Yoga Vasistha · Chapter 6.176

ṣaṭsaptatyadhikaśatatamaḥ sargaḥ

śrīrāma uvāca /
jaganti santyasaṃkhyāni bhaviṣyanti gatāni ca /
tatkathābhiḥ kathaṃ brahmanprabodhayasi māmimam

śrīvasiṣṭha uvāca /
jagatsvapneṣu śabdārthasaṃbandho'vagatastvayā /
na nāma na ca lokena vyarthaṃ tatkathanaṃ tataḥ

yā kathāvagatātmabhyāṃ śabdārthābhyāṃ nigadyate /
budhyate setarā nāntaḥ saiveha vyavahāriṇī

yadā viditavedyaḥ saṃstrikālāmaladarśanaḥ /
bhaviṣyasi tadā tāni pratyakṣeṇaiva bhotsyase

svapne cinmātramevādyaṃ svayaṃ bhāti jagattayā /
yathā tathaiva sargādau nātrānyadupapadyate

aṇāvaṇāvasaṃkhyāni tena santi jaganti khe /
teṣāṃ tānvyavahāraughānsaṃkhyātuṃ ka iva kṣamaḥ

atraiva me purā proktaṃ matpitrā padmajanmanā /
padmareṇumatākhyānaṃ śrṛṇu tatkathayāmi te

purā pṛṣṭo mayā brahmā jagajjālamidaṃ kiyat /
kva vā bhātīti vada me brahmovāca tataḥ sa mām

śrībrahmovāca /
brahmaivedaṃ mune sarvaṃ jagadityavabhāsate /
satāmanantaṃ sattvena jagattvenāsatāmapi

śubhaṃ mamedamākhyānaṃ śrṛṇu śravaṇabhūṣaṇam /
brahmāṇḍapiṇḍa ityuktaṃ brahmāṇḍākhyānameva ca

asti khe khādananyātmā cidvyomaparamāṇukaḥ /
śūnyarūpamivākāśe śuddhaḥ spanda ivānile

so'paśyadātmanā svapna iva jīvatvamātmani /
śūnyarūpamivākāśaṃ pavanaḥ spandanaṃ yathā

ākāśarūpamajahadeva jīvastataḥ svayam /
apaśyadahamityeva rūpamākāśarūpakam

ahaṃkārastvahaṃbuddhirityevāpaśyadātmani /
ekaniścayanirmāṇamayī māyānurūpiṇī

buddhirmanohamityevaṃ svapne paśyadasanmayam /
namayantyātmanātmānamavikalpaṃ vikalpanaiḥ

apaśyattanmanaḥ svapne dehe pañcendriyaṃ tataḥ /
anākāraṃ ghanākāraṃ svapnādritvamivājñadhīḥ

dadarśa sa manodeho vapustribhuvanātmakam /
svātmā svātmaiva nirbhitti bhittibhāsuramātatam

anekabhūtakalitaṃ nānāvayavarajaṅgamam /
kalanākālakalitaṃ kalpitānyonyasaṃgamam

svapne pratyekamevātra paśyatyādarśabimbitam /
iva trailokyanagaraṃ navaraṅgamanoharam

atha pratyekamatrāpi navaraṅgamanoharam /
trijagadvetti hṛdaye svādarśa iva bimbitam

paramāṇoḥ paramāṇoriti santi tanūdare /
atanūni jagantyuccairdhanānīva ca tānyapi

avidyeyamananteyamavidyātvena cetitā /
brahmatvena parijñātā bhavati brahma nirmalam

evaṃ draṣṭāpi yaḥ svapnajālaṃ dṛṣṭe na kiṃcana /
ko'tra draṣṭā kuto dṛśyaṃ kva dvaitaṃ kva ca kāraṇam

sarvaṃ niḥśāntamābhātaṃ khātma nirbhitti kevalam /
brahmātmani sthite svacchamādyantaparivarjitam

brahmāṇḍalakṣanicayāḥ paramātmanīti
nityaṃ sthitā nipuṇamanyavadapyananye /
vāriṇyavāritavisāritaraṅgavegā-
llolaṃ sthitāmbuparamāṇucayā yathaite

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vā० de० mo० nirvā० u० brahmagītāsu brahyāṇḍopākhyānaṃ nāma ṣaṭsaptatyadhikaśatatamaḥ sargaḥ