Yoga Vasistha · Chapter 6.180

śrīrāma uvāca / /
imaṃ me saṃśayaṃ chindhi bhagavanbhāskaraṃ tamaḥ /
bhuvanasyeva bhāvānāṃ samyagrūpānubhūtaye

kadācidahamekāgro vidyāgehe vipaścitām /
saṃsadi sthitavānyāvattāpasaḥ kaścidāgataḥ

vidvāndvijavaraḥ śrīmānvidehajanamaṇḍalāt /
mahātapāḥ kāntiyuto durvāsā iva duḥsahaḥ

sa praviśyābhivādyāśu sabhāmābhāsvaradyutim /
upaviśyāsane tiṣṭhannasmābhirabhivāditaḥ

vedāntasāṃkhyasiddhāntavādānsaṃhṛtya sattamam /
sukhopaviṣṭaṃ viśrāntaṃ tamahaṃ pṛṣṭavānidam

dīrghādhvanā pariśrāntaḥ sayatna iva lakṣyase /
vadādya vadatāṃ śreṣṭha kuta āgamanaṃ kṛtam

brāhmaṇa uvāca /
evametanmahābhāga sumahāyatnavānaham /
yadarthamāgato'smīha tasyākarṇaya nirṇayam

vaideho nāma deśo'sti sarvasaubhāgyasaṃyutaḥ /
svargasyāmbarasaṃsthasya pratibimvamivāvanau

tatrāhaṃ brāhmaṇo jātaḥ prāptavidyaśca saṃsthitaḥ /
kundāvadātadantatvātkundadanta iti śrutaḥ

athāhaṃ jātavairāgyaḥ pravihartuṃ pravṛttavān /
devadvijamunīndrāṇāṃ saṃbhramācchramaśāntaye

śrīparvatamakhaṇḍehaṃ kadācitprāptavānaham /
tatrāvasaṃ ciraṃ kālaṃ mṛdu dīrghaṃ tapaścaran

tatrāstyaraṇyaṃ viditaṃ muktaṃ tṛṇavanādibhiḥ /
tyaktatejastamobhrādibhūmāviva nabhastalam

tatrāsti madhye viṭapī laghuḥ pelavapallavaḥ /
sthita eṣo'mbare śūnye mandaraśmirivāṃśumān

lambate tasya śākhāyāṃ puruṣaḥ pāvanākṛtiḥ /
bhānurbhānāviva raśmigṛhīto grathitākṛtiḥ

mauñjadāmanibaddhordhvapādo nityamavākśirāḥ /
aṣṭhīlatvaṃ dadhadiva mahāṣṭhīlasya śālmaleḥ

dṛṣṭaḥ prāptena taṃ deśaṃ sa kadācinmayā pumān /
vicārito nikaṭato vakṣaḥsthāñjalisaṃpuṭaḥ

yāvajjīvatyasau vipro niḥśvasityahatākṛtiḥ /
śītavātātapasparśānsarvānvetti ca kālajān

anantaramasāveko nopacarya mayā bahūn /
divasātapakhedena viśrambhe pātitaḥ śanaiḥ

pṛṣṭaśca ko'si bhagavankimarthaṃ dāruṇaṃ tapaḥ /
karoṣīdaṃ viśālākṣa lakṣyālakṣyātmajīvitaḥ

atha tenoktamarthaste ka ivānena tāpasa /
arthe nātivicitrā hi bhavantīcchāḥ śarīriṇām

ityuktavānprayatnena so'nubandhena vai mayā /
yadā pṛṣṭastadā tena mamoktamidamuttaram

mathurāyāmahaṃ jāto vṛddhiṃ yātaḥ pitugṛhe /
bālyayauvanayormadhye sthitaḥ padapadārthavit

samagrasukhasaṃbhārakośo bhavati bhūmipaḥ /
ityahaṃ śrutavāṃstatra bhogārthī navayauvanaḥ

atha saptamahādvīpavistīrṇāyā bhuvaḥ patiḥ /
syāmityahamudārātmā paribimbitavāṃściram

ityarthena samāgatya deśamitthamahaṃ sthitaḥ /
atra dvādaśa varṣāṇi samatītāni mānada

tadakāraṇamitra tvaṃ gaccheṣṭaṃ deśamāśugaḥ /
ahaṃ cābhimataprāpteritthameva dṛḍhasthitiḥ

iti tenā'hamuktaḥ saṃstamitthaṃ proktavāñchṛṇu /
āścaryaśravaṇe cetaḥ khedameti na dhīmataḥ

sādho yāvattvayā prāpto na nāmābhimato varaḥ /
tvadrakṣāparicaryārthamiha tāvadahaṃ sthitaḥ

mayetyukte sa pāṣāṇamaunavānabhavacchamī /
nimīlitekṣaṇaḥ kṣīṇarūpastvakalano bahiḥ

tathāhaṃ puratastasya kāṣṭhamaunavato'vasam /
ṣaṇmāsānvigatodvegaṃ vegānkālakṛtānsahan

arkabimbādviniṣkamya tatpradeśāntare sthitam /
ekadā dṛṣṭavānasmi puruṣaṃ bhānubhāsvaram

sa tena pūjyate yāvanmanasā karmaṇā mayā /
uvāca tāvadvacanamamṛtasyandasundaram

śākhāpralambanapara he brahmandīrghatāpasa /
tapaḥ saṃhara saṃhāri gṛhāṇābhimataṃ varam

saptābdhidvīpavalayā pālayiṣyasi medinīm /
saptavarṣasahasrāṇi dehenānena dharmataḥ

evaṃ samīhitaṃ dattvā sa dvitīyo divākaraḥ /
gantumastamathārkābdhimaviśatprodito yataḥ

tasminyāte mayā proktaṃ tasya śākhātapasvinaḥ /
śrutadṛṣṭānubhūtāgryavaradasya vivekinaḥ

saṃprāptābhimataṃ brahmaṃstaruśākhāvalambanam /
tapastyaktvā yathāprāptaṃ vyavahāraṃ samācara

evamaṅgīkṛtavataḥ pādau tasya mayā tataḥ /
muktau viṭapinastasmādālānātkālabhāviva

snātaḥ pavitrahasto'sau cakre japtvāghamarṣaṇam /
phalena puṇyalabdhena viṭapādvratapāraṇam

tatpuṇyavaśataḥ prāptaiḥ svādubhistaistaroḥ phalaiḥ /
samāśvastāvasaṃkṣubdhāvāvāṃ tatra dinatrayam

saptadvīpasamudramudritadiśa bhoktuṃ samagrāṃ mahīṃ
vipraḥ pādapalambitena vapuṣā taptvordhvapādastapaḥ /
saṃprāpyābhimataṃ varaṃ dinakṛto viśvasya cāhnāṃ trayaṃ sārdhaṃ matsuhṛdā svamevasadanaṃ gantuṃ pravṛtto'bhavat
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vā० de. mo. ni० upa brahmagītāsu tāpasopākhyānaṃ nāmāśītyadhikaśatatamaḥ sargaḥ