Yoga Vasistha · Verses 6.34-2

catustriṃśaḥ sargaḥ

īśvara uvāca /
itthaṃ sthitamidaṃ viśvaṃ sadasaddevarūpi ca /
dvaitaikyapadanirmuktaṃ yuktaṃ dvaitaikyamapyataḥ

citeḥ kalaṅkavairūpyamiti saṃsāratāṃ gatam /
akalaṅkamasaṃsāri taccābhinnādvayātmakam

iyamasmīti saṃprāptakalaṅkā cinnibadhyate /
etāmeva kalāṃ buddhvā svakābhinnāṃ vimucyate

cidarthākāratābhāvāddvitvātsattvaṃ samujjhati /
sukhādimilitāṃ dhatte na satyāṃ saditi kṣaṇāt

śuddhā niraṃśā satyā vā'satyā vetyevamādibhiḥ /
vimuktā nāmaśabdārthaiḥ sarvaiḥ sarvātmikāpi kham

sarvaṃ nirupamaṃ śāntaṃ manasaitattrimārgagam /
brahmedaṃ bṛṃhitaṃ brahma śaktyā''kāśavikāsayā

manasā manasi cchinne svendriyāvayavātmani /
satyālokājjagajjāle pracchanne vilayaṃ gate

chidyate śīrṇasaṃsārakalanā kalpanātmikā /
bhṛṣṭabījopamā sattā jīvasya itināmikā

paśyantī nāma kalitotsṛjantī cetyacarvaṇām /
manomohābhranirmuktā śaradākāśakośavat

śuddhā cidbhāvamātrasthā cetyaciccāpalaṃ gatā /
samastasāmānyavatī bhavatīrṇabhavārṇavā

apunarbhavasauṣuptapadapāṇḍityapīvarī /
paramāsādya viśrāntā viśrāntā vitate pade

etatte manasi kṣīṇe prathamaṃ kathitaṃ padam /
dvitīyaṃ śrṛṇu viprendra śakterasyāḥ supāvanam

eṣaiva manasonmuktā cicchaktiḥ śāntiśālinī /
sarvajyotistamomuktā vitatākāśasundarī

ghanasauṣuptalekhāvacchilāntaḥsanniveśavat /
saindhavāntastharasavadvātāntaḥspandaśaktivat

kālenāyāti tatraiva parāṃ pariṇatiṃ yadā /
śūnyaśaktirivākāśe paramākāśagā tadā

cetyāṃśonmukhatāṃ nūnaṃ tyajatyambviva cāpalam /
vātalekheva calanaṃ puṣpalekheva saurabham

kālatākāśate tyaktvā sakale sakalākalā /
na jaḍā nājaḍā sphārā dhatte sattāmanāmikām

dikkālādyanavacchinnamahāsattāpadaṃ gatām /
turyaturyāṃśakalitāmakalaṅkāmanāmayām

kāṃcideva viśālākṣa sākṣivatsamavasthitām /
sarvataḥ sarvadā sarvaprakāśasvādutatparām

eṣā dvitīyā padatā kathitā tava suvrata /
tṛtīyaṃ śrṛṇu vakṣyāmi padaṃ padavidāṃ vara

eṣā dṛkcetyavalanādanāmārthāpadaṃ gatā /
brahmātmetyādiśabdārthādatītodeti kevalā

sthairyeṇa kālataḥ svasthā niṣkalaṅkā parātmanā /
turyātītādināmatvādapi yāti paraṃ padam

sā parā paramā kāṣṭhā pradhānaṃ śivabhāvataḥ /
cityekā niravacchedā tṛtīyā pāvanī sthitiḥ

ciramasyāṃ pratiṣṭhāyāṃ sarvādhvādhvagadūragā /
sā mamāpyaṃga vacasāṃ na samāyāti gocaram

trimārgakalanātītamiti te kathitaṃ mune /
tiṣṭha tasminpade nityamiti devaḥ sanātanaḥ

etanmayamidaṃ viśvaṃ mune tanmayavedanāt /
satyasaṃvedanānnedaṃ na ca nedaṃ munīśvara

nedaṃ pravartate kiṃcinnedaṃ kicinnivartate /
śāntaṃ samasamābhāsaṃ prathate svasya kośavat

advaitaikyādasaṃkṣobhāddhanacetanayā tayā /
avikārādimattvācca nityānityatayā ciram

ciddhanatvācchiśuśilākośānāṃ jagatāmapi /
manāgapi na bhedo'sti satāmapyasatāmapi

samastaṃ suśivaṃ śāntamatītaṃ vāgvilāsataḥ /
omityasya ca tanmātrāturyā sā paramā gatiḥ

śrīvālmīkiruvāca /
ityuktavānamaladṛkpariṇāmato'smin
pāre pade samupaśāntaravābhidhāne /
tūṣṇīmatiṣṭhadamunā muninā ca sārdhaṃ
viśrāntavṛttiratha tatra muhūrtamīśaḥ

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mokṣopāyeṣu nirvāṇaprakaraṇe pū० parameśvaropadeśo nāma catustriṃśaḥ sargaḥ