Yoga Vasistha · Verses 6.66-2

ṣaṭṣaṣṭitamaḥ sargaḥ

vālmīkiruvāca /
vasiṣṭhamunisaṃyuktā viśvāmitrādisaṃyutāḥ /
sthitāḥ khecarasiddhaughā viśrāntā nṛpanāyakāḥ

sarāmalakṣmaṇā saiva tathaivātha sabhā babhau /
saumyā samasamābhogā śāntavāteva padminī

anavekṣya vacaḥ praśnamuvācātha munīśvaraḥ /
bodhayanti balādeva sānukampā hi sādhavaḥ

śrīvasiṣṭha uvāca /
rājan raghukulākāśaśaśāṅka raghunandana /
hyo mayā jñānanetreṇa sa bhikṣuḥ prekṣitaściram

dhyānenāhaṃ ciraṃ bhrāntastādṛgbhikṣudidṛkṣayā /
dvīpāni sapta vipulāṃ kulaśailasaparvatām

yāvatkutaścidapyevaṃ bhikṣurlabdho na tādṛśaḥ /
kathaṃ kila manorājyaṃ bahirapyupalabhyate

tatastribhāgaśeṣāyāṃ rātryāṃ punarahaṃ dhiyā /
uttarāśāntaraṃ yāto velāvāta ivārṇavam

jinanāmaiṣa tatrāsti śrīmān janapado mahān /
valmīkopari tatrāsti vihāro janasaṃśrayaḥ

tasminvihāre svakuṭīkośe kapilamūrdhajaḥ /
bhikṣurdīrghadṛśo nāma sthita eva samādhaye

ekaviṃśatirātraṃ ca tasyaivaṃ sthitiśālinaḥ /
dṛḍhārgalaṃ gṛhaṃ dhyānabhaṅgabhītā viśanti no

bhṛtyāḥ priyāḥ kila tathā saṃtiṣṭhati sa bhikṣukaḥ /
adyaiva tasya saṃvettuṃ niyaterīdṛśī sthitiḥ

rātrayo dhyānaniṣṭhasya gatāstasyaikaviṃśatiḥ /
sa tu varṣasahastrānī tathā cittena bhūtavān

kasmiṃścitprāktane kalpe bhikṣureva purā'bhavat /
adya tviha dvitīyo'smiṃstṛtīyo nopalabhyate

mayā tu punaranviṣya cetasā caturātmanā /
tādṛg bhikṣustṛtīyo'nyo jagatpadmodarālinā

asmātsargāttato labdhastṛtīyastādṛśāśayaḥ /
athānye līlayā sargā mayā saṃprekṣitāstataḥ

yāvattasmiṃścidākāśakośaśāyini sargake /
tṛtīyo vidyate bhikṣurbrāhmaśca sadṛśakramaḥ

evaṃ tenaiva tenaiva saṃniveśena bhūriśaḥ /
bhaviṣyantyabhavansarve padārthāḥ sargasaṃtatau

asyāṃ sabhāyāmapi ye munayo brāhmaṇāstathā /
bhāvyamevaṃ samācaurastairanyairapyanekaśaḥ

nāradenāmunā bhāvyaṃ punaranyena cāmunā /
evaṃ kalanakarmabhyāṃ yuktenānyena bhūriśaḥ

evaṃ janmādinā bhāvyaṃ vyāsenāpi śukena ca /
śaunakena punarbhāvyaṃ kratunā pulahena ca

agastyena pulastyena bhṛguṇā'ṅgirasāpi ca /
eta eva tathānye ca evaṃrūpakriyāspadam

cirāccirādbhaviṣyanti māyeyaṃ vitatā yataḥ /
sadṛśācārajanmānasta evānye ca bhūriśaḥ

bhūyobhūyo vivartante sargeṣvapsviva vīcayaḥ /
atyantasadṛśāḥ kecitkecidardhasamakramāḥ

kecidīṣatsamāḥ kecinna kadācitpunastathā /
evameṣātivitatā mahatāmapi mohinī

kṣaṇenehāsti no karma pratipattirhi jṛmbhate /
kvaikaviṃśatyahorātrā anantākṛtayo'nagha

kva tāsāmupalambho'lamaho bhīmā manogatiḥ /
pratibhāmātramevedamitthaṃ vikasitaṃ sthitam

nānākalahakallolaṃ jale prātarivāmbujam /
jātaṃ saṃvedanādeva śuddhādidamaśuddhimat /
saṃsārajālamakhilaṃ sārcirvahnikaṇādiva

pratyekamevamuditaḥ pratibhāsakhaṇḍaḥ
khaṇḍāntareṣvapi ca tasya vicitrakhaṇḍaḥ /
sarve svayaṃ nanu ca te'pi mitho na mithyā
sarvātmani sphurati kāraṇakāraṇe'smin

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmī० de० mo० nirvāṇapra० pū० jīvaṭopākhyāne bhikṣusaṃsṛtikathanaṃ nāma ṣaṭṣaṣṭitamaḥ sargaḥ