Yoga Vasistha · Chapter 6.119

ekonaviṃśādhikaśatatamaḥ sargaḥ

sahacarā ūcuḥ /
kathayatyeṣa pathikaḥ paśya mandaragulmake /
priyāyāściralabdhāyā vṛttāṃ virahasaṃkathām

ekatra śrṛṇu kiṃvṛttamāścaryamidamuttamam /
dātuṃ tvannikaṭe dūtamahaṃ cintānvito'vadam

asminmahāpralayakālasame viyoge
yo māṃ tayeha mama yāti gṛhaṃ sa kaḥ syāt /
naivāstyasau jagati yaḥ paraduḥkhaśāntyai
prītyā nirantarataraṃ saralaṃ yateta

ā eṣa śikhare meghaḥ smarāśva iva saṃyutaḥ /
vidyullatāvilāsinyā valito rasikaḥ sthitaḥ

bhrātarmegha mahendracāpamucitaṃ vyālambya kaṇṭheguṇaṃ
nīcairgarja muhūrtakaṃ kuru dayāṃ sā bāṣpapūrṇekṣaṇā /
bālā bālamṛṇālakomalatanustanvī na soḍhuṃ kṣamā
tāṃ gatvā sugate galajjalalavairāśvāsayātmānilaiḥ

cittatūlikayā vyomni likhitvāliṅgitā satī /
na jāne kvādhunaivetaḥ payoda dayitā gatā

itthaṃ cintāparavaśamatestanvi sārdhaṃ tvayā'sā-
vantarlīnaprasaramanasaḥ kvāpi yātā smṛtirme /
saṃpanno'haṃ paravaśavapuḥ kāṣṭhakuḍyopamāṅgo
bhaṅgaṃ soḍhuṃ ka iva virahakleśajaṃ nāma śaktaḥ

paścājjātaḥ kalakalaravaḥ saṃtate pānthasārthe
dīnālāpairvyasanavidhurairālepante ca megham /
kaṣṭaṃ pāntho mṛta iti mahārambhasaṃpannahāhā-
śabdaḥ prodyatpathikavanitāvistṛtoraḥprahāraḥ

lokenāyaṃ mṛta iti tato bāṣpasaṃpūritākṣaṃ
śāvīṃ pūjāṃ viracitavatā saṃcayīkṛtya dāru /
dagdhuṃ nīto'smyatibhayamahaṃ prajvalaccityananta-
prodyatsphoṭasphuṭapaṭapaṭārāvaraudraṃ śmaśānam

tatrāhaṃ taiḥ kamalavadane bāṣpapūrṇākṣipakṣai-
rnyastaḥ kaiściccitiśayanake baddhalokālilekhe /
dhūmodgārāviralajaṭile mastake mattamṛtyo-
ścūḍāratnottama iva kalāmātradṛśye'gnihemni

asminkāle kuvalayalatākomalā dhūmalekhā
nāsārandhraṃ mṛdugalabilaṃ me pravṛttā niyātum /
uṣṇā kṛṣṇā nakulakalitā satvaraṃ bālasarpī
bhūme randhraṃ tanumiva darāddairghyasaṃkocakubjā

tvatsaṃkalpāmṛtakavacito nāpaviddhastayāhaṃ
kuntaśreṇyā dṛḍhapatanayā vajrakāyo yathājaḥ /
tvāmāsannāṃ madanasaritaṃ hṛdgṛhe gāhamāno
marmacchedeṣvapi vilasitā nāvidaṃ vedanāstāḥ

etāvantaṃ samayamucitaṃ tanvi sārdhaṃ tvayānta-
rlīlālolaṃ hṛdi cirataraṃ tanmayātrānubhūtam /
yasmindṛṣṭe'mṛtahrada ivonmajjanaughairyathāsau
rājyābhogo viśasanamivālpālpameveti buddhiḥ

sā līlā te vilāsā vacanamapi ca tatsasmitaṃ te
kaṭākṣāḥ
sānandānantarasya prasarasamucitā dūramaṇyekabhūṣā /
tānīhārāvasārāvahasanacalanāvegavikṣobhitāni
kiṃvā tattanna yatsaṃsmṛtamamṛtarasāhlādamaṃtaḥ karoti
tvatsaṃgame suratasaukhyarasāyanena
bāle tato'hamatitṛptatayā śramārtaḥ /
tatra sthito mṛduni talpatale śaśāṅka-
bimbe śaracchiśiranirmalaśociṣīva

atrāntare jhaṭiti candanapaṅkaśītā-
ddīrghādivenduśakalādaśaniḥ saśabdaḥ /
dṛṣṭo mayā cititalajvalito hutāśaḥ
kṣīrābdhivāḍavanibhoṅgagataḥ svatalpāt

sahacarā ūcuḥ /
ityuktavati kānte'smin hā hatāsmīti vādinī /
mugdhā maugdhyādvarāvartaśaṅkayā mūrcchitā sthitā

tāmenāmeṣa nalinīdalavījena vāribhiḥ /
āśvāsayaṃstathāvasthāṃ kaṇṭhekṛtvātra saṃsthitaḥ

punaḥ pṛṣṭo'nayā vakti paśya tāmeva saṃkathām /
eṣa pārśvagatāmenāṃ gṛhītvā cibuke priyām

hā hā hutāśa iti kiṃcidivopajāta-
khedo vadāmi khalu yāvadahaṃ tvarāvān /
tāvaccitirjhaṭiti tairavaluṇṭhitā sā
pānthaiḥ kṣaṇātkharakharākulitā lasadbhiḥ

pānthāstatastaralatālavilāsavādya-
māliṅgya māmatanuśekharapūritāṅgam /
utthāpitasthitimalaṃ parivārya sarve
nedurjagurjahasurānanṛturvavalguḥ

viṣamavināyakasukhadaṃ
valitaṃ bhasmāhiśavaśiraḥprakaraiḥ /
śaśidhavalāsthikapālaṃ
vapuriva raudraṃ śmaśānamatha dṛṣṭam

pārśvacchāyāṃ haranto vicalitavidalatklinnakaṅkāla-
gandhā-
stanvanto bhūribhasmapravitatamihikāmādhunānāḥ
śavānām /
keśānākāśakośe śaśigalitaśarākāriṇaḥ
śāṃkarāṇā-
masthīnāṃ ṭāṃkṛtenāracitakharagirastatra vātā
vahanti

jvaladanalacitipravāhanirya-
tpavanahatoṣmaviśuṣkaparṇavṛkṣā /
jvalanapavanabhāskarātmajānāṃ
ramaṇagṛhānukṛtiṃ bibharti sā bhūḥ

dṛṣṭaṃ śmaśānaṃ tadanantabhīma-
karaṅkakaṃkālaghanāmagandhi /
mādyacchivāvāyasakaṅkagṛdhra-
piśācavetālavirāvaraudram

ānītanānāśavabandhusārtha-
saṃrodanāhrādidigantakuñjam /
khagāvakṛṣṭārdraśirāntratantrī-
nibaddhadagdhadrumakhaṇḍajālam

kvaciccitikṣobhakṛtaprakāśaṃ
kvacinmahākeśakṛtābdavṛndam /
kvacicca raktāktadharāvitānaṃ
naktaṃ stanattvabhramivāstaśailam

ityārṣe śrīvā० vā० de० mo० ni० u० avi० vipa० pathikavirahavṛttavarṇanaṃ nāmaikonaviṃśādhikaśatatamaḥ sargaḥ