Yoga Vasistha · Chapter 6.157

saptapañcāśadadhikaśatatamo sargaḥ

atha sindhurvadiṣyati /
āryānāryavapuḥ ko'hamabhavaṃ vimatiḥ purā /
yadvaśānme kusaṃskāraḥ prāktano'sti bhavapradaḥ

mantrī vadiṣyati /
rahasyaṃ śṛṇu bho rājansāvadhānaparaḥ kṣaṇam /
coditaḥ saṃdadhāsīdamadya māndyavināśanam

kimapyādyantarahitamastīha sadanāmayam /
sthitaṃ tvamahamityādirūpeṇa brahmaśabditam

tadbrahma svayamevāhaṃ ciccetāmīti saṃvidam /
jīvatāmiva gatvāste cittībhūyātyajadvapuḥ

cittaṃ tu gaganācchātma vapurviddhyātivāhikam /
tadeva vāsti nehānyadādhibhautikatādikam

cittametadanākāramapi sākāravatsthitam /
saṃkalpaiḥ paralokādyaiḥ svapnādyairetadeva sat

anākāramapi sphāraṃ cittaṃ jagadidaṃ viduḥ /
ya eva pavano nāma sa eva spandnaṃ yathā

yathā gaganaśūnyatve jagaccitte tathekakam /
atrāpratigharūpe'sti na manāgapi bhinnatā

hṛdayasthaṃ jagajjālaṃ na kiṃcitkiṃcidāsthitam /
jagadviddhi nirākāraṃ cittameva na vāstavam

sattvameva vapuḥ pūrvamuditaṃ brahmaṇaḥ padāt /
ayameva sa saṃpanno yo'dya tāmasatāmasaḥ

sindhurvakṣyati /
kimucyate mahābhāga vada tāmasatāmasaḥ /
kriyante pūrvamevaitāḥ kena saṃjñāḥ pare pade

mantrī vadiṣyati /
jantoḥ sāvayavasyeha hastādyavayavā yathā /
tathā navayavasyaivamātivāhikatātmanaḥ

paścādātmani saivātmā nānāsaṃjñāḥ kariṣyati /
ādhibhautikatānāmni pṛthvyādyā ātivāhike

svapnābhe'smiñjagadbhāne saṃkalpenātmarūpiṇā /
saṃjñātmanātmarūpeṇa svayaṃ vyavahariṣyati

tvāmātivāhikākārā yattatsphuritavānnavam /
jātirmahātamasko'yamiti tatrābhidhā kṛtā

brahmaṇo nirvikārasya vikāriṇa iva prabho /
jātayo jīvatāpattau kalitā vividhābhidhāḥ

prāthamyenaiva yadbrahma jīvatāmiva gacchati /
tadaiva buddhyā bhoktā tajjātiḥ sāttvikasāttvikī

vartamāne bhave bhavyaguṇairyuktā tu mānada /
kevalā sāttvikī proktā jātirjātividāṃ varaiḥ

navā bhavaiścedbahubhirbhogamokṣaikabhāginī /
jātistatprocyate tajjñaiḥ sadbhī rājasarājasī

vartamāne bhave bhavyaguṇairmuktā tu mānada /
kevalā rājasī proktā jātiḥ svalpabhave bhavet

prathamātyantabahubhirbhavaiśce'nmokṣagāminī /
jātistatprocyate tajjñaiḥ sadbhistāmasatāmasī

sāmānyenaiva bahubhirjanmabhirmokṣabhāginī /
kevalā tāmasī proktā jātirjātiviśāradaiḥ

krameṇānena jātīnāṃ vividhā bhedakalpanā /
tāsāṃ tāmasatāmasyāṃ jātau jāto'si mānada

bahūni tava janmāni samatītāni tānyaham /
vividhāni vicitrāṇi vīra jānāmi no bhavān

viśeṣeṇa tvanenaiva vyarthaṃ kālo'tivāhitaḥ /
mahāśavaśarīreṇa tvayānantakhagāminā

evaṃ tāmasatāmasyā jātyāsi janito yadā /
tadā durlabhamokṣastvaṃ saṃsārakuharāditi

sindhurvadiṣyati /
āryodāhara kenaiṣā prāgjātirjīyate'dhamā /
yāvattathaiva tiṣṭhāmi syāccettadvada pāvanam

mantrī vadiṣyati /
na kiṃcana mahābuddhe tadastīha jagattraye /
yadanudveginā nāma pauruṣeṇa na labhyate

hyastanī duṣkriyābhyeti śobhāṃ satkriyayā yathā /
adyaiva prāktanīṃ tasmādyatnātsatkāryavānbhava

yo yamarthaṃ prārthayate tadarthaṃ yatate tathā /
so'vaśyaṃ tadavāpnoti na cecchrānto nivartate

nā yathā yatate nityaṃ yadbhāvayati yanmayaḥ /
yādṛgicchecca bhavituṃ tādṛgbhavati nānyathā

muniruvāca /
evamuktaḥ sa tenātha sindhuruddhurayā dhiyā /
tadā tatra tathā nāma rāṣṭraṃ tyakṣyatyaśeṣataḥ

gamiṣyati vanaṃ dūraṃ prārthito'pi hi mantribhiḥ / /
nāśrayiṣyati tadbhūyo rājyamucchinnaśātravam

tiṣṭhataḥ sādhumadhye'sya tadvivekakathāvaśāt /
puṣpāsaṅgādivāmodo vivekaḥ samudeṣyati

tataḥ kathamidaṃ janma kutaḥ saṃsāra āgataḥ /
itthaṃ vicārasāṃtatyātsa yāsyati vimuktatām

nityaṃ vicāraṇaparo'tha bhavansa sindhuḥ
satsaṅgamena padamāpsyati pāvanaṃ saḥ /
tadyatra patramiva vātavidhūyamānaṃ
no vastutāṃ vrajati kācana nāma lakṣmīḥ

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahā० vā० de० mo० ni० u० a० vi० śavopākhyāne sindhunirvāṇaṃ nāma saptapañcāśadadhikaśatatamaḥ sargaḥ