Yoga Vasistha · Chapter 6.30
triṃśaḥ sargaḥ
śrīvasiṣṭha uvāca /
ahaṃtaiva parā'vidyā nirvāṇapadarodhinī /
tayaivānviṣyate mūḍhaistadityunmattaceṣṭitam
ahaṃtaivālamajñānādajñatvasya nidarśanam /
na hi tajjñasya śāntasya mamāhamiti vidyate
ahaṃtāmalamutsṛjya nirvāṇaḥ khamivāmalaḥ /
sadehamapadehaṃ vā jñastiṣṭhati gatajvaraḥ
na tathā śaradākāśaṃ na tathā stimito'rṇavaḥ /
pūrṇendumadhyaṃ na tathā yathā jñaḥ parirājate
citrasaṃgarayuddhasya sainyasyākṣubdhatā yathā /
tathaiva samatā jñasya vyavahāravatopi ca
nirvāṇaikatayā jñasya vāsanaiva na vāsanā /
lekhādāmopamā tvabdherūrmyādi na jaletarat
tarattaraṅgo jaladhirjalameva yathākhilam /
dṛśyocchūnamapi brahma tathā brahmaiva netarat
antarastaṃgato'kṣubdho bahirastaṃgataḥ śamī /
vidyate codito yasya sa mukta iti kathyate
ahaṃtvasargarūpeṇa saṃvitsaṃvinmaye pare /
sphuratyambhombhasīvāto nānāteyaṃ kimātmikā
dhūmasya sphurato vyomni yathā gajarathādayaḥ /
vyūhā dhūmānna te bhinnāstathā sargāḥ pare pade
saṃvidbhrāntivicāreṇa bhrāntyalābhavilāsinaḥ /
vijayadhvaṃ viṣādaṃ mā''gatā jñāstajjñatā hi vaḥ
aṅkuro'nubhavatyantarvṛkṣapatraphalaṃ yathā /
tathā jagadahaṃtve jñaḥ svātmā svātmakhamapyalam
rūpālokamanaḥsattā jvālārciṣviva daṇḍatā /
satyopi ca na santyetā bhrānteścittābalā iva
yathā sukhaṃ yathārambhaṃ yathā nāśaṃ yathodayam /
yathā deśaṃ yathā kālamajarāḥ śāntamāsyatām
iṣṭāniṣṭopalambheṣu śānto vyavaharannapi /
śavavannānyatāmantarnirvāṇo'nubhavatyalam
amanovāsanāhaṃtā dhatte yacca jagacciram /
jīvato'jīvataścaiva cijjīvaḥ sa paraṃ padam
sattaiva jaḍavāhena duḥkhabhārāya kevalam /
nṛṇāṃ pāśāvabaddhānāṃ potakānāmivārṇave
mokṣasattā śrayati taṃ nājñānānubhavādiva /
mṛtena yatkila prāpyaṃ jīvanprāpnoti tatkatham
yadyatsaṃkalpayate tattatsaṃkalpādeva nāśabhāk /
na saṃbhavati yatraitattatsatyaṃ padamakṣayam
nānyo na cāhamasmīti bhāvanānnirbhayo bhava /
satyaṃ yuktaṃ bhavatyetadviṣamapyamṛtaṃ yathā
jaḍaṃ dehādi cittāntaṃ vicārya sakalaṃ vapuḥ /
labhyate nāhamasmīti tasmānnāsmīti satyatā
śāntāśeṣaviśeṣāṇāmahaṃtāntāvicāraṇāt /
kevalaṃ muktatodeti na tu kiṃcidvinaśyati
bhogatyāgavicārātmapauruṣānnānyadatra hi /
upayujyata ityajñāḥ svātmaivāśu praṇamyatām
nirvāsanaṃ mananamevamudāharanti
mokṣaṃ vinā bhavati tanna ca jātu bodhāt /
sanno jagadbhrama itīha paraḥ prabodho
na pratyayo'tra yadataḥ sucirāya bandhaḥ
jagadahamasadityupetya samya-
gjanadhanadāraśarīranirvyapekṣaḥ /
bhavati hi sa ca cetanasvarūpaḥ
parimitakhaṃ khalu nānyathāsti muktiḥ
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vā० de० mo० nirvāṇaprakaraṇe uttarārdhe paramārthopanyāsayogo nāma triṃśaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0