Yoga Vasistha · Chapter 6.147
saptacatvāriṃśadadhikaśatatamaḥ sargaḥ
muniruvāca /
anantaraṃ mahābāho suṣuptānnirgatasya me /
svapne jagaddṛśyamidaṃ sāgarādiva nirgatam
ākāśāṅgādivotkīrṇamutkīrṇamavaneriva /
utkīrṇamiva vā cittādutkīrṇamiva vā dṛśaḥ
praphullamiva vṛkṣebhyaḥ sargaḥ pūrvamivotthitaḥ /
taraṅgajālaṃ rodho'bdheriva vā kacanaṃ dṛśām
nabhastalādivāyātaṃ kakubbhya iva cāgatam /
parvatebhya ivotkīrṇaṃ bhūmeriva samutthitam
hṛdayādiva niṣkrāntaṃ saṃpraviṣṭamivāmbudaiḥ /
prasūtamiva vṛkṣebhyo jātaṃ vā sasyavadbhuvaḥ
aṅgebhya iva niryātaṃ samutkīrṇamivendriyaiḥ /
paṭādiva prakaṭitaṃ mandirādiva nirgatam
kuto'pyāgatya patitamuḍḍīya gaganādiva /
upāyanaṃ pare loke gṛhītamiva vā bhuvaḥ
prasūnaṃ brahmavṛkṣasya taraṅgamiva vāmbudheḥ /
anutkīrṇaprakaṭanāccitstambhe cāruputrikā
ākāśamṛnmayānantakuḍyamākāśapattanam /
mano matto gajamayo mithyā jīvasya jīvitam
abhittikamaraṅgaṃ ca vicitraṃ citramambare /
śambareśasya sarvasvamavidyākhyasya kasyacit
mahārambhaṃ sthiramapi deśakālavivarjitam /
nānāḍhyamapi cādvaitaṃ nānātmāpi na kiṃcana
gandharvapuradṛṣṭāntasyāpyavastutayā samam /
jāgarāyāṃ hi kila tadbhrāntamapyupalabhyate
cidbhāmātramanārabdhamapyārabdhamiva sthitam /
deśakālakriyādravyasargasaṃhārasaṃyutam
surāsuranarādhāragarbhagarbhamanoharam /
pṛthakkoṣṭhasthabījaughasaṃpūrṇamiva dāḍimam
nadīśailavanādisthavyomatārābhrasaṃkulam /
gītābdhiraṇapāṭhāḍhyapavanārāvaghargharam
tato vilokitaṃ tatra tanmayā dṛśyamaṇḍalam /
yāvattameva paśyāmi grāmaṃ prāktanamāspadam
tāneva sakalānbandhūṃstathāsaṃsthānasaṃsthitān /
tānputrāṃstāṃ mahelāṃ ca tadeva ca tadā gṛham
tāṃ dṛṣṭvā prāktanīṃ grāmyāmāharadvāsanāṃ balāt /
taṭasthaṃ muhyamānāṅgamiva vīcirmahārṇave
athāhamabhavaṃ tatra tadāliṅgananirvṛtaḥ /
gṛhītavāsano nūnaṃ vismṛtaprāktanasmṛtiḥ
bimbaṃ tattadupādatte yadyadagre'vatiṣṭhati /
yathādarśaścidādarśastathaivāyaṃ svabhāvataḥ
yastu cinmātragaganaṃ sarvamityeva bodhavān /
dvaitena bodhyate neha so'ṅga tiṣṭhati kevalaḥ
na naśyati smṛtiryasya vimalā bodhaśālinī /
ayaṃ dvaitapiśācastaṃ manāgapi na bādhate
yeṣāmabhyāsayogena sādhusacchāstrasaṃgamaiḥ /
udeti bodhadhīrbhūyo yā vismarati nodayam
aprauḍhā me tadā sāsīdbodhadhīryā tayā hatā /
adya śaknoti me buddhiṃ hantuṃ ka iva durgrahaḥ
tavāpi vyādha viddhīdaṃ buddhiḥ satsaṅgavarjitā /
dvaitabodhena kaṣṭena kṛcchrācchāntimupaiṣyati
vyādha uvāca /
evametanmune satyaṃ pāvanaistvadvibodhanaiḥ /
īdṛśairapi me buddhirna viśrāmyati satpade
syādīdṛśamatho na syāditi saṃdehajālikā /
naitasminsvānubhūte'pi vastunyadyāpi śāmyati
aho bata duranteyamabhyāsasudṛḍhīkṛtā /
avidyā vidyamānaiva yā śāntaiva na śāmyati
satsaṅgataiḥ padapadārthavibuddhabuddheḥ
sacchāstrasatkramavicāramanoharāṅgaiḥ /
abhyāsataḥ praśamameti jagadbhramo'yaṃ
nānyena kenacidapīti viniścitirme
ityārṣe śrīvā० vālmī० de० mo० ni० u० a० vi० śavopākhyāne svapnopalambhanaṃ nāma saptacatvāriṃśadadhikaśatatamaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0