Language

ENहिગુ
Scripture Library

Yoga Vasistha · Chapter 6.182

6.182.182

dvyaśītyadhikaśatatamaḥ sargaḥ

6.182.1

vṛddhatāpasa uvāca /
tasminneva kadambe'sminvarṣāṇi svecchayā daśa /
sthitvā gaurī jagāmātha haravāmārdhamandiram

6.182.2

tatsparśāmṛtasikto'yaṃ kadambataruputrakaḥ /
utsaṅga iva cāsīno na yātyeva purāṇatām

6.182.3

tato gauryā prayātāyāṃ tadvanaṃ tādṛśaṃ mahat /
sāmānyavanatāṃ yātaṃ janavṛndopajīvitam

6.182.4

mālavo nāma deśo'sti tatrāhaṃ pṛthivīpatiḥ /
kadācittyaktarājyaśrīrmunīnāmāśramānbhraman

6.182.5

imaṃ deśamanuprāpta iha cāśramavāsimiḥ /
pūjito'sya kadambasya dhyānaniṣṭhastale sthitaḥ

6.182.6

kenacittvatha kālena bhrātṛbhiḥ saptabhiḥ saha /
bhavānabhyāgataḥ pūrvaṃ taporthamimamāśramam

6.182.7

tapasvino'ṣṭāviha te tathā nāma tadā'vasan /
yathā tapasvino'nye te teṣāṃ mānyāstapasvinaḥ

6.182.8

kālenānantaramasāvekaḥ śrīparvataṃ gataḥ /
svāminaṃ kārtikeyaṃ ca dvitīyastapase gataḥ

6.182.9

vārāṇasīṃ tṛtīyastu caturtho'gāddhimācalam /
ihaiva te pare dhīrāścatvāro'nye paraṃ tapan

6.182.10

sarveṣāmeva caiteṣāṃ pratyekaṃ tvetadīpsitam /
yathā samastadvīpāyā bhuvo'syāḥ syāṃ mahīpatiḥ

6.182.11

atha saṃpāditaṃ teṣāṃ sarveṣāmetadīpsitam /
tapastuṣṭābhiriṣṭābhirdevatābhirvararvaraiḥ

6.182.12

tapataste tato yātā bhrātaraḥ sadanaṃ nijam /
bhūmau dharmayugaṃ bhuktvā vedhā brahmapurīmiva

6.182.13

tairbhavadbhrātṛbhirbhavya varadānavidhau tadā /
idaṃ varodyatā yatnātprārthitāḥ sveṣṭadevatāḥ

6.182.14

devyasmākamime sarve saptadvīpeśvarasthitau /
satyāḥ prakṛtayaḥ santu sarva āśramavāsinaḥ

6.182.15

tamiṣṭadevatāsārthamurarīkṛtya sādaram /
teṣāmastvevamityuktvā jagāmāntarddhimīśvarī

6.182.16

te tataḥ sadanaṃ yātāsteṣāmāśramavāsinaḥ /
sarva eva gatāḥ paścādeka evāsmi no gataḥ

6.182.17

ahaṃ kevalamekānte dhyānaikagatamānasaḥ /
vāgīśvarīkadambasya tale tiṣṭhāmi śailavat

6.182.18

atha kāle vahatyasminnṛtusaṃvatsarātmani /
idaṃ sarvaṃ vanaṃ chinnaṃ janaiḥ paryantavāsibhiḥ

6.182.19

idaṃ kadambamamlānaṃ janatāḥ pūjayantyalam /
vāgīśvarīgṛhamiti māṃ caivaikasamādhigam

6.182.20

athainaṃ deśamāyātau bhavantau dīrghatāpasau /
etattatkathitaṃ sarvaṃ dhyānadṛṣṭaṃ mayākhilam

6.182.21

tasmādutthāya he sādhū gacchataṃ gṛhamāgatau /
tatra te bhrātaraḥ sarve saṃgatā dārabandhubhiḥ

6.182.22

aṣṭānāṃ bhavatāṃ bhavyaṃ sadane sve bhaviṣyati /
mahātmanāṃ brahmaloke vasūnāmiva saṃgamaḥ

6.182.23

ityukte tena sa mayā pṛṣṭaḥ paramatāpasaḥ /
saṃdehādidamāścaryamāryāstadvarṇayāmyaham

6.182.24

ekaiva saptadvīpāsti bhagavanbhūriyaṃ kila /
tulyakālaṃ bhavantyaṣṭau saptadvīpeśvarāḥ katham

6.182.25

kadambatāpasa uvāca /
asamañjasametāvadeva no yāvaducyate /
idamanyadasaṃbaddhataraṃ saṃśrūyatāṃ mama

6.182.26

ete'ṣṭau bhrātarastatra tāpasā dehasaṃkṣaye /
saptadvīpeśvarāḥ sarve bhaviṣyanti gṛhodare

6.182.27

aṣṭau hyete mahīpīṭheṣveteṣveteṣu sadmasu /
saptadvīpeśvarā bhūpā bhaviṣyantīha me śṛṇu

