Yoga Vasistha · Chapter 6.118

sahacarasahacaryaḥ krameṇocuḥ /
nirguṇasya bakasyāsya guṇa eko'sti dṛśyatām /
yatprāvṛṣaṃ smārayati prāvṛṭ prāvṛḍiti bruvan

baka haṃsa ivābhāsi saraḥstho madgusauhṛdam /
nṛśaṃsatvaṃ ca vāṇīṃ ca tyaktvā haṃso bhava sphuṭam

gambhīraṃ vārigarbhaṃ prasṛtajalacaraṃ ye praviśya praviśya
prāṅmatatsyānprotacañcavaścaturatara paraṃ jagdhavanto vidagdhāḥ
te kenāpyadya diṣṭyā mṛtatimigamitāḥ kālayukte mahimnā
nākrāmanti kramasthāḥ suharamapi puraḥ paṅgavo madgavo'mī

evaṃ vihanyate lokaḥ svārtheneti pradarśayan /
madgurmadgurutāṃ yāta ityevaṃ stauti durjanaḥ

utkandharo vitatanirmalacārupakṣo
haṃso'yamatra nabhasīti janaiḥ pratītaḥ /
gṛhṇāti palvalajalācchapharīṃ yadāsau
jñātastadā khalu bako'yamitīha lokaiḥ

atibahukālavilolānavalokya bakāṃstapodambhān /
atraivātimirasthāṃstaṭavanitā vismitā dhūrtān

atra jale himahelāḥ paśyaitā apaharanti sitapadmān /
icchasi tā anugantuṃ nāhaṃ te vallabhā vrajāmīti

kupitāṃ tāmanunetuṃ yatnaparaḥ pāntha eṣa pathi kāntām /
avalokaya naranāyaka kusumalatākuharakelitīravane

iti hāvabhāvavilasitavivalanakopārdhadṛṣṭihasitāni /
kurvāṇā varavanitā kathayati te dṛśyatāṃ rājan

bakamadguśarārūṇāṃ nityamekaukasāmapi /
saṃkaro'sti mitho buddherna mūrkhaviduṣāmiva

cañcavagre khañjarīṭasya kīṭaḥ kiṭikiṭāyate /
daurbhāgyasya purāṇasya patākevocchritonnate

tāraṃ tīratarau sa rauti taralo yāvadbakaḥ prollasaṃ-
stāvatpalvalagoṣpade'mbukalile yāvadbalāddehakam /
majjantyā priyavakṣasīva nipuṇaṃ trātaṃ śapharyā bhayā-
ddhṛdbhaṅgenamahāpadīha hi mṛtenānyadbhavetsaukhyadam

bakājagaramadgūnāṃ hṛdi yā prāṇināṃ dhṛtiḥ /
acarvitanigīrṇānāṃ manye nidropamaiva sā

āsannamadgubakagṛdhrabiḍālasarpa-
dṛṣṭyā bhayaṃ bhavati yatsalilāśayānām /
tasyāgratastṛṇamivāśanipātabhaṅgo
jātismareṇa viduṣoktamadaḥ purā me

iha sarovaratīratarostale kusumaśālini mugdhamṛgānpuraḥ /
samavalokaya lokamalau balā-tsamavakīrṇanavotpalaketakān

barhī pronnatacittatvāttoyamindraṃ prayācate /
sa pūrayati tenāsya mahātmā nikhilāṃ mahīm

meghānanusarantyete mayūrāstanapā iva /
malino malinasyaiva putra ityanumīyate

mṛgānālokya pathikaścintayandayitekṣaṇe /
puraḥstheṣu padārtheṣu yantraputrikatāṃ gataḥ

śikhī vāryapi nādatte bhūmerbhuṅkte balādahim /
daurātmyaṃ tanna jāne kiṃ sarpasya śikhino'thavā

sajjanāśayanīkāśaṃ tyaktvā barhī mahatsaraḥ /
pibatyambvabhraniṣṭhyūtaṃ manye tannatibhītitