Language

ENहिગુ
Scripture Library

Yoga Vasistha · Chapter 6.128

6.128.128

aṣṭāviṃśādhikaśatatamaḥ sargaḥ

6.128.1

śrīvasiṣṭha uvāca /
asmadāderjanasyaitatpratyakṣaṃ nānumānikam /
śuddhabodhaśarīreṇa nādhibhautikarūpiṇā

6.128.2

etadasmajjagatsvapne nānyeṣu kathitaṃ mayā /
anyeṣvasti jagatsvapneṣvevamanyāpi ca sthitiḥ

6.128.3

jagatsvapneṣu cānyeṣu saṃsthānakathanena kim /
na hyaupayogikādanyā kathā bhavati dhīmatām

6.128.4

sarveṣāmuttare merurlokālokaśca dakṣiṇe /
yeṣāmityanumā'śeṣabhūtaughe tena paṇḍitāḥ

6.128.5

pratyakṣametadanyeṣāṃ yatra te'nye jagadbhramāḥ /
nāsmākaṃ viṣaye te hi tathā saṃsthānaśobhinaḥ

6.128.6

sarveṣāmuttare merurlokālokaśca dakṣiṇe /
saptadvīpanivāsānāṃ nānyeṣāmiti niścayaḥ

6.128.7

prakṛtaṃ śrṛṇu he rāma tadbrahmāṇḍakavāṭakam /
yatpramāṇaṃ tato vāri bāhye daśaguṇaṃ sthitam

6.128.8

tadbrahmāṇḍakavāṭaṃ tu tṛṇaṃ tṛṇamaṇiryathā /
dhatte vāri svabhāvena nityaṃ kalpakaratnavat

6.128.9

sarveṣāmeva bhāvānāṃ sthitaḥ kalpakaratnavat /
sarvadā pārthivo bhāgastenātraite patantyalam

6.128.10

jalāddaśaguṇaṃ bāhye sthitaṃ tejo nirindhanam /
ākāśaviśadaṃ śāntastabdhajvālodaropamam

6.128.11

tasmāddaśaguṇo bāhye saṃsthito vāyurāyataḥ /
vāyordaśaguṇaṃ bāhye vyoma tiṣṭhati nirmalam

6.128.12

tataḥ parataraṃ śāntaṃ brahmākāśamanantakam /
na prakāśaṃ na ca tamo mahāciddhanamavyayam

6.128.13

anādimadhyaparyante tasminbrahmamahāmbare /
mahācinnāmni sarvātmanyayonirvāṇarūpiṇi

6.128.14

brahmāṇḍānāṃ tādṛśānāṃ dūre dūre punaḥpunaḥ /
mitholakṣāṇi lakṣāṇi kacantyuparamanti ca

6.128.15

na kiṃcitkacayatyatra same kacanarūpiṇi /
tādṛddhyayaṃ tathārūpaṃ tadātmanyeva saṃsthitam

6.128.16

eṣa te kathitaḥ sarvo dṛśyānubhavanakramaḥ /
adhunā śrṛṇu kiṃvṛttaṃ lokāloke vipaścitaḥ

6.128.17

svabhyastapūrvasaṃskāro vilasanniścayeritaḥ /
lokālokagirermūrghnastamaḥśvabhraṃ papāta saḥ

6.128.18

dadarśa tatra śikharapratimairvihagairvapuḥ /
vikartitaṃ manodehaṃ prasṛtaṃ ca svacintite

6.128.19

deśasya tasya puṇyatvāddehaṃ taccātivāhikam /
ādhibhautikatābodhaṃ nānayannirmalāśayaḥ

6.128.21

tāvanmātraprabodho'sau nādhikaṃ bodhamāgataḥ /
cintayitvā'sitaṃ kāryaṃ babhūva prakṛterhitaḥ //
śrīrāma uvāca /
adehaṃ prasaratyetaccittaṃ kārye kathaṃ mune /
ātivāhikasaṃvitterbodhaḥ syātkīdṛśo'dhikaḥ

6.128.22

śrīvasiṣṭha uvāca /
saṃkalpapathikatvena yathāntaḥpuravāsinaḥ /
idaṃ manaḥ prasarati tathāsya prasṛtaṃ manaḥ

6.128.23

bhrame svapne manorājye mithyājñāne kathāśrutau /
yathā manaḥ prasarati tathā tatprasṛtaṃ manaḥ

6.128.24

patanti tu śarīraṃ tadātivāhikamucyate /
ādhibhautikadhīrbhāti vismṛtyātraiva kālataḥ

6.128.25

te tadāntardhimāyāte sarparajjubhramopame /
ādhibhautikadehe'smiñchiṣyatetvātivāhikaḥ

6.128.26

ātivāhika eṣo'ṅga nipuṇaṃ pravicāryatām /
cinmātravyatirekeṇa yāvadatrānyadasti no

6.128.27

deśāddeśāntaraprāptau yanmadhye saṃvido vapuḥ /
cinmātrasyāsya tadrūpamanantasyaikarūpiṇaḥ

6.128.28

kva dvaitaṃ kva ca vā dveṣaḥ kva rāgādi tu kathyatām /
sarvaṃ śivamanādyantaṃ paro bodha iti smṛtaḥ

6.128.29

nirmanomananaṃ śāntamāsitaṃ bodha uttamaḥ /
ātivāhikadehastho na taṃ bodhamupāgataḥ

6.128.30

vipaścittadvibodho'sau dadarśa visaranmanaḥ /
ātivāhikabodhena garbhavāsopamaṃ tamaḥ

6.128.31

tamaso'nte viriñcāṇḍakavāṭacchedabhūtalam /
vajrasāraṃ hemamayaṃ koṭiyojanavistṛtam

6.128.32

tadante prāpa salilaṃ tasmādaṣṭaguṇaṃ tataḥ /
kapāṭabhūmyaiva samaṃ sthitamarṇavapṛṣṭhavat

6.128.33

tamatītya tataḥ prāpa tejo'rkagaṇabhīṣaṇam /
pralayāgnighanajvālāpiṇḍakoṭarabhāsvaram

6.128.34

dāhaśokādimuktena vapuṣā mānasena tat /
tatra gacchantya bubudhe vahanaṃ pūrvavāsitam

6.128.35

uhyamāno vivedāsāvātmānaṃ tvātivāhikam /
cittamātrātmanaḥ svasya kimivohyata ityapi

6.128.36

iti bodhena dhīrātmā taṃ tatārā'nilārṇavam /
prāpa tadvitataṃ vyoma tasmāddaśaguṇaṃ sthitam

6.128.37

tadatikramya sa prāpa brahmākāśamanantakam /
yatra sarvaṃ yataḥ sarvaṃ yanna kiṃcicca kiṃcana

6.128.38

manasā prabhramaṃstatra dūrāddūrataraṃ yayau /
tena dṛṣṭaṃ ca pṛthvyāpastejo vāyustathā jagat

6.128.39

punaḥ saṃsāraracanāḥ punaḥ sargāḥ punardiśaḥ /
punarmahīdharā vyoma punardevāḥ punarnarāḥ

6.128.40

punaḥ pañcamahābhūtaparyante brahma nirghanam /
punastatra jagantyuccaiḥ punaḥ sargāḥ punardiśaḥ

6.128.41

brahmākāśastataḥ sargāḥ punaranye tvaniṣṭhitāḥ /
ityasau viharandīrghakālamadyāpi saṃsthitaḥ

6.128.42

svaniścayāccirābhyastānnāsau viratimeti hi /
anto naivāstyavidyāyāḥ sā hi brahmaiva satyatā

6.128.43

vastuto nāstyavidyeha brahmaṇyavikalātmani /
idaṃ dṛśyamavidyeyamityātmaiṣa vikāsitaḥ

6.128.44

yadyathā jāgrati svapne dṛṣṭaṃ drakṣyasi paśyasi /
tattathā brahma sacchāntamāsīdasti bhaviṣyati

6.128.45

ghanatamaḥpravilokanacakrakaṃ
kramajagatpratibhānamidaṃ mahat /
paratayā pratibhātmatayānayā
na ca sadaṅga na vāpyasadākṛti

6.128.46

teṣveva teṣviva ca teṣu tanūtareṣu
brahmodareṣu ciradūrataraṃ jagatsu /
so'dyāpyasaṃviditatattvatayā tayoccaiḥ
khaṇḍeṣu raṅkuriva rāghava baṃbhramīti

6.128.128

i० śrīvā० vā० de० mo० ni० u० a० vi० brahmagītāsu brahmākāśavipaścijjagaccandradarśananāmāṣṭāviṃśatyuttaraśatatamaḥ sargaḥ

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc