Language

ENहिગુ
Scripture Library

Yoga Vasistha · Verses 6.64-2

6.64-2.64

catuḥṣaṣṭitamaḥ sargaḥ

6.64-2.1

śrīrāma uvāca /
jīvaṭabrāhmaṇādīnāṃ haṃsādīnāṃ munīśvara /
bhikṣusvapnaśarīrāṇāṃ saṃpannaṃ kimataḥ param

6.64-2.2

śrīvasiṣṭha uvāca /
rudreṇa saha saṃbhūya prabuddhāḥ sarva eva te /
mithaśca dṛṣṭasaṃsārā rudrāṃśāḥ sukhinaḥ sthitāḥ

6.64-2.3

tena rudreṇa tāṃ māyāmavalokya yathoditām /
svāṃśāstāmeva saṃsārasthitiṃ te preṣitāḥ punaḥ

6.64-2.4

śrīrudra uvāca /
gacchatāśu nijaṃ sthānaṃ tatra bhuktvā kalatrakaiḥ /
kaṃcitkālaṃ samaṃ bhogānmatsakāśamupaiṣyatha

6.64-2.5

bhaviṣyatha madaṃśā ye gaṇā matpurabhūṣaṇāḥ /
tato mahāpralayato yāsyāmastatparaṃ padam

6.64-2.6

śrīvasiṣṭha uvāca /
ityuktvā bhagavān rudrasteṣāṃ so'ntaradhīyata /
antyasaṃsārasaṃkhyānaṃ rudrāṇāṃ madhyamāyayau

6.64-2.7

prayayuḥ svāspadaṃ te'pi jīvaṭabrāhmaṇādayaḥ /
svakalatraiḥ samaṃ dehaṃ kṣapayitvātha kālataḥ

6.64-2.8

rudralokaṃ samāsādya bhaviṣyanti gaṇottamāḥ /
kadācidvyomni dṛśyante tārakākārakāriṇaḥ

6.64-2.9

śrīrāma uvāca /
bhikṣusaṃkalparūpāste jīvaṭabrāhmaṇādayaḥ /
kathaṃ satyatvamāyātāḥ saṃkalpārthe kva satyatā

6.64-2.10

śrīvasiṣṭha uvāca /
saṃkalpasatyatā tvaṃśe tyaja saṃkalpasatyatām /
tatra yannāsti tannāsti yataḥ sarvātma tatpadam

6.64-2.11

yatsvapne dṛśyate yacca saṃkalpairavalokyate /
tattathā vidyate tatra sarvakālaṃ tadātmakam

6.64-2.12

taddeśakālātmatayā gatvā deśāntaraṃ yathā /
deśāddeśāntaraṃ yadvanna gatyātmādikaṃ vinā

6.64-2.13

na labhyate tathā svapno vinā tatra na labhyate /
sarvamasti citaḥ kośe yadyathālokayatyasau

6.64-2.14

cittathā tadavāpnoti sarvātmatvādavikṣatam /
saṃkalpaḥ svapnakastvaṅga yayā ca daśayāpyate

6.64-2.15

paramabhyāsayogābhyāṃ vinā tvetanna labhyate /
yeṣāṃ tu yogavijñānadṛṣṭayaḥ phalitāḥ sthitāḥ

6.64-2.16

sarvaṃ sarvatra paśyanti te yataḥ śaṃkarādayaḥ /
idamagragataṃ vastu tathā saṃkalpitaṃ mayā

6.64-2.17

nāpyaṃ yatobhayabhraśaṃ sa prāpnotyubhayāśrayāt /
sarvaṃ hyabhimataṃ kāryamekaniṣṭhasya siddhyati

6.64-2.18

dakṣiṇāṃ kakubhaṃ gacchankaḥ prāpnotyuttarāṃ diśam /
saṃkalpārthaparaireva saṃkalpārtho'vagamyate

6.64-2.19

agrasthārthaparairagre saṃsthitortho'vagamyate /
agrasthe buddhisaṃsthe yaḥ saṃkalpaṃ prāptumicchati

6.64-2.20

tadāsāvekaniṣṭhatvābhāvāttannāśayeddvayam /
tasmādekārthaniṣṭhatvādbhikṣujīvena rudratām

6.64-2.21

prāpya sarvātmanā labdhaṃ tathā sarvaṃ tathāsthiteḥ /
bhikṣusaṃkalpajīvāste pratyekaṃ tajjagatpṛthak

6.64-2.22

paśyanti caite nānyonyaṃ rudrajñānādṛte tataḥ /
aprabuddhāḥ prajāyante jīvā jīvāntabodhinaḥ

6.64-2.23

tadicchayāśu tadrūpā bahurūpāśca te iha /
iha vidyādharo'haṃ syāmahaṃ syāmiha paṇḍitaḥ

6.64-2.24

ityekadhyānasāphalyaṃ dṛṣṭānto'syāṃ kriyāsthitau /
ekatvaṃ ca bahutvaṃ ca maurkhyaṃ pāṇḍityameva vā

6.64-2.25

devatvaṃ mānuṣatvaṃ ca deśakālakriyākramaiḥ /
tulyakālamalaṃ kartuṃ dhāraṇādhyānayatnataḥ

6.64-2.26

sarvaśaktyaḥ svarūpatvājjīvasyāstyekaśaktitā /
anantaścāntapṛktaśca svabhāvo'sya svabhāvataḥ

6.64-2.27

savikāsaḥ sasaṃkoco'hiṃsrastena cidātmanaḥ /
yadicchati tadasyāṅga jantuḥ saṃpadyate svayam

6.64-2.28

svayaṃ saṃpāditairebhirdeśakālakriyākramaiḥ /
yoginyo yoginaśceha tiṣṭhantyanyatra yatra ca

6.64-2.29

iha vāmutra bhogena dṛṣṭametadanekaśaḥ /
kārtavīryo gṛhe tiṣṭhansarveṣāṃ bhayado'bhavat

6.64-2.30

viṣṇuḥ kṣīrodadhau tiṣṭhanjāyate puruṣo bhuvi /
paśvarthaṃ yānti tiṣṭhantyo yoginyo yoginīgaṇe

6.64-2.31

śakraḥ svargāsane tiṣṭhanyāti yajñārthamurvikām /
sahasramekaṃ bhavati tathā cāsmiñjanārdanaḥ

6.64-2.32

nṛṇāṃ śatāni bhaktānāṃ mānuṣyaṃ yāti tannataiḥ /
ekaḥ sahasraṃ bhavati tathā caiṣa janārdanaḥ

6.64-2.33

aṃśāvatāralīlābhiḥ kurute jāgatīṃ sthitim /
ekaḥ kāntāsahasrāṇi tulyakālaṃ nimeṣavat

6.64-2.34

evaṃ te bhikṣusaṃkalpā jīvaṭabrāhmaṇādayaḥ /
rudravijñānavaśataḥ svasaṃkalpapurīṃ gatāḥ

6.64-2.35

tatra bhuktvā ciraṃ bhogānprāpya rudrapuraṃ tataḥ /
gaṇatāmāvasantaste sthāsyanti saparicchadāḥ

6.64-2.36

nityaṃ praphullanavakalpalatālayeṣu
rudreṇa sākamururatnagulucchakeṣu /
nānājagatsu ca tadā śivapattaneṣu
vidyādharīṣvamaramaulidharāśca rejuḥ

6.64-2.64

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmā० vālmīkīye de० mokṣopāyeṣu nirvāṇaprakaraṇe pū० gaṇatvaprāptirnāma catuḥṣaṣṭitamaḥ sargaḥ

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc