Language

ENहिગુ
Scripture Library

Yoga Vasistha · Chapter 6.198

6.198.198

aṣṭanavatyadhikaśatatamaḥ sargaḥ

6.198.1

śrīvasiṣṭha uvāca /
bhūyo nipuṇabodhāya śrṛṇu kiṃcidraghūdvaha /
punaḥpunaryatkathitaṃ tadajñe'pyavatiṣṭhate

6.198.2

rāghava prathamaṃ proktaṃ sthitiprakaraṇaṃ mayā /
yenedamitthamutpannamiti vijñāyate jagat

6.198.3

tato jagati jātena paropaśamaśālinā /
bhavitavyamiti proktaṃ mayopaśamayuktibhiḥ

6.198.4

upaśāntiprakaraṇe proktairupaśamakramaiḥ /
paramopaśamaṃ gatvā vastavyamiha vijvaram

6.198.5

prāptaprāpyena tajjñena yathā saṃsāradṛṣṭiṣu /
vihartavyaṃ hi naḥ kiṃcitsvalpaṃ śrotavyamasti te

6.198.6

janma saṃprāpya jagati bālya eva jagatsthitim /
yathābhūtāmimāṃ buddhvā vastavyamiha vijvaram

6.198.7

sarvasauhārdajananīṃ sarvasyāśvāsakāriṇīm /
samatāmalamāśritya vihartavyamihānagha

6.198.8

sarvasaṃpattisubhagaṃ sarvasaubhāgyavardhanam /
samatāsulatāyāstu phalaṃ bhavati pāvanam

6.198.9

samatāsubhagehānāṃ kurvatāṃ prakṛtaṃ kramam /
sarvaiveyaṃ jagallakṣmīrbhṛtyatāmeti rāghava

6.198.10

na tadāsādyate rājyānna kāntājanasaṃgamāt /
anapāyi sukhaṃ sāraṃ samatvādyadavāpyate

6.198.11

dvandvopaśamasīmāntaṃ saṃrambhajvaranāśanam /
sarvaduḥkhātapāmbhodaṃ samatvaṃ viddhi rāghava

6.198.12

mitrībhūtākhilaripuryathābhūtārthadarśanaḥ /
durlabho jagatāṃ madhye sāmyāmṛtamayo janaḥ

6.198.13

prabuddhasya svacittendorniṣyandamamṛtādhikam /
sāmyamāsvādya jīvanti sarve vai janakādayaḥ

6.198.14

sāmyamabhyasyato jantoḥ svadoṣo'pi guṇāyate /
duḥkhaṃ sukhāyate nityaṃ maraṇaṃ jīvitāyate

6.198.15

sāmyasaundaryasubhagaṃ vanitā muditādikāḥ /
āliṅganti mahātmānaṃ nityaṃ vyasanitā iva

6.198.16

samaḥ samudito nityaṃ samo'nuditadhīḥ sadā /
na kāścidiha tāḥ santi yāḥ samasya hi nardhayaḥ

6.198.17

sarvakāryasamaṃ sādhuṃ prakṛtavyavahāriṇam /
cintāmaṇimivodāraṃ pravāñchanti narāmarāḥ

6.198.18

samyakkāriṇamuddāmamuditaṃ samacetasam /
na dahantyagnayo rāma nāpaḥ siñcanti mānavam

6.198.19

yadyathā tattathā yena kriyate dṛśyate tathā /
ānandodvegamuktena kastaṃ tolayituṃ kṣamaḥ

6.198.20

mitrāṇi bandhuripavo rājāno vyavahāriṇaḥ /
samyakkāriṇi tattvajñe viśvasanti mahādhiyaḥ

6.198.21

nāniṣṭātprapalāyante neṣṭādāyānti tuṣṭatām /
prakṛtakramasaṃprāptāstattvajñāḥ samadarśinaḥ

6.198.22

tyaktvā sarvānupādeyānrāma bhāvānaninditān /
samatāyāmaduḥkhāyāṃ dadhānā vṛttimuttamām

6.198.23

vihasanti jagajjālaṃ jīvayanti nirāmayāḥ /
pūjyante vibudhaiḥ sarvaiḥ samatāmuditāśayāḥ

6.198.24

prakṛtakramasaṃprāptaṃ mukhendau kopameva yaḥ /
samāśayo dhārayati syātsaumyāmṛtavajjanaḥ

6.198.25

yatkaroti yadaśnāti yadākrāmati nindati /
samadṛṣṭistadasyeyaṃ stauti nityaṃ janāvaliḥ

6.198.26

yacchubhaṃ vāśubhaṃ yacca yaccireṇa yadadya vā /
samadṛṣṭikṛtaṃ samyagabhinandati tajjanaḥ

6.198.27

sukhaduḥkheṣu bhīmeṣu saṃtateṣu mahatsvapi /
manāgapi na vairasyaṃ prayānti samadṛṣṭayaḥ

6.198.28

śibirbhūpaḥ kapotāya māṃsamaṅgavikartanam /
dadau muditayā buddhyā samadṛṣṭitayānayā

6.198.29

prāṇebhyo'pi priyatamāṃ kāntāmagre vikālitām /
dṛṣṭvāpyaṅga mahīpālo na mumoha samāśayaḥ

6.198.30

manorathaśataprāptaṃ tanayaṃ samayā dhiyā /
rākṣasāya trigarteśo dadau svapaṇahāritam

6.198.31

nagaryāṃ dahyamānāyāṃ bhūṣitāyāṃ tathotsave /
sama eva mahīpālo janako bhūbhṛtāṃ vara

6.198.39

nyāyataḥ parivikrītaṃ sālvarāṭ samadarśanaḥ /
svameva vicakartāśu śiraḥ padmadalaṃ yathā

6.198.33

kundaprakaranirbhāsaṃ yajñe pāṇḍumivācalam /
jahau jarattṛṇamiva sauvīraḥ samayā dhiyā

6.198.34

samayaiva dhiyā nityaṃ nijamabhyāharankramam /
mātaṅgaḥ kuṇḍapo nāma prāpa vaimānikasthitim

6.198.35

sarvabhūtakṣayakarīṃ sāmyābhyāsena bhūriṇā /
tatyāja rākṣasīṃ vṛttiṃ kadambavanarākṣasaḥ

6.198.36

bālacandrābhijāto'pi samabuddhitayā jaḍaḥ /
guḍamodakavannyāyaprāptamagnimabhakṣayat

6.198.37

samabuddhitayā krūravyavahāraparo'pi san /
dharmavyādhastanuṃ tyaktvā jagāma paramaṃ padam

6.198.38

nandanodyānasaṃstho'pi puruṣo'pi kapardanaḥ /
lulubhe na surastrīṣu nūnaṃ praṇayinīṣvapi

6.198.39

samacittatayā'spandaḥ karañjagahaneṣvapi /
vindhyakāntārakaccheṣu rājyaṃ tyaktvāvasacciram

6.198.40

ṛṣayo munayaścaiva ye siddhāḥ surapūjitāḥ /
samadṛṣṭitayodvignā na te tāsu vratarddhiṣu

6.198.41

rājānaḥ prākṛtāścaiva dharmavyādhādayo'pare /
samadṛṣṭipadābhyāsānmahatāṃ pūjyatāṃ gatāḥ

6.198.42

ihāmutra ca siddhyarthe puruṣārthapravṛttaye /
samadṛṣṭitayā nityaṃ vicaranti subuddhayaḥ

6.198.43

abhivāñchenna maraṇamabhivāñchenna jīvitam /
yathāprāptasamācāro vicaredavihiṃsakaḥ

6.198.44

samakalitaguṇāguṇaikabhāvaḥ
samasukhaduḥkhaparāvaro vilāsī /
pravicarati samāvamānamānaḥ
prakṛtavaravyavahārapūtamūrtiḥ

6.198.198

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mo० ni० u० samadṛṣṭipraśaṃsā nāmāṣṭanavatyadhikaśatatamaḥ sargaḥ

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc