Yoga Vasistha · Chapter 6.189

ekonanavatyadhikaśatatamaḥ sargaḥ

śrīvasiṣṭha uvāca /
ātivāhikadeho'sau tasyādyasya prajāpateḥ /
kākatālīyavaccittvādyadyathetyādi cetati

tattathā sthitimāyāti ciraṃ saṃvitsvabhāvataḥ /
bata viśvamidaṃ bhātamatrāsatye kutaḥ smayaḥ

draṣṭā'satyamasatyaṃ dṛgasatyaṃ darśanaṃ tatam /
satyamevāthavā sarvaṃ brahmaivātmatayā tayā

śrīrāma uvāca /
ityātivāhikālokaḥ sa tasyādyaprajāpateḥ /
kaṭhinatvaṃ kathaṃ yātaḥ kathaṃ svapnasya satyatā

śrīvasiṣṭha uvāca /
ātivāhika ālokaḥ svata evānubhūyate /
sadānavarataṃ tena sa evābhāti puṣṭavat

yathā svapnasya puṣṭatvaṃ cirānubhavanocitam /
atisatyamivābhāti svātivāhikatā tathā

ātivāhikadehasya cirasyānubhavodaye /
ādhibhautikatābuddhirudeti mṛgavārivat

jagatsvapnabhramābhāsaṃ mṛgatṛṣṇāmbuvatsthitam /
asadevedamābhāti satyapratyayakāryapi

ātivāhikarūpāṇāmādhibhautikatā svayam /
asatī satyavaddūramarvāgdarśibhirarthitā

ayaṃ sohamidaṃ tanma imā girinabhodiśaḥ /
iti mithyābhramo bhāti bhāsvarasvapnaśailavat

ātivāhikadeho'sau sraṣṭurādyasya bhāvitaḥ /
ādhibhautikatāṃ caitatpiṇḍākāraṃ prapaśyati

cinnabhaścetanaṃ tyaktvā brahmāhamiti paśyati /
ayaṃ deho'yamādhāra iti baghnāti bhāvanām

asatye satyabuddhyaiva baddho bhavati bhāvanāt /
bahuśo bhāvayatyantarnānātvamanudhāvati

śabdānkaroti saṃketaṃ saṃjñāśca spandanāni ca /
omityukte tato vedāñchabdarāśīnpragāyati

taireva kalpayatyāśu vyavahāramitastataḥ /
mano hyasau kalpayati yaccetati tadeva hi

yo hi yanmaya evāsau sa na paśyati tatkatham /
asatyaiva jagadbhrāntirevaṃ prauḍhimupāgatā

ābrahmaṇo mudhā bhāti cirasvapnendrajālavat /
ityātivāhikasyeyamādhibhautikatocitā

ādhibhautikatā nāsti kācitkiṃcidapi kvacit /
ātivāhikataivaināmabhyāsādyāti bhāvanām

mūlādevaivamāyāto mithyānubhavanātmakaḥ /
moho brahmaṇa evāyamityastyeṣa mahātmanām

evamitthaṃ daśā rāma piṇḍabandhaḥ kva vidyate /
bhrāntirevedamakhilaṃ brahmaivābhātameva vā

na śāśvatādanyadihāsti kāraṇā-
nna kāraṇaṃ tatkhalu kāryatāṃ vinā /
na kāryatākāraṇatādisaṃbhavo-
'styanāmaye tatkimapīdamātatam

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vā० de० mo० nirvā० u० brahmaikatāpratipādanaṃ nāmaikonanavatyadhikaśatatamaḥ sargaḥ