Scripture Library

Yoga Vasistha · Chapter 6.56

6.56.56

ṣaṭpañcāśaḥ sargaḥ

6.56.1

śrīvasiṣṭha uvāca /
sarvatra sarvathā sarvaṃ sarvadā vyomni cinmaye /
sādhu saṃbhavati svacchaṃ śūnyatvaṃ kha ivākhile

6.56.2

yatra cittatra sargaśrīravyomni vyomni vāsti cit /
cinmayatvātpadārthānāṃ sarveṣāṃ nāstyacitkvacit

6.56.3

padārthajātaṃ śailādi yathā svapne purādi ca /
cidevaikaṃ paraṃ vyoma tathā jāgratpadārthabhūḥ

6.56.4

pāṣāṇākhyānamatredaṃ śṛṇu rāma rasāyanam /
pūrva mayaiva yaddṛṣṭaṃ citra prakṛtameva ca

6.56.5

ahaṃ viditavedyatvātkadācitpūrṇamānasaḥ /
tyaktumicchurimaṃ lokavyavahāraṃ ghanabhramam o

6.56.6

dhyānaikatānatāmetya śanairviśrāntaye ciram /
tyaktājavaṃ javībhāva ekāntārthī śamaṃ vrajan

6.56.7

idaṃ cintitavānasmi kasmiṃścidamarālaye /
saṃsthito vividhāḥ paśyanbhaṅgurā jāgatīrgatīḥ

6.56.8

virasā khalviyaṃ lokasthitirāpātasundarī /
na jātu sukhadā manye kasyacitkenacitkvacit

6.56.6.2.56.10

udvegaṃ janayatyantastīvrasaṃvegakhedataḥ /
imā dṛśyadṛśo draṣṭuriṣṭāniṣṭaphalapradāḥ //
kimidaṃ dṛśyate kiṃ vā prekṣate ko'hameva vā /
sarva śāntamajaṃ vyoma cinmātrātmani riṅgakam

6.56.11

tasmātsamastasiddhendradevadaityādidurgamam /
supradeśamito gatvā saṃgopyātmānamātmanā ०

6.56.12

adṛśyaḥ sarvabhūtānāṃ nirvikalpasamādhigaḥ /
same svacche pade śānte āse vigatavedanam

6.56.13

tasmātko nu pradeśaḥ syādatyantaṃ śūnyatāṃ gataḥ /
yatraitā nānubhūyante pañca bāhyārthavedanāḥ

6.56.14

śabdakānanavāryabdabhūtaughābhisamākulāḥ /
kṣobhayantyatha saṃkṣubdhāstasmānme girayo'rayaḥ

6.56.15

nānāvidhā nagendrāṇāmantarāvalitā janaiḥ /
deśā viṣamayā eva niḥśeṣā viṣayāhibhiḥ

6.56.16

janairjalacarairvyāptāḥ sāgarā nīrakukṣayaḥ /
vividhārambhasaṃkṣubdhairnagarāṇīva nāgaraiḥ

6.56.17

taṭānyadryamburāśīnāṃ lokapālapurāṇi ca /
bhūtākulāni śṛṅgāṇi pātālakuharāṇi ca

6.56.18

gāyantyanilabhāṃkārairnṛtyanti latikāḥ karaiḥ /
puṣpairhasantyagendrāṇāṃ guhā gahanakoṭarāḥ

6.56.19

maunimīnamunisparśakampinālacalāmbujāḥ /
sarasyo virasā eva vāryāvartavirāvitāḥ

6.56.6.2.56.20

pavanasparśasaṃkṣubdhatṛṇapāṃsupatākinī /
raṭatyanilabhāṃkārairnirjharorvyapyasaṃyatā

6.56.21

tasmādākāśamāśūnyaṃ kasmiṃściddūrakoṇake /
atra tiṣṭhāmyavaṣṭabhya yogayuktimaninditām

6.56.22

kasmiścidekakoṇe'tra kṛtvā kalpanayā kuṭīm /
vajrodaradṛḍhaṃ tasyāmantastiṣṭhāmyavāsanam

6.56.23

iti saṃcintya yāto'hamākāśamasi nirmalam /
yāvattadapi paśyāmi sakalaṃ vitatāntaram

6.56.24

kvacidbhramatsiddhagaṇaṃ kvacidudgarjadambudam /
kvacidvidyādharādhāraṃ yakṣotkṣiptakṣayaṃ kvacit

6.56.25

kvacidbhramatpuravaraṃ prārabdhasamaraṃ kvacit /
kvaciddrvajjaladharaṃ kvacidudvṛttayogini

6.56.26

kvaciddaityapuroḍḍīnasagandharvapuraṃ kvacit /
kvacidbhramadgrahagaṇaṃ tārakākulitaṃ kvacit

6.56.27

kvacitkhe khagasaṃghṛṣṭaṃ kvacitkruddhamahānilam /
kvacidutpātavalitaṃ kvacinmaṇḍalamaṇḍitam

6.56.28

kvacidapūrvabhūtaughaṃ nāgarāvalitaṃ kvacit /
kvacidarkarathākrāntaṃ kvacidanyarathoddhuram /1

6.56.29

kvacidādityadāhāntaṃ śaśiśaityānvitaṃ kvacit /
kvacitkṣudrajanāsahyaṃ kvacidagnyauṣṇyadurgamam

6.56.6.2.56.30

kvaciduttālavetālaṃ garuḍoḍḍāmaraṃ kvacit /
kvacitsapralayāmbhodaṃ kvacitsapralayānilam

6.56.31

tato bhūtagaṇāṃstyaktvā dūrāddūrataraṃ gataḥ /
prāptavānahamekāntaṃ śūnyamatyantavistṛtam

6.56.32

atyantamandapavanaṃ svapne'pyaprāpyabhūtakam /
maṅgalotpātarahitamagamyaṃ viddhi saṃsṛteḥ

6.56.33

kalpitātha mayā tatra kuṭī prakaṭakoṭarā /
nīrandhrakuḍyanibiḍā padmakuṅmalasundarī

6.56.34

ghuṇakṣuṇṇāṅgapūrṇendubimbodaramanoharā /
kahlārakundamandārapuṣpaśrīkośaśobhitā

6.56.35

samastabhūtāgamyatvaṃ tatra saṃkalpya cetasā /
agamye sarvabhūtānāmahamāsaṃ tadā tataḥ

6.56.36

baddhapadmāsanaḥ śāntamanāḥ paramamaunavān /
saṃvatsaraśatāntena nirṇīyotthānamātmanaḥ

6.56.37

nirvikalpasamādhistho nidrāmudrāmivāgataḥ /
samaḥ saumyanabhaḥsvasthaḥ samutkīrṇa ivāmbarāt

6.56.38

ciraṃ yadanusaṃdhatte cetaḥ paśyati tatkṣaṇāt /
cireṇa cāśāpavanavyaktivadvitataṃ yadā

6.56.39

tadā varṣaśatenātra bodhabījaṃ vṛtāntaram /
āsīnme hṛdayakṣetre kālamekaṃ vikāsataḥ

6.56.6.2.56.40

saṃprabuddho'bhavanme'tha jīvaḥ saṃbuddhavedanaḥ /
śiśirakṣīṇagātrasya madhāviva rasastaroḥ

6.56.41

tacchataṃ tatra varṣāṇāṃ nimeṣamiva me gatam /
bahvyo'pi kālagatayo bhavantyekadhiyo manāk

6.56.02

vikāsamāgato bāhyaṃ gato buddhīndriyakramaḥ /
vāsantaḥ puṣparūpeṇa madasyeva raso mama

6.56.43

māṃ prāṇapūritamupāgatasaṃvidaṃśa-
mabhyāgataṃ tvahamiti prasūtaḥ piśācaḥ /
icchāṅganāvivalito'tha kuto'pi sadyaḥ
pronnāmasannamanavāyurivogravṛkṣam

6.56.56

ityārṣe śrīvā० vālmī० de० mo० nirvāṇa० u० pāṣāṇo० ākāśamandire vasiṣṭhasamādhānavarṇanaṃ nāma ṣaṭpañcāśaḥ sargaḥ

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0