6.182.28

astyeteṣāṃ kilāṣṭānāṃ bhāryāṣṭakamaninditam /
digantarāṇāṃ niyataṃ tārāṣṭakamivojjvalam

6.182.29

tadbhāryāṣṭakameteṣu yāteṣu tapase ciram /
babhūva duḥkhitaṃ strīṇāṃ yadviyogo'hiduḥsahaḥ

6.182.30

duḥkhitāḥ pratyaye teṣāṃ cakrustā dāruṇaṃ tapaḥ /
śatacāndrāyaṇaṃ tāsāṃ tuṣṭābhūttena pārvatī

6.182.31

adṛśyovāca sā tāsāṃ vaco'ntaḥpuramandire /
devī saparyāvasare pratyekaṃ pṛthagīśvarī

6.182.32

devyuvāca /
bhartrarthamatha cātmārthe gṛhyatāṃ bālike varaḥ /
ciraṃ kliṣṭāsi tapasā nidāgheneva mañjarī

6.182.33

ityākarṇya vaco devyā dattapuṣpā ciraṃṭikā /
svavāsanānusāreṇa kurvāṇaiveśvarīstavam

6.182.34

ānandamantharovāca vacanaṃ mṛdubhāṣiṇī /
ākāśasaṃsthitāṃ devīṃ mayūrīvābhramālikām

6.182.35

ciraṃṭikovāca /
devi devādhidevena yathā te prema śaṃbhunā /
bhartrā mama tathā prema sa bhartāstu mamāmaraḥ

6.182.36

devyuvāca /
āsṛṣṭerniyaterdārḍhyādamaratvaṃ na labhyate /
tapodānairato'nyaṃ tvaṃ varaṃ varaya suvrate

6.182.37

ciraṃṭikovāca /
alabhyametanme devi tanmadbharturgṛhāntarāt /
mṛtasya mā viniryātu jīvo bāhyamapi kṣaṇāt

6.182.38

dehapātaśca me bharturyadā syādātmamandire /
tadetadastviti varo dīyatāmambike mama

6.182.39

devyuvāca /
evamastu sute tvaṃ ca patyau lokāntarāsthite /
bhaviṣyasi priyā bhāryā dehānte nātra saṃśayaḥ

6.182.40

ityuktvā virarāmāsau gauryā gīrgaganodare /
meghamālādhvaniriva niravadyasamudyatā

6.182.41

devyāṃ gatāyāṃ bhartārastāsāṃ kālena kenacit /
te kakubbhyaḥ samājagmuḥ sarve prāptamahāvarāḥ

6.182.42

adyāyamapi saṃyātu bhāryāyā nikaṭaṃ patiḥ /
bhrātṝṇāṃ bāndhavānāṃ ca bhavatvanyonyasaṃgamaḥ

6.182.43

idamanyadatheteṣāmasamañjasamākulam /
śṛṇu kiṃvṛttamāścaryamāryakāryoparodhakam

6.182.44

tapyatāṃ tapa eteṣāṃ pitarau tau vadhūyutau /
tīrthamunyāśramaśreṇīṃ draṣṭuṃ duḥkhānvitau gatau

6.182.45

śarīranairapekṣyeṇa putrāṇāṃ hitakāmyayā /
gantuṃ kalāpagrāmaṃ taṃ yatnavantau babhūvatuḥ

6.182.46

tau prayātau munigrāma mārge dadṛśatuḥ sitam /
puruṣaṃ kapilaṃ hrasvaṃ bhasmāṅgaṃ cordhvamūrdhajam

6.182.47

dhūlīlavamanādṛtya taṃ jaratpānthaśaṅkayā /
yadā tau jagmatustena sa uvācānvitaḥ krudhā

6.182.48

savadhūka mahāmūrkha tīrthārthī dārasaṃyutaḥ /
māṃ durvāsasamullaṅghya gacchasyavihitānatiḥ

6.182.49

vadhūnāṃ te sutānāṃ ca gacchatastapasārjitāḥ /
viparītā bhaviṣyanti labdhā api mahāvarāḥ

6.182.50

ityuktavantaṃ taṃ yāvatsadāro'tha vadhūyutaḥ /
sanmānaṃ kurute tāvanmunirantardhimāyayo

6.182.51

atha tau pitarau teṣāṃ savadhūkau suduḥkhitau /
kṛśībhūtau dīnamukhau nirāśau gṛhamāgatau

6.182.52

ato vadāmyahaṃ teṣāṃ naikaṃ nāmāsamañjasam /
asamañjasalakṣāṇi gaṇḍe sphoṭāḥ sphuṭā iva

6.182.53

cidvyomasaṃkalpamahāpure'smi-
nnitthaṃ vicitrāṇyasamañjasāni /
niḥśūnyarūpe'pi hi saṃbhavanti
dṛśye yathā vyomani dṛśyajṛmbhāḥ

6.182.182

iti śrī० vā० de० mo० ni० u० bra० tāpasopākhyānāntargata saptadvīpeśvaropā० saptadvīpeśvaravarṇanaṃ nāma dvyaśītyadhikaśatatamaḥ sargaḥ

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc