Yoga Vasistha · Verses 6.37-2
saptatriṃśaḥ sargaḥ
īśvara uvāca /
ityādikānāṃ śabdānāmarthaśrīḥ satyarūpiṇi /
tasminsarveśvare sarvasattāmaṇisamudgake
kā nāma vimalābhāsāstasminparamacinmaṇau /
na kacanti vicinvanti vicitrāṇi jaganti yāḥ
eṣā bījakaṇāntasthā citsattā svavapurmayam /
labdhvā mṛtkālavāryādi karotyaṅkuramodanam
phenāvartavivartāntarvartinī rasarūpiṇī /
kaṭhinendriyasaṃbandhe karoti spandamambhasām
eṣā kusumaguccheṣu rasarūpeṇa saṃsthitā /
kacati ghrāṇarandhreṣu karoti pariphullatām
śilāṅgasthā śilāṅgābhāmasatīṃ satyatāpadam /
sargādhāradaśāṃ dhatte girīndraḥ sthitilīlayā
pavanaspandakośātmarūpiṇīva tvagindriyam /
saṃsādhayatyātmasutaṃ pitevātmatayānayā
aśeṣasārasaṃpiṇḍamadhyātmānaṃ svasiddhaye /
bhāvayitvā nakiṃcittvamiva khatvaṃ karotyalam
svasattāpratibimbābhamākāśamukurodare /
dhatte kalpanimeṣāṅkaṃ kālākhyamamalaṃ vapuḥ
āmahāpañcameśānaṃ pariṇāmamayā ime /
idamitthamidaṃ neti niyatirbhavati svayam
sākṣiṇi sphāra ābhāse gṛhe dīpa iva kriyāḥ /
satye tasminprakāśante jagaccitraparamparāḥ
paramākāśanagaranāṭyamaṇḍapabhūmiṣu /
svaśaktivṛttaṃ saṃsāraṃ paśyantī sākṣivatsthitā
śrīvasiṣṭha uvāca /
śivasyāsya jagannātha śaktayaḥ kāḥ kathaṃ sthitāḥ /
sākṣitā kā ca kiṃ tāsāṃ vṛttaṃ syātkiyadeva tate
īśvara uvāca /
aprameyasya śāntasya śivasya paramātmanaḥ /
saumya cinmātrarūpasya sarvasyānākṛterapi
icchāsattā vyomasattā kālasattā tathaiva ca /
tathā niyatisattā ca mahāsattā ca suvrata
jñānaśaktiḥ kriyāśaktiḥ kartṛtā'kartṛtāpi ca /
ityādikānāṃ śaktīnāmanto nāsti śivātmanaḥ
śrīvasiṣṭha uvāca /
śaktayaḥ kuta evaitā bahutvaṃ kathamāsu ca /
udayaśca kathaṃ deva bhedābhedaśca kīdṛśaḥ
īśvara uvāca /
śivasyānantarūpasya saiṣā cinmātratātmanaḥ /
eṣā hi śaktirityuktā tasmādbhinnā manāgapi
jñatvakartṛtvabhoktṛtvasākṣitvādivibhāvanāt /
śaktayo vividhaṃ rūpaṃ dhārayanti bahūdakam
evaṃ jagati nṛtyanti brahmāṇḍe nṛtyamaṇḍape /
kālena nartakeneva krameṇa pariśikṣitāḥ
yaiṣā paraparābhāsā saiṣā niyatirucyate /
kriyātha kṛtiricchā vā kāletyādikṛtābhidhā
āmahārudraparyantamidamitthamiti sthiteḥ /
ātṛṇāpadmajaspandaṃ niyamānniyatiḥ smṛtā
niyatirnityamudvegavarjitā'parimārjitā /
eṣā nṛtyati vai nṛtyaṃ jagajjālakanāṭakam
nānārasavilāsāḍhyaṃ vivartābhinayānvitam /
kalpakṣaṇahatānekapuṣkarāvartaghargharam
sarvartukusumākīrṇaṃ dhārāgolakamandiram /
bhūyobhūyaḥ patadvarṣabhūrisvedajalotkaram
payodapallavālolanīlāmbarakṛtabhramam /
pūrṇaṃ saṃśuddhasaptābdhiratnaughavalayākulam
yāmapakṣadinaprekṣākaṭākṣodbhāsitāmbaram /
majjanonmajjanavyagrakulādrikulaśekharam
bhramacchaśimaṇiprotagaṅgāmuktāphalatrayam /
saṃdṛṣṭādṛṣṭasaṃdhyābhravilolakarapallavam
anārataraṇallolalokālaṃkārakomalam /
bhūribhūtalapātālanabhastalapadakramam
magnonmagnamahānekatārāgharmakaṇotkaram /
candrārkakuṇḍalaspandasmitasphuṭanabhomukham
kalpitānekabrahmāṇḍakapāṭakavitānakam /
luṭhallokāntaravyūhadhvananmuktāṅkapallavam /
sukhaduḥkhadaśādoṣabhāvābhāvarasāntaram
asminvikāravalite niyatervilāse
saṃsāranāmni ciranāṭakanāṭyasāre /
sākṣī sadoditavapuḥ parameśvaro'ya-
mekaḥ sthito na ca tayā na ca tena bhinnaḥ
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mo० nirvāṇaprakaraṇe pū० niyatinṛtyaṃ nāma saptatriṃśaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0