Yoga Vasistha · Chapter 6.170

saptatyadhikaśatatamaḥ sargaḥ

śrīrāma uvāca /
brahmanko'sya suhṛdbrūhi yenāsau ramate saha /
ramaṇaṃ kiṃsvabhāvaṃ syāduta ratyātma vāsya tat

śrīvasiṣṭha uvāca /
svapravāhehitaṃ nāma svaprāyehitanāma ca /
svakarma nāma cāsyāste mitramekamakṛtrimam

pitṛvadvihitāśvāsaṃ dārā iva niyantraṇam /
saṃkaṭeṣu duranteṣu nityamavyabhicāri ca

aśaṅkitopacaraṇaṃ susaṃpāditanirvṛti /
kopeṣvakopanatayā vitīrṇāvarjanāmṛtam

durgadurgamadurvāradoṣoddharaṇatatparam /
sarvaviśvāsaratnānāṃ kośa āśaiśavoṣitam

sahapāṃsukṛtākrīḍamābālyādeva saṃgatam /
vinivāritaduśceṣṭaṃ pitṛvadrakṣaṇonmukham

vahnerivauṣṇyaṃ saugandhyaṃ kusumasyeva sarvadā /
avinābhāvi vimalaṃ raveriva ca vāsaram

lālanaikarataṃ nitye pālanaikaparāyaṇam /
sarvasaṃkaṭasaṃghaṭṭarakṣaṇaikasamudyatam

hemno'gniriva dehasya sarvāvasthasya śuddhidam /
idaṃ heyamupādeyamiti darśanatatparam

āhlādakamanindyābhiḥ kathābhiriva nāgaram /
sacceṣṭāmaṇimāṇikyabhāṇḍasaṃbhāramandiram

sūryastama ivājasramapradarśayadapriyam /
anuraktā maheleva priyamevāpradarśayat

janaṃ priyaṃvadaṃ kurvatpriyameva samācarat /
peśalaṃ madhuraṃ snigdhamakṣubdhamuditāśayam

lokopacārakaṃ pūjyaṃ smitapūrvābhibhāṣaṇam /
kāmopaśāntaṃ sadrūpaṃ paramārthaikakāraṇam

raṇe'jñānasamudbhūte pūrvaṃ praharaṇodyatam /
apūrvanarmanirmāṇalīlālalanalālakam

pālakaṃ śīlasārāṇāṃ dārāṇāṃ ca kulasya ca /
ādhivyādhiparītasya cetaso'mṛtamauṣadham

viśeṣavidyāvaidagdhyavādavandyavinodanam /
samānakulaśīlatvāddvidhābhāva iva sthitam

anuraktānnṛpānsādhūnvadānyānkārayatsadā /
yajñadānatapastīrthanyāyārthapreraṇonmukham

putradāradvijātistrībhṛtyabandhujanaiḥ saha /
śubhabhojanapānārhamuttamaślāghyasaṃgati

bhogādibaddhatṛṣṇatvaṃ duḥkhadaṃ vinivārayat /
susnigdhasaṃkathodāraṃ samāśvāsottamāspadam

īdṛśenātmamitreṇa sa kalatreṇa saṃyutaḥ /
svakarmanāmnā ramate svabhāvenaiva neritaḥ

śrīrāma uvāca /
kalatramasya mitrasya tadīyasya munīśvara /
kiṃ tatkiṃrūpameva syātsamāseneva me vada

śrīvasiṣṭha uvāca /
snānadānatapodhyānanāmāno'sya mahāmate /
santi putrā mahātmānaḥ svanuraktākhilaprajāḥ

candralekheva lokasya dṛṣṭyaivāhlādadāyinī /
avinābhāvinī bhāryā muditāsyānurāgiṇī

karuṇākāraṇākīrṇadhanā hṛdayahāriṇī /
ānandajananī cāsya vayasyā'vyabhicāriṇī

samatāsya matā nityamāste hṛdayavallabhā /
pratīhārī puraḥ prahvā saṃmukhaṃ sukhadāyinī

dhairye dharme ca dhīḥ sādho nityamādhīyate ca yā /
sāsya dhīrasya dhuryasya puro dhanyasya dhāvati

asya sannā samaṃ skandhe sarvadaiva mahaujasaḥ /
viṣayārijaye rājño maitrī mantrapradāyinī

kāryāṇāmāryamaryādācāryā cāturyaśālinī /
sarveṣāmasya mānyasya satyatā svārthadāyinī

ityevaṃparivāreṇa mitreṇa saha mantriṇā /
svakarmaṇā vyavaharanna hṛṣyati na kupyati

sa yathāsthitamevāste vinirvāṇamanā muniḥ /
citrārpita ivājasraṃ loke vyavaharannapi

vastuśūnyeṣu vādeṣu mūkaḥ śailamayo yathā /
niṣprayojanaśabdeṣu paraṃ bādhiryamāgataḥ

lokācāraviruddheṣu śavaṃ sakalakarmasu /
āryācāravicāreṣu vāsukirvā bṛhaspatiḥ

pravṛttavākpuṇyakatho jihmānāṃ pratibhānavān /
nimeṣeṇaiva nirṇetā vaktāśu bahu vastunaḥ

samadṛṣṭirudārātmā vadānyaḥ saṃvibhāgavān /
peśalasnigdhamadhuraḥ sundaraḥ puṇyakīrtanaḥ

svabhāva eṣaiva bhavetprabuddha-
dhiyāṃ prayatnena tu nedṛśāste /
bhavanti nendvarkahutāśanādyāḥ
kvacitparapreraṇayā prakāśāḥ

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vā० de० mo० ni० u० avi० vi० tattvajñavyavahāravarṇanaṃ nāma saptatyadhikaśatatamaḥ sargaḥ