Yoga Vasistha · Chapter 6.20

viśaḥ sargaḥ

śrīvasiṣṭha uvāca /
saṃkalpapuruṣastveṣa yadyatkalpayati svayam /
tattathā tādṛśaṃ pañcabhūtātmā bhavatīva kham

sarvaṃ rāma jagajjātaṃ tatsaṃkalpaṃ vidurbudhāḥ /
tādṛgrūpaṃ pañcakātmaviṣayonmukhamātatam

jagatpadārthasārthasya virāṭ sarvasya kāraṇam /
kāraṇena samānyeva kāryāṇi ca bhavantyataḥ

yathaiṣa sa virāḍeva virāṭ pratyekamātmani /
svasaṃvidi prasarati bodhavānna tvabodhavān

āsarīsṛpamārudramevamabhyudito bhramaḥ /
aṇāvapyadrivistāro bījakośa iva drumaḥ

āsarīsṛpamārudraṃ virāṭ pratyekamātmani /
parāṇāvapyanantātmabodhato na tvabodhataḥ

yādṛgeva virāḍātmanyeṣa vistāra āgataḥ /
tādṛgeveha sarvasminnaṇumātre'pi bhūtake

paramārthena na sthūlaṃ na sūkṣmaṃ kiṃcana kvacit /
yadyathā vitataṃ yatra tattathāśvanubhūyate

manaścandramaso jātaṃ manasaścandra utthitaḥ /
jīvājjīvo'thavaikaiṣā sattā dravajalāṅgavat

śukrasāraṃ vidurjīvaṃ prāleyakaṇasaṃnibham /
ānando'calasaṃdohastata eva pravartate

taṃ cetati tadābhāsaṃ pūrṇamātmasthamātmanā /
tatra tanmayatāṃ dhatte tena tanmayarūpiṇī

jīvasaṃvidathaiṣāntaryadupāyāti pañcatām /
na tatra kāraṇaṃ kiṃcidvidyate na ca kāryatā

pratiyogivyavacchitterabhāvātsvasvabhāvayoḥ /
svabhāvoktirna caivātra bhavatyarthānusāriṇī

jīvo jīvatvameva svajīvatvādeva ca svataḥ /
antastvena vahiṣṭvena dṛśyate na ca vāyuvat

nīhāreṇeva saṃvītaścetyavastuparāyaṇaḥ /
jātyandha iva panthānaṃ mārutātmā na paśyati

jagajjṛmbhikayā jīvaḥ svamaikyaṃ dvitvamāsthitaḥ /
spandaśaktyeva pavana āvṛtātmā na paśyati

ajñānasya mahāgranthermithyāvedyātmano'sataḥ /
ahamityartharūpasya bhedo mokṣa iti smṛtaḥ // १७ '
vyapagataghanacetanaḥ samantā-
dahamiti nūnamabudhyamāna āsva /
anabhidhaghanacetanaikarūpaḥ
kṣitasadasatsadasatsadoditaśca

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmī० de० mokṣopāyeṣu nirvāṇaprakaraṇe uttarārdhe jīvanirvāṇayogopadeśo nāma viṃśaḥ sargaḥ