Yoga Vasistha · Verses 6.118-2

aṣṭādaśādhikaśatatamaḥ sarga

manuruvāca /
saṃkalponmukhatāṃ yātāḥ satyaścinmātrasaṃvidaḥ /
āpastaraṅgatvamiva yānti bhūmipa jīvatām

te jīvāḥ saṃsarantīha saṃsāre pūrvamutthite /
sukhaduḥkhadaśāmoho manasyevāsti nātmani

adṛśyo dṛśyate rāhurgṛhītena yathendunā /
tathānubhavamātrātmā dṛśyenātmāvalokyate

na śāstrairnāpi guruṇā dṛśyate parameśvaraḥ /
dṛśyate svātmanaivātmā svayā sattvasthayā dhiyā

pathikāḥ pathi dṛśyante rāgadveṣavimuktayā /
yathā dhiyā tathavate draṣṭavyāḥ svendriyādayaḥ

eteṣu nādaraḥ kāryaḥ satā naivāvadhīraṇam /
padārthamātratāviṣṭāstiṣṭhantvete yathāsukham

padārthamātraṃ dehādi dhiyā saṃtyajya dūrataḥ /
āśītalāntaḥkaraṇo nityamātmamayo bhava

deho'hamiti yā buddhiḥ sā saṃsāranibandhanī /
na kadācidiyaṃ buddhirādeyā hi mumukṣubhiḥ

nakiṃcinmātracinmātrarūpo'smi gaganādaṇuḥ /
iti yā śāśvatī buddhiḥ sā na saṃsārabandhanī

yathā vimalatoyānāṃ bahirantaśca bhāvanam /
tejastiṣṭhati sarvatra tathātmā sarvavastuṣu

saṃniveśāṃśavaicitryaṃ yathā hemno'ṅgadāditā /
ātmanastadatadrūpā tathaiva jagadāditā

vināśavāḍavākrāntaṃ bhīmaṃ kāmamahārṇavam /
jagajjālataraṅgiṇyo yānti bhūtataraṅgikāḥ

tathāpyadyāpyapūrṇasya yaḥ pātā kālavāridheḥ /
tamātmānaṃ mahāgastyaṃ rājanbhāvaya sarvadā

anātmanyātmatāmasmindehādau dṛśyajālake /
tyaktvā sattvamupārūḍho gūḍhastiṣṭha yathāsukham

kucakoṭarasaṃsuptaṃ vismṛtya jananī sutam /
yathā roditi putrārthaṃ tathātmārthamayaṃ janaḥ

ajarāmaramātmānamabuddhvā pariroditi /
hā hato'hamanātho'haṃ naṣṭo'smīti vapurvyaye

yathā vāri parispandānnānākāraṃ vilokyate /
tathā saṃkalpavaśataścidbrahma paribṛṃhati

saṃsthāpya saṃkalpakalaṅkamuktaṃ
cittaṃ tvamātmanyupaśāntakalpaḥ /
spande'pyasaṃspandamiveha tiṣṭha
svasthaḥ sukhī rājyamidaṃ praśādhi

ityārṣe śrīvā०rāmāyaṇe vālmīkīye de० mokṣopāyeṣu nirvāṇaprakaraṇe pū० ikṣvākumanusaṃvāde'ṣṭādaśādhikaśatatamaḥ sargaḥ