Language

ENहिગુ
Scripture Library

Yoga Vasistha · Verses 6.44-2

6.44-2.44

catuścatvāriṃśaḥ sargaḥ

6.44-2.1

śrīvasiṣṭha uvāca /
kevalenendriyaiḥ sārdhaṃ vartamānārthavartinā /
asaṃgamena manasā yatkaroṣi na tatkṛtam

6.44-2.2

yathā prāptikṣaṇe vastu prathame tuṣṭaye tathā /
na prāptyekakṣaṇādūrdhvamiti ko nānubhūtavān

6.44-2.5

vāñchākāle yathā vastu tuṣṭaye nānyadā tathā /
tasmātkṣaṇasukhe saktiṃ bālo badhnāti netaraḥ

6.44-2.4

vāñchākāle tuṣṭaye yattatra vāñchaiva kāraṇam /
tuṣṭistvatuṣṭiparyantā tasmādvāñchāṃ parityaja

6.44-2.5

yadi tatpadamāpto'si kadācitkālaparyayāt /
tadahaṃbhāvanārūpe na maṅktavyaṃ tvayā punaḥ

6.44-2.6

ātmajñānācalasyāgre rāma viśrāntavānasi /
ahaṃbhāvamahāśvabhre na punaḥ pātamarhasi

6.44-2.7

yatsmṛtānantasaddṛṣṭerjñatvameruśiraḥsthiteḥ /
punargarbhānukārāntaḥpātāle patanaṃ kutaḥ

6.44-2.8

dṛśyate te svabhāvo'yaṃ samatāsatyatāmayaḥ /
manye kṣīṇavikalpo'si jāto'si hatakālikaḥ

6.44-2.9

svabhāve saṃsthito rāma ityāvedayatīva me /
saumya pūrṇārṇavaprakhyā samatā nirmalā tava

6.44-2.10

āśā yātu nirāśatvamabhāvaṃ yātu bhāvanam /
amanastvaṃ mano yātu tavāsaṅgena jīvataḥ

6.44-2.11

yāṃ yāṃ vastudṛśaṃ yāsi tasyāṃ tasyāmavasthitam /
sattāsāmānyarūpeṇa brahma bṛṃhitaciddhanam

6.44-2.12

ajñātātmā nibaddho'si vijñātātmā na badhyase /
rāma tvaṃ svātmanātmānaṃ bodhayasva balādataḥ

6.44-2.13

yatra na svadate vastu svadate ca yathāgatam /
avāsanatvaṃ tadviddhi sāmyamākāśakomalam

6.44-2.14

vāsanārahitairantarindriyairāhara kriyāḥ /
na vikriyāmavāpnoṣi khavatkṣobhaśatairapi

6.44-2.15

jñātā jñānaṃ tathā jñeyaṃ trayamekatayātmani /
śāntātmānubhavā'bhavyaṃ na bhūyo bhavabhāgasi

6.44-2.16

cittonmeṣanimeṣābhyāṃ saṃsārapralayodayau /
vāsanāprāṇasaṃrodhādanimeṣaṃ manaḥ kuru

6.44-2.17

prāṇonmeṣanimeṣābhyāṃ saṃsṛteḥ pralayodayau /
tamabhyāsaprayogābhyāmunmeṣarahitaṃ kuru

6.44-2.18

maurkhyonmeṣanimeṣābhyāṃ karmaṇāṃ pralayodayau /
tadvilīnaṃ kuru balādguruśāstrārthasaṃyamaiḥ

6.44-2.19

yathā vātarajaḥsaṅgaspandātkhaṃ bhāvavedanam /
tathā citaścetyatayā spandādidamupasthitam

6.44-2.20

dṛśyadarśanasaṃbandhaspandeneyaṃ jagadgatiḥ /
sphuratyālokakuḍyādisaṃgajā varṇadhīriva

6.44-2.21

dṛśyadarśanasaṃbandhaspandābhāve na jāyate /
vedanā bhavadābhāsā citrapuṃsāmivāśaye

6.44-2.22

cittaspandotthitā māyā tadabhāve vilīyate /
payaḥspandotthitā vīcistadabhāve vinaśyati

6.44-2.23

tyāgena vāsanāṃśasya bodhādvā prāṇarodhanāt /
citte nispandatāṃ yāte kutaḥ spandasya saṃbhavaḥ

6.44-2.24

asaṃvitspandamātreṇa yāti cittamacittatām /
prāṇānāṃ vā nirodhena tadeva ca paraṃ padam

6.44-2.25

dṛśyadarśanasaṃbandhe yatsukhaṃ pāramārthikam /
tadantaikāntasaṃvittyā brahmadṛṣṭyā manaḥkṣayaḥ

6.44-2.26

yatra nābhyuditaṃ cittaṃ tattatsukhamakṛtrimam /
na svargādau saṃbhavati marau himagṛhaṃ yathā

6.44-2.27

cittopaśamajaṃ sphāramavācyaṃ vacasā sukham /
kṣayātiśayanirmuktaṃ nodeti na ca śāmyati

6.44-2.28

bodhādbhavati cittānto durbodhāccittaveditā /
bālavetālavattena mohaśrīrghanatāṃ gatā

6.44-2.29

vidyamānamapi hyetaccittaṃ bodhādvilīyate /
sadapyasadivābhāti tāmraṃ hemīkṛtaṃ yathā

6.44-2.30

jñasya cittaṃ na cittākhyaṃ jñacittaṃ sattvamucyate /
nāmārthānyatvabhākcittaṃ bodhāttāmrasuvarṇavat

6.44-2.31

na saṃbhavati cittatvaṃ tena tatpravilīyate /
bhramaḥ śāmyati bodhena nābhāvo vidyate sataḥ

6.44-2.32

avastveva vikalpātma cittādi śaśaśrṛṅgavat /
sarvaṃ tadātmanastasmāttaddhi bodhādvilīyate

6.44-2.33

cittaṃ sattvaṃ samāyātaṃ kiṃcitkālaṃ jagatsthitau /
vihṛtya turyāvasthāyāṃ turyātītaṃ bhavatyataḥ

6.44-2.34

brahmaiva bhūribhavanabhramavibhramaughai-
ritthaṃ sthitaṃ samamanekatayaikameva /
sarvātma saṃbhavati netaradaṅga kiṃci-
ccittādikaṃ ca na hṛdīva hi saṃniveśaḥ

6.44-2.44

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mo० nirvāṇaprakaraṇe pūrvārdhe cittasattāsūcanaṃ nāma catuścatvāriṃśaḥ sargaḥ

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc