Yoga Vasistha · Chapter 6.127
saptaviṃśādhikaśatatamaḥ sargaḥ
śrīrāma uvāca /
bhagavankathayaitanme kathaṃ bhūgolakaṃ sthitam /
kathamṛkṣagaṇo yāti lokālokaḥ kathaṃ giriḥ
śrīvasiṣṭha uvāca /
yathā saṃkalparacitā śiśorvyomani tiṣṭhati /
vīṭā cinmātrabālena kalpito bhūstathāmbare
yathā timirikākṣāṇāṃ keśacandrādidarśanam /
cidākāśasya sargādau tathā pṛthvyādidarśanam
yathā saṃkalpanagaraṃ dhāryamāṇaṃ na dṛśyate /
dhāryate dhāryate mā ca tathorvyanubhavaściteḥ
yadyathā yāvadābhāti citi cittvātsvabhāvataḥ /
tattathā tāvadābhāti tatra tatra tadātmakam
timirākrāntanetrasya keśoṇḍrakamivāmbare /
cinmātrasya mahīgolo yo bhātaḥ sa tathā sthitaḥ
ūrdhvaṃ vahantyaḥ saritastadadhastādhutāśanaḥ /
citi cetsvapnavadbhāti tattathā tatsthitaṃ bhavet
tasmātpatantī bhūrbhātā patatyevāniśaṃ jagat /
utpatantī tu cidbhātā tathā nānātmikā bhavet
stabdhabhātā sthitā stabdhā sālokā tu prakāśinī /
nirālokā nirālokalokānāmātmani sthitā
cidbhānaikānusāreṇa tārācakraṃ tathā mahī /
asadeva sadaivedaṃ bhātīdamavikhaṇḍitam
ālokālokamevātha nabhaḥkhātaṃ tato mahat /
tama ekārṇavākāraṃ sthitaṃ tatra kvacitkvacit
dūratvādṛkṣacakrasya karālatvānmahāgireḥ /
kvacittamaḥ kvacittejastatraivācatvare'pi ca
lokālokagireḥ pāre sthitādākāśamaṇḍalāt /
daśadikkaṃ sudūreṇa ṛkṣacakraṃ vivartate
āpātāladivo naddhamṛkṣacakraṃ tadambare /
daśadikkaṃ prasarati patadūrdhvādṛte'bhitaḥ
bhūlokameva pātālayutaṃ nakṣatramaṇḍalam /
paryeti lokālokānte nānyaccitkalpanācca tat
salokālokabhūlokadviguṇātkhādanantaram /
pakvākṣoṭasya bhisseva sthitaṃ nakṣatramaṇḍalam
dviguṇā nabhasastasmādṛkṣacakrasya puṣṭatā /
daśadikkaṃ visarato bilvatvaksadṛśasthiteḥ
saṃviddhanasya kacanaṃ yādṛśaṃ kalpanātmakam /
yaditthaṃ saṃniveśena nanviyaṃ jāgatī sthitiḥ
nakṣatracakrāddviguṇaṃ tato'nyadvidyate nabhaḥ /
tacca kvacitprakāśāḍhyaṃ kvacitsāndratamomayam
paryante tasya nabhasaḥ sthitaṃ brahmāṇḍakharparam /
ekamūrdhve paramadho gaganaṃ madhyametayoḥ
yojanānāṃ koṭiśataṃ puṣṭaṃ vajradṛḍhaṃ ca tat /
sthitaṃ saṃvedanamayaṃ vyomni vyomamayātmakam
sarvadikkaṃ mahāgole nabhasi svarkatārakam /
kimatrordhvamadhaḥ kiṃ syātsarvamūrdhvamadhaśca vā
patanamutpatanaṃ gamanaṃ sthitaṃ
cita iti sphuritaṃ na tu vastu tat /
patanamasti na cotpatanaṃ na vā
gamanamāgamanaṃ sthitamityapi
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vā० de० mo० ni० u० a० vi० bhūgolanirṇayo nāma saptaviṃśādhikaśatatamaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0