Yoga Vasistha · Chapter 6.179

ekonāśītyadhikaśatatamaḥ sargaḥ

śrīvasiṣṭha uvāca /
evaṃ cinmātramevaikaṃ śuddhaṃ sattvaṃ jagattrayam /
saṃbhavantīha bhūtāni nājñabuddhāni kānicit

tasmātkutaḥ śarīrādi vastu sapratighaṃ kutaḥ /
yadidaṃ dṛśyate kiṃcittadapratighamātatam

sthitaṃ cidvyoma cidvyomniśānte śāntaṃ samaṃ sthitam /
sthitamākāśamākāśe jñaptirjñaptau vijṛmbhate

sarvaṃ saṃvinmayaṃ śāntaṃ satsvapna iva jāgrati /
sthitamapratighākāraṃ kvāsau sapratighā sthitiḥ

kva dehāvayavāḥ kvāntraveṣṭanī kvāsthipañjaram /
vyomevāpratighaṃ viddhi dehaṃ sapratighopamam

saṃvitkarau śiraḥ saṃvitsaṃvidindriyavṛndakam /
śāntamapratighaṃ sarvaṃ na sapratighamasti hi

brahmavyomnaḥ svapnarūpasvabhāvatvājjagatsthiteḥ /
idaṃ sarvaṃ saṃbhavati sahetukamahetukam

na kāraṇaṃ vinā kāryaṃ bhavatītyupapadyate /
yadyathā yena nirṇītaṃ tattathā tena lakṣyate

kāraṇena vinā kāryaṃ sadvadityupapadyate /
yathābhāvitamevārthaṃ saṃvidāpnotyasaṃśayam

yathā saṃbhavati svapne sarvaṃ sarvatra sarvathā /
cinmayatvāttathā jāgratyasti sarvātmarūpatā

sarvātmani brahmapade nānānānātmani sthitā /
astyakāraṇakāryāṇāṃ sattā kāraṇajāpi ca

ekaḥ sahasraṃ bhavati yathā hyete kilaindavāḥ /
prayātā bhūtalakṣatvaṃ saṃkalpajagatāṃ gaṇaiḥ

sahasramekaṃ bhavati saṃvidāṃ ca tathā hi yat /
sāyujye cakrapāṇyādeḥ sargairekaṃ bhavedvapuḥ

eka eva bhavatyabdhiḥ sravantīnāṃ śatairapi /
eka eva bhavetkāla ṛtusaṃvatsarotkaraiḥ

saṃvidākāśa evāyaṃ dehaḥ svapna ivoditaḥ /
svapnādrivannirākāraḥ svānubhūtisphuṭo'pi ca

saṃvittirevānubhavātsaivānanubhavātmikā /
draṣṭṛdṛśyadṛśā bhāti cidvyomaikamato jagat

vedanāvedanātmaikaṃ nidrāsvapnasuṣuptavat /
vātaspandāvivābhinnau cidvyomekamato jagat

draṣṭā dṛśyaṃ darśanaṃ ca cidbhānaṃ paramārthakham /
śūnyasvapna ivābhāti cidvyomaikamato jagat

jagattvamasadeveśe bhrāntyā prathamasargataḥ /
svapne bhayamivāśeṣaṃ parijñātaṃ praśāmyati

ekasyāḥ saṃvidaḥ svapne yathā bhānamanekadhā /
nānāpadārtharūpeṇa sargādau gagane tathā

bahudīpe gṛhe cchāyā bahvayo bhāntyekavadyathā /
sarvaśaktestathaivaikā bhāti śaktiranekadhā

yatsīkarasphuraṇamambunidhau śivākhye
vyomnīva vṛkṣanikarasphuraṇaṃ sa sargaḥ /
vyomnyeṣa vṛkṣanikaro vyatiriktarūpo
brahmāmbudhau na tu manāgapi sargabinduḥ

ityārṣe śrīvāsiṣṭhama० vā० de० mo० ni० u० brahma० brahmamayatvapratipādanaṃ nāmaikonāśītyadhikaśatatamaḥ sargaḥ