Yoga Vasistha · Chapter 6.182
dvyaśītyadhikaśatatamaḥ sargaḥ
vṛddhatāpasa uvāca /
tasminneva kadambe'sminvarṣāṇi svecchayā daśa /
sthitvā gaurī jagāmātha haravāmārdhamandiram
tatsparśāmṛtasikto'yaṃ kadambataruputrakaḥ /
utsaṅga iva cāsīno na yātyeva purāṇatām
tato gauryā prayātāyāṃ tadvanaṃ tādṛśaṃ mahat /
sāmānyavanatāṃ yātaṃ janavṛndopajīvitam
mālavo nāma deśo'sti tatrāhaṃ pṛthivīpatiḥ /
kadācittyaktarājyaśrīrmunīnāmāśramānbhraman
imaṃ deśamanuprāpta iha cāśramavāsimiḥ /
pūjito'sya kadambasya dhyānaniṣṭhastale sthitaḥ
kenacittvatha kālena bhrātṛbhiḥ saptabhiḥ saha /
bhavānabhyāgataḥ pūrvaṃ taporthamimamāśramam
tapasvino'ṣṭāviha te tathā nāma tadā'vasan /
yathā tapasvino'nye te teṣāṃ mānyāstapasvinaḥ
kālenānantaramasāvekaḥ śrīparvataṃ gataḥ /
svāminaṃ kārtikeyaṃ ca dvitīyastapase gataḥ
vārāṇasīṃ tṛtīyastu caturtho'gāddhimācalam /
ihaiva te pare dhīrāścatvāro'nye paraṃ tapan
sarveṣāmeva caiteṣāṃ pratyekaṃ tvetadīpsitam /
yathā samastadvīpāyā bhuvo'syāḥ syāṃ mahīpatiḥ
atha saṃpāditaṃ teṣāṃ sarveṣāmetadīpsitam /
tapastuṣṭābhiriṣṭābhirdevatābhirvararvaraiḥ
tapataste tato yātā bhrātaraḥ sadanaṃ nijam /
bhūmau dharmayugaṃ bhuktvā vedhā brahmapurīmiva
tairbhavadbhrātṛbhirbhavya varadānavidhau tadā /
idaṃ varodyatā yatnātprārthitāḥ sveṣṭadevatāḥ
devyasmākamime sarve saptadvīpeśvarasthitau /
satyāḥ prakṛtayaḥ santu sarva āśramavāsinaḥ
tamiṣṭadevatāsārthamurarīkṛtya sādaram /
teṣāmastvevamityuktvā jagāmāntarddhimīśvarī
te tataḥ sadanaṃ yātāsteṣāmāśramavāsinaḥ /
sarva eva gatāḥ paścādeka evāsmi no gataḥ
ahaṃ kevalamekānte dhyānaikagatamānasaḥ /
vāgīśvarīkadambasya tale tiṣṭhāmi śailavat
atha kāle vahatyasminnṛtusaṃvatsarātmani /
idaṃ sarvaṃ vanaṃ chinnaṃ janaiḥ paryantavāsibhiḥ
idaṃ kadambamamlānaṃ janatāḥ pūjayantyalam /
vāgīśvarīgṛhamiti māṃ caivaikasamādhigam
athainaṃ deśamāyātau bhavantau dīrghatāpasau /
etattatkathitaṃ sarvaṃ dhyānadṛṣṭaṃ mayākhilam
tasmādutthāya he sādhū gacchataṃ gṛhamāgatau /
tatra te bhrātaraḥ sarve saṃgatā dārabandhubhiḥ
aṣṭānāṃ bhavatāṃ bhavyaṃ sadane sve bhaviṣyati /
mahātmanāṃ brahmaloke vasūnāmiva saṃgamaḥ
ityukte tena sa mayā pṛṣṭaḥ paramatāpasaḥ /
saṃdehādidamāścaryamāryāstadvarṇayāmyaham
ekaiva saptadvīpāsti bhagavanbhūriyaṃ kila /
tulyakālaṃ bhavantyaṣṭau saptadvīpeśvarāḥ katham
kadambatāpasa uvāca /
asamañjasametāvadeva no yāvaducyate /
idamanyadasaṃbaddhataraṃ saṃśrūyatāṃ mama
ete'ṣṭau bhrātarastatra tāpasā dehasaṃkṣaye /
saptadvīpeśvarāḥ sarve bhaviṣyanti gṛhodare
aṣṭau hyete mahīpīṭheṣveteṣveteṣu sadmasu /
saptadvīpeśvarā bhūpā bhaviṣyantīha me śṛṇu
astyeteṣāṃ kilāṣṭānāṃ bhāryāṣṭakamaninditam /
digantarāṇāṃ niyataṃ tārāṣṭakamivojjvalam
tadbhāryāṣṭakameteṣu yāteṣu tapase ciram /
babhūva duḥkhitaṃ strīṇāṃ yadviyogo'hiduḥsahaḥ
duḥkhitāḥ pratyaye teṣāṃ cakrustā dāruṇaṃ tapaḥ /
śatacāndrāyaṇaṃ tāsāṃ tuṣṭābhūttena pārvatī
adṛśyovāca sā tāsāṃ vaco'ntaḥpuramandire /
devī saparyāvasare pratyekaṃ pṛthagīśvarī
devyuvāca /
bhartrarthamatha cātmārthe gṛhyatāṃ bālike varaḥ /
ciraṃ kliṣṭāsi tapasā nidāgheneva mañjarī
ityākarṇya vaco devyā dattapuṣpā ciraṃṭikā /
svavāsanānusāreṇa kurvāṇaiveśvarīstavam
ānandamantharovāca vacanaṃ mṛdubhāṣiṇī /
ākāśasaṃsthitāṃ devīṃ mayūrīvābhramālikām
ciraṃṭikovāca /
devi devādhidevena yathā te prema śaṃbhunā /
bhartrā mama tathā prema sa bhartāstu mamāmaraḥ
devyuvāca /
āsṛṣṭerniyaterdārḍhyādamaratvaṃ na labhyate /
tapodānairato'nyaṃ tvaṃ varaṃ varaya suvrate
ciraṃṭikovāca /
alabhyametanme devi tanmadbharturgṛhāntarāt /
mṛtasya mā viniryātu jīvo bāhyamapi kṣaṇāt
dehapātaśca me bharturyadā syādātmamandire /
tadetadastviti varo dīyatāmambike mama
devyuvāca /
evamastu sute tvaṃ ca patyau lokāntarāsthite /
bhaviṣyasi priyā bhāryā dehānte nātra saṃśayaḥ
ityuktvā virarāmāsau gauryā gīrgaganodare /
meghamālādhvaniriva niravadyasamudyatā
devyāṃ gatāyāṃ bhartārastāsāṃ kālena kenacit /
te kakubbhyaḥ samājagmuḥ sarve prāptamahāvarāḥ
adyāyamapi saṃyātu bhāryāyā nikaṭaṃ patiḥ /
bhrātṝṇāṃ bāndhavānāṃ ca bhavatvanyonyasaṃgamaḥ
idamanyadatheteṣāmasamañjasamākulam /
śṛṇu kiṃvṛttamāścaryamāryakāryoparodhakam
tapyatāṃ tapa eteṣāṃ pitarau tau vadhūyutau /
tīrthamunyāśramaśreṇīṃ draṣṭuṃ duḥkhānvitau gatau
śarīranairapekṣyeṇa putrāṇāṃ hitakāmyayā /
gantuṃ kalāpagrāmaṃ taṃ yatnavantau babhūvatuḥ
tau prayātau munigrāma mārge dadṛśatuḥ sitam /
puruṣaṃ kapilaṃ hrasvaṃ bhasmāṅgaṃ cordhvamūrdhajam
dhūlīlavamanādṛtya taṃ jaratpānthaśaṅkayā /
yadā tau jagmatustena sa uvācānvitaḥ krudhā
savadhūka mahāmūrkha tīrthārthī dārasaṃyutaḥ /
māṃ durvāsasamullaṅghya gacchasyavihitānatiḥ
vadhūnāṃ te sutānāṃ ca gacchatastapasārjitāḥ /
viparītā bhaviṣyanti labdhā api mahāvarāḥ
ityuktavantaṃ taṃ yāvatsadāro'tha vadhūyutaḥ /
sanmānaṃ kurute tāvanmunirantardhimāyayo
atha tau pitarau teṣāṃ savadhūkau suduḥkhitau /
kṛśībhūtau dīnamukhau nirāśau gṛhamāgatau
ato vadāmyahaṃ teṣāṃ naikaṃ nāmāsamañjasam /
asamañjasalakṣāṇi gaṇḍe sphoṭāḥ sphuṭā iva
cidvyomasaṃkalpamahāpure'smi-
nnitthaṃ vicitrāṇyasamañjasāni /
niḥśūnyarūpe'pi hi saṃbhavanti
dṛśye yathā vyomani dṛśyajṛmbhāḥ
iti śrī० vā० de० mo० ni० u० bra० tāpasopākhyānāntargata saptadvīpeśvaropā० saptadvīpeśvaravarṇanaṃ nāma dvyaśītyadhikaśatatamaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0