Language

ENहिગુ
Scripture Library

Yoga Vasistha · Verses 6.23-2

6.23-2.23

trayoviṃśaḥ sargaḥ

6.23-2.1

śrīvasiṣṭha uvāca /
athāsau vāyasaśreṣṭho jijñāsārthamidaṃ mayā /
bhūyaḥ pṛṣṭo mahābāho kalpavṛkṣalatāgrake

6.23-2.2

caratāṃ jagataḥ kośe vyavahāravatāmapi /
kathaṃ vihagarājendra dehaṃ mṛtyurna bādhate

6.23-2.3

bhuśuṇḍa uvāca /
jānannapi hi sarvajña brahmañjijñāsayeva mām /
pṛcchasi prabhavo nityaṃ bhṛtyaṃ vācālayanti hi

6.23-2.4

tathāpi yatpṛcchasi māṃ tatte prakathayāmyaham /
ājñācaraṇamevāhurmukhyamārādhanaṃ satām

6.23-2.5

doṣamuktāphalaprotā vāsanātantusaṃtatiḥ /
hṛdi na grathitā yasya mṛtyustaṃ na jighāṃsati

6.23-2.6

niḥśvāsavṛkṣakrakacāḥ sarvadehalatāghuṇāḥ /
ādhayo yaṃ na bhindanti mṛtyustaṃ na jighāṃsati

6.23-2.7

śarīratarusarpaughāścintārpitaśiraḥphaṇāḥ /
āśā yaṃ na dahantyantarmṛtyustaṃ na jighāṃsati

6.23-2.8

rāgadveṣaviṣāpūraḥ svamanobilamandiraḥ /
lobhavyālo na bhuṅkte yaṃ mṛtyustaṃ na jighāṃsati

6.23-2.9

pītāśeṣavivekāmbuḥ śarīrāmbhodhivāḍavaḥ /
na nirdahati yaṃ kopastaṃ mṛtyurna jighāṃsati

6.23-2.6.1.23.10

yantraṃ tilānāṃ kaṭhinaṃ rāśimugramivākulam /
yaṃ pīḍayati nānaṅgastaṃ mṛtyurna jighāṃsati

6.23-2.11

ekasminnirmale yena pade paramapāvane /
saṃśritā cittaviśrāntistaṃ mṛtyurna jighāṃsati

6.23-2.12

vapuḥkhaṇḍābhipatitaṃ śākhāmṛgamivoditam /
na cañcalaṃ mano yasya taṃ mṛtyurna jighāṃsati

6.23-2.13

ete brahmanmahādoṣāḥ saṃsāravyādhihetavaḥ /
manāgapi na lumpanti cittamekaṃ samāhitam

6.23-2.14

ādhivyādhisamutthāni calitāni mahābhrameḥ /
na vilumpanti duḥkhāni cittamekaṃ samāhitam

6.23-2.15

nāstameti na codeti na saṃsmṛtirna vismṛtiḥ /
na suptaṃ na ca jāgratsyāccittaṃ yasya samāhitam

6.23-2.16

andhīkṛtahṛdākāśāḥ kāmakopavikārajāḥ /
cintā na parihiṃsanti cittaṃ yasya samāhitam

6.23-2.17

na dadāti na cādatte na jahāti na yācate /
kurvadeva ca kāryāṇi cittaṃ yasya samāhitam

6.23-2.18

ye durarthā durārambhā durguṇā durudāhṛtāḥ /
duṣkramāste na kṛntanti cittaṃ yasya samāhitam

6.23-2.19

ābhānti vipulārthāni mahānti guṇavanti ca /
sarvāṇyevānudhāvanti cittaṃ yasya samāhitam

6.23-2.6.1.23.20

yadudarkahitaṃ satyamanapāyi gatabhramam /
durīhitadṛśonmuktaṃ tatparaṃ kārayenmanaḥ

6.23-2.21

yadadṛṣṭamaśuddhena cittavaidhuryadāyinā /
anekatvapiśācena tatparaṃ kārayenmanaḥ

6.23-2.22

ādau madhye tathānte ca cirāya paramocitam /
yaccāru madhuraṃ pathyaṃ tatparaṃ kārayenmanaḥ

6.23-2.23

yadanantaṃ manaḥpathyaṃ tathyamādyantamadhyagam /
samastasādhubhirjuṣṭaṃ tatparaṃ kārayenmanaḥ

6.23-2.24

yadbuddheḥ paramālokamādyaṃ yadamṛtaṃ param /
yadanuttamasaubhāgyaṃ tatparaṃ kārayenmanaḥ

6.23-2.25

sāmarāsuragandharve savidyādharakinnare /
sasurastrīgaṇe svarge na kiṃcitsusthiraṃ śubham

6.23-2.26

satarau sanarādhīśe saparvatapuravraje /
sāmbudhau bhūtale tāta na kiṃcicchobhanaṃ sthiram

6.23-2.27

sanāge sāsuravyūhe sāsurastrīgaṇe tathā /
samasta eva pātāle na kiṃcicchobhanaṃ sthiram

6.23-2.28

sasvarge sasurāloke sapātāle sadiktaṭe /
jagatyasmiṃstu sarvasminna kiṃcicchobhanaṃ sthiram

6.23-2.29

ādhivyādhivilolāsu duḥkhaughavalitāsu ca /
kriyāsunityatucchāsu na kiṃcitsusthiraṃ śubham

6.23-2.6.1.23.30

taralīkṛtacittāsu hṛdayānandinīṣu ca /
cintāsu dhīvikārāsu nakiṃcitsusthiraṃ śubham

6.23-2.31

hṛtkṣīrodakasaṃspandamandareṣu caleṣvapi /
svasaṃkalpavikalpeṣu na kiṃcitsusthiraṃ śubham

6.23-2.32

anāratāgamāpāyaparāsvasiśirāsvapi /
citrākārāsu ceṣṭāsu na kiṃcitsusthiraṃ śubham

6.23-2.33

na varamekamahītalarājatā
na ca varaṃ vibudhāmararūpatā /
na ca varaṃ dharaṇītalanāgatā
sthitimupaiti hi yatra satāṃ manaḥ

6.23-2.34

na varamākulaśāstravicāraṇaṃ
na ca varaṃ parakāryavivecanam /
na varamagryakathākramavarṇanaṃ
sthitimupaiti hi yatra satāṃ manaḥ

6.23-2.35

na varamādhimayaṃ cirajīvitaṃ
na ca varaṃ maraṇaṃ dṛḍhamūḍhatā /
na ca varaṃ narako na ca viṣṭapaṃ
sthitimupaiti hi na kvacidāśayaḥ

6.23-2.36

iti vividhajagatkramāḥ samastāḥ
khalu matimūḍhatayā narasya ramyāḥ /
calatarakalanāhite padārthe
kathamupayānti cirasthitiṃ mahāntaḥ

6.23-2.23

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० nirvāṇa० pū० bhuśuṃḍo० samādhānasaṃkalpanirākaraṇaṃ nāma trayoviṃśaḥ sargaḥ

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc