Yoga Vasistha · Chapter 6.181

ekāśītyadhikaśatatamaḥ sargaḥ

kundadanta uvāca /
āvāsamantare gantuṃ pravṛttau muditākṛtī /
mathurānagarīṃ candrasūryāvindrapurīmiva

prāpya rodhābhidhaṃ grāmaṃ viśramyāmravaṇācale /
uṣitau dve dine tasminsālīse nagare sukham

adhvānanditacittābhyāmāvābhyāmativāhitaḥ /
dvitīye'hani śītāmbusnigdhacchāyāvanadrumāḥ

nadītīralatonmuktapuṣpaprakarapāṇḍurāḥ /
tarattaraṅgajhāṃkāragāyanānanditādhvagāḥ

snigdhadrumavanacchāyaraṇanmṛgavihaṃgamāḥ /
sthūlaśādvalaśākhāgraprotāvaśyāyamauktikāḥ

jaṅgalādripuragrāmaśvabhrānūpasthalāvanīḥ /
samullaṅghya dine tasminsaritsrotaḥ sarāṃsi ca

nītavantau niśāmāvāṃ kadalīkānane ghane /
tuṣāraśiśire śrāntau kadalīdalatalpake

prāptāvāvāṃ tṛtīye'hni ṣaṇḍaṣaṇḍakamaṇḍitam /
jaṅgalaṃ janavicchedavibhaktaṃ khamivākṛtam

tatra sa prakṛtaṃ mārga parityajya vanāntaram /
praviśansamuvācedamakāryakaraṇaṃ vacaḥ

gacchāvo'trāśrabhe gauryā munimaṇḍalamaṇḍite /
bhrātaro me sthitāḥ sapta vaneṣvevamivārthinaḥ

bhrātaro'ṣṭau vayamime jātānekatayā tayā /
ekasaṃvinmayā jātā ekasaṃkalpaniścayāḥ

tena te'pyatra tapase svaniścayasamāśrayāḥ /
sthitā āgatya vividhaistapobhiḥ kṣapitainasaḥ

taiḥ sārdhaṃ bhrātṛbhiḥ pūrvamāgatyāhamihāvasam /
ṣaṇmāsānāśrame gauryāstena dṛṣṭo mayaiṣa saḥ

puṣpakhaṇḍatarucchāyāsuptamugdhamṛgārbhakaḥ /
parṇoṭajāgraviśrāntaśukodgrāhitaśāstradṛk

tadbrahmalokasaṃkāśamehi munyāśramaṃ śriye /
gacchāvo'cchataraṃ tatra cetaḥ puṇyairbhaviṣyati

viduṣāmapi dhīrāṇāmapi tattvavidāmapi /
tvarate hi manaḥ puṃsāmalaṃbuddhivilokane

tenetyukte ca tāvāvāṃ prāpto munyāśramaṃ ca tam /
yāvattatra mahāraṇye paśyāvaścāntarūpiṇam

na vṛkṣaṃ noṭajaṃ kiṃcinna gulmaṃ na ca mānavam /
na muniṃ nārbhakaṃ nānyanna vediṃ na ca vā dvijam

kevalaṃ śūnyamevāti tadaraṇyamanantakam /
tāpopataptamabhito bhūmau sthitamivāmbaram

hā kaṣṭaṃ kimidaṃ jātamiti tasminvadatyatha /
āvābhyāṃ suciraṃ bhrāntvā dṛṣṭa ekatra vṛkṣakaḥ

snigdhacchavirghanacchāyaḥ śītalo'mbudharopamaḥ /
tale tasya samādhāne saṃsthito vṛddhatāpasaḥ

āvāmagre munestasya cchāyāyāṃ śādvalasthale /
upaviṣṭau ciraṃ yāvannāsau dhyānānnivartase

tataścireṇa kālena mayodvegena cāpalāt /
uktaṃ mune prabudhyasva dhyānādityuccakairvacaḥ

śabdenoccairmadīyena saṃprabuddho'bhavanmuniḥ /
siṃho'mbudaraveṇeva jṛmbhāṃ kṛtvābhyuvāca ca

kau bhavantāvimau sādhū kvāsau gauryāśramo gataḥ /
kena vāhamihānītaḥ kālo'yaṃ kaśca vartate

tenetyukte mayāpyuktaṃ bhagavanviddhi īdṛśam /
na kiṃcidāvāṃ buddho'pi kasmājjānāsi na svayam

iti śrutvā sa bhagavānpunardhyānamayo'bhavat /
dadarśodantamakhilamasmākaṃ svātmanastathā

muhūrtamātreṇovāca prabudhya dhyānato muniḥ /
śrūyatāmidamāścaryamāryau hi kāryavedinau

yamime paśyathaḥ sādhū kadambataruputrakam /
madāspadamaraṇyānyā dhammillamiva puṣpitam

kenāpi kāraṇenāsminsatī vāgīśvarī satī /
avasaddaśavarṣāṇi samastartuniṣevitā

tadā teneha vistīrṇamabhavaddhanakānanam /
gaurīvanamiti khyātaṃ bhūṣitaṃ kusumartubhiḥ

bhṛṅgāṅganājanamanoharahārigīta-
līlāvilolakalakaṇṭhavihaṃgamaṅga /
puṣpāmbuvāhaśatacandranabhovitānaṃ
rājīvareṇukaṇakīrṇadigantarālam

mandārakundamakarandasugandhitāśaṃ
saṃsūcchvasatkusumarāśiśaśāṅkaniṣṭham /
saṃtānakastavakahāsavikāsakānta-
māmodimārutasamastalatāṅganaugham

puṣpākarasya nagaraṃ navagītabhṛṅgaṃ
bhṛṅgāṅganākusumakhaṇḍakamaṇḍapāḍhyam /
candrāṃśujālaparikomalapuṣpadolā-
dolāyamānasurasiddhavadhūsamūham

hārītahaṃsaśukakokilakokakāka-
cakrāhvabhāsakalaviṅkakulākulāṅgam /
bheruṇḍakukkuṭakapiñjalahemacūḍa-
rāḍhāmayūrabakakalpitakeliramyam

gandharvayakṣasurasiddhakirīṭaghṛṣṭa-
pādājakarṇikakadamvasarasvatīkam /
vātāyanaṃ kanakakomalacampakaugha-
tārāmbarāmbudharapūragṛhītagandham

mandānilaskhalitapallavavālavallī-
vinyāsaguptadivasādhiparaśmiśītam /
pītaṃ kadambakaravīrakanālikera-
tālītamālakulapuṣpaparāgapūraiḥ

kahlārakīrṇakumudotpalapadmakhaṇḍa-
valgaccakorabakakokakadambahaṃsam /
tālīsaguggulakacandanapāribhadra-
bhadradrumodaravihārivicitraśakti

tasminvane ciramuvāsa harārdhadehā
kenāpi kāraṇavaśena cirāya gaurī /
bhūtvā prasannaśaśibimbamukhī kadamba-
vāgīśvarī śaśikaleva śivasya mūrdhni

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vā० de० mo० ni० u० brahmagītāsu tāpasopā० gauryāśramavarṇanaṃ nāmaikāśītyadhikaśatatamaḥ sargaḥ