Yoga Vasistha · Verses 6.3-2
tṛtīyaḥ sargaḥ
śrīvasiṣṭha uvāca /
bhāvibhūritaraṅgāṇāṃ payovṛndamivāmbudhau /
yā cidvahatyanantāni jagantyanagha so bhavān
bhava bhāvanayā mukto bhāvābhāvavivarjitaḥ /
cidātmansaṃsthitāḥ keva vada te vāsanādayaḥ
jīvo'yaṃ vāsanādīdamiti citkacati svataḥ /
itaroktyarthayoratra kaḥ prasaṅgo'ṅga kathyatām
mahātaraṅgagambhīrabhāsurātmacidarṇavaḥ /
rāmābhidhormistimitaḥ samasaumyo'si vyomavat
yathā na bhinnamanalādauṣṇyaṃ saugandhyamambujāt /
kārṣṇyaṃ kajjalataḥ śauklyaṃ himānmādhuryamikṣutaḥ
ālokaśca prakāśāṅgādanubhūtistathā citeḥ /
jalādvīciryathā'bhinnā citsvabhāvāttathā jagat
cito na bhinno'nubhavo bhinno nānubhavādaham /
na matto bhidyate jīvo na jīvādbhidyate manaḥ
manaso nendriyaṃ bhinnaṃ pṛthagdehaśca nendriyāt /
na śarīrājjagadbhinnaṃ jagato nānyadasti hi
evaṃ pravartitamidaṃ mahaccakramidaṃ ciram /
naca pravartitaṃ kiṃcinna ca śīghraṃ ca no ciram
svavedanamanantaṃ ca sarvamevamakhaṇḍitam /
vidyate vyomani vyoma na kasmiṃścinna kiṃcana
śūnyaṃ śūnye samucchūnaṃ brahma brahmaṇi bṛṃhitam /
satyaṃ vijṛmbhate satye pūrṇe pūrṇamiva sthitam
rūpālokamanaskārānkurvannapi na kiṃcana /
jñaḥ karotyanupādeyānna jñasyaiva hi kartṛtā
yadupādeyabuddhyā ca tadduḥkhāya sukhāya te /
bhāvābhāvena nādeyamakartṛ sukhaduḥkhayoḥ
yathā nānāpyanānaiva khaṃ khe khānīti vāggaṇaḥ /
sārthako'pyatiśūnyātmā tathātmajagatoḥ kramaḥ
antarvyomāmalo bāhye samyagācāracañcuraḥ /
harṣāmarṣavikāreṣu kāṣṭhaloṣṭasamasthitiḥ
ya evātitarāṃ śatruḥ satvaraṃ māraṇodyataḥ /
tamevākṛtrimaṃ mitraṃ yaḥ paśyati sa paśyati
samūlakāṣaṃ kaṣati nadītaṭa iva drumam /
yaḥ sauhṛdaṃ matsaraṃ ca sa harṣāmarṣadoṣahā
rāgadveṣavikārāṇāṃ svarūpaṃ cenna bhāvyate /
tataḥ santo'pyasadrūpāḥ sevitā apyasevitāḥ
yasya nāhaṃkṛto bhāvo buddhiryasya na lipyate /
hatvāpi sa imām̐llokānna hanti na nibadhyate
yannāsti tasya sadbhāvapratipattirudāhṛtā /
māyeti sā parijñānādeva naśyatyasaṃśayam
niḥsnehadīpavacchānto yasyāntarvāsanābharaḥ /
tena citrakṛteneva jitaṃ jñenāvikāriṇā
yasyānupādeyamidaṃ samastaṃ
padārthajātaṃ sadasaddaśāsu /
na duḥkhadāhāya sukhāya naiva
vimukta eveha sajīva eva
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye deva० mokṣopāyeṣu nirvāṇaprakaraṇe pū० brahmaikyapratipādanaṃ nāma tṛtīyaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0