Yoga Vasistha · Chapter 6.46
śrīvasiṣṭha uvāca /
paramārthaphale jñāte muktau pariṇatiṃ gate /
bodho'pyasadbhavatyāśu paramārtho manomṛgaḥ
kvāpi sā mṛgatā yāti prakṣīṇasnehadīpavat /
paramārthadaśaivāste tatrānantāvabhāsinī
dhyānadrumaphalaprāptau bodhatāmāgataṃ manaḥ /
vajrasārāṃ sthitiṃ dhatte chinnapakṣa ivācalaḥ //
manastā kvāpi saṃyāti tiṣṭhatyacchaiva bodhatā /
nirbādhā nirvibhāgā ca sarvā'kharvātmikā satī
suviviktatayā cittasattā bodhatayoditā /
anādyantā bhavatyacchaprakāśaphaladāyinī
svayameva tatastatra nirastasakalaiṣaṇam /
anādyantamanāyāsaṃ dhyānamevāvaśiṣyate
yāvannādhigataṃ brahma na viśrāntaṃ pare pade /
tāvattanmananatvena na dhyānamavagamyate
paramārthaikatāmenya na jāne kva mano gatam /
kva vāsanā kva karmāṇi kva harṣāmarṣasaṃvidaḥ
kevalaṃ dṛśyate yogī gato dhyānaikaniṣṭhatām /
sthito vajrasamādhāne vipakṣa iva parvataḥ
virasākhilabhogasya praśāntendriyasaṃvidaḥ /
nīrasāśeṣadṛśyasya svātmārāmasya yoginaḥ
krameṇa vigaladvṛtterbalādviśrāntimīyuṣaḥ /
arthāyātaṃ samādhānaṃ kena nāma vicāryate
tāvadviṣayavairasyaṃ bhāvayantyucitāśayāḥ /
na paśyantyeva tānyāvadbhogāṃścitranaro yathā
apaśyañjāgatānarthānnirvāsanatayātmavān /
balādvajrasamādhāne tvanyeneva niveśyate/
prāvṛṣīva nadīpūro yaḥ samādhirupasthitaḥ /
balādeva tamāyātaṃ bhūyaścalati no manaḥ
sarvārthaśītalatvena balāddhyāne yadā''gatam /
jñānādviṣayavairasya sa samādhirhi netaraḥ
dṛḍhaṃ viṣayavairasyameva dhyānamudāhṛtam /
tadeva paripākena vajrasāraṃ bhavatyalam
tadetadbhogavaitṛṣṇyaṃ dhyānamaṅkuritaṃ hi tat /
tadeva pīṭhabandhena baddhaṃ bhavati bandhuram
samyagjñānaṃ samucchūnaṃ sadaivojjhi'tavāsanam /
dhyānaṃ bhavati nirvāṇamānandapadamāgatam
asti cedbhogavaitṛṣṇyaṃ kimanyaddhyānadurdhiyā /
nāsti cedbhogavaitṛṣṇyaṃ kimanyaddhyānadurdhiyā
dṛśyasvadanamuktasya samyagjñānavato muneḥ /
nirvikalpaṃ samādhānamavirāmaṃ pravartate
yasmai na svadate dṛśyaṃ sa saṃbuddha iti smṛtaḥ /
na svadante yadā bhogāḥ samyagbodhastathoditaḥ
yasya svabhāvaviśrāntiḥ kathaṃ tasyāsti bhogitā /
asvabhāvo hi bhogitvaṃ tatkṣaye tatkathaṃ kutaḥ
śrutapāṭhajapānteṣu samādhinirato bhavet /
samādhivirataḥ śrāntaḥ śrutapāṭhajapāñchrayet
nirvāṇamāmīta nirastakhedaṃ samastaśaṅkāstamayābhirāmam /
suṣuptasaumyaṃ samaśāntacittaṃ śaraddhanābhogaviśuddhamantaḥ
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mo० nirvāṇaprakaraṇe uttarārdhe sāmyāvabodhano nāma ṣaṭcatvāriṃśaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0