṇāsāramabhitaḥ svapratāpajam / /
madhyāhnasūryakāntāgniriva jvalati yo'riṣu

6.74-2.8

mṛduśītalasaṃsparśo yaḥ samāhlādayanmanaḥ /
sujñānāṃ dravati snigdhasyendorindumaṇiryathā

6.74-2.9

jagadyajñopavītasya svargapātālavāhinaḥ /
gaṅgāvāhasya yenāsyāṃ tṛtīyaḥ pūrito guṇaḥ

6.74-2.6.1.74.10

agastyaśoṣito'mbhodhirgaṅgāpūreṇa pūritaḥ /
yena duṣpūrabhūto'pi mahāsārtho'rthināmiva

6.74-2.11

gaṅgāsopānapaddhatyā yena pātālavāsinaḥ /
yojitā brahmaṇo loke bāndhavā lokabandhunā

6.74-2.12

brahmāṇaṃ śaṃkaraṃ jahnuṃ tapasārādhayaṃśca yaḥ /
bhūyobhūyo yayau khedamaśūnyādhyavasāyinaḥ

6.74-2.13

yauvane vartamānasya tasya bhūmipaterapi /
pravicārayato lokayātrāṃ paryākulāmimām

6.74-2.14

suvirāgacamatkāravicārakaṇikodabhūt /
vayasyapi ca tāruṇye daivādvallī marāviva

6.74-2.15

ekānte cintayāmāsa mahīpatirasāviti /
jagadyātrāmimāṃ nityamasamañjasamākulam

6.74-2.16

punardinaṃ punaḥ śyāmā dānādānaśataṃ punaḥ /
tadeva bhuktavirasaṃ lakṣyate karma kurvatām

6.74-2.17

yena prāptena loke'sminna prāpyamavaśiṣyate /
tatkṛtaṃ sukṛtaṃ manye śeṣaṃ karma viṣūcikā

6.74-2.18

punaḥpunaḥ paryuṣitaṃ karma kurvanna lajjate /
mūḍhbuddhirabuddhistu kaḥ kuryātkila bālavat

6.74-2.19

athaikadodvignamanāḥ kadācittritalaṃ gurum /
ekāntaṃ saṃsṛterbhītaḥ samapṛcchadbhagīrathaḥ

6.74-2.6.1.74.20

bhagīratha uvāca /
antaḥśūnyāsu suciraṃ bhramatsaṃsāravṛttiṣu /
araṇyānīṣu caitāsu bhṛśaṃ khinnā vayaṃ vibho

6.74-2.21

jarāmaraṇamohādirūpāṇāṃ bhavakāriṇām /
bhagavansarvaduḥkhānāṃ kathamantaḥ prajāyate

6.74-2.22

tritala uvāca /
cirasāmyātmanotthena nirvibhāgavilāsinā /
rājan jñeyāvabodhena pūrṇena bharitātmanā

6.74-2.23

kṣīyante sarvaduḥkhāni truṭyanti granthayo'bhitaḥ /
saṃśayāḥ samatāṃ yānti sarvakarmāṇi cānagha

6.74-2.24

jñeyaṃ vidurathātmānaṃ saṃśuddhaṃ jñaptirūpiṇam /
sa ca sarvagato nityaṃ nāstameti na codayam

6.74-2.25

bhagīratha uvāca /
cinmātraṃ nirguṇaṃ śāntamasti nirmalamacyutam /
dehādi netaratkiṃciditi vedmi munīśvara

6.74-2.26

kiṃ tatra pratipattirme sphuṭatāmeti netarā /
etāvanmātrasaṃvittiḥ syāmahaṃ bhagavankatham

6.74-2.27

tritala uvāca /
jñānena jñeyaniṣṭhatvameti ceto hṛdambare /
tataḥ sarvavapurbhūtvā bhūyo jīvo na jāyate

6.74-2.28

asaktiranabhiṣvaṅgaḥ putradāragṛhādiṣu /
nityaṃ ca samacittatvamiṣṭāniṣṭopapattiṣu

6.74-2.29

ātmano'nanyayogena tadbhāvanamanāratam /
viviktadeśasevitvamaratirjanasaṃsadi

6.74-2.6.1.74.30

adhyātmajñānanityatvaṃ tattvajñānārthadarśanam /
etajjñānamiti proktamajñānaṃ tadato'nyathā

6.74-2.35

rāgadveṣakṣayākāraṃ saṃsāravyādhibheṣajam /
ahaṃbhāvopaśāntau tu rājan jñānamavāpyate

6.74-2.32

bhagīratha uvāca /
śarīre'smiṃścirārūḍho girau taruriva svake /
ahaṃbhāvo mahābhāga vada me tyajyate katham

6.74-2.33

tritala uvāca /
pauruṣeṇa prayatnena tyaktvā bhogaughabhāvanām /
gatvā vikasitāṃ sattāmahaṃkāro vilīyate

6.74-2.34

yantraṇāpañjaraṃ yāvadbhagnaṃ lajjādinākhilam /
akiṃcanatvaśeṣeṇa sphuṭā tāvadahaṃkṛtiḥ

6.74-2.35

sarvametaddhiyā tyaktvā yadi tiṣṭhasi niścalaḥ /
tadahaṃkāravilaye tvameva paramaṃ padam

6.74-2.36

śāntāśeṣaviśeṣaṇo vigatabhīḥ saṃtyaktasarvaiṣaṇo
gatvānūnamakiṃcanatvamariṣu tyaktvā samagrāṃ śriyam /
śāntāhaṃkṛtirastadehakalanasteṣveva bhikṣāmaṭa
nmāmapyujjhitavānalaṃ yadibhavasyuccaistvamuccairasi

6.74-2.74

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mokṣopāyeṣu nirvāṇaprakaraṇe pū० bhagīrathopadeśo nāma catuḥsaptatitamaḥ sargaḥ

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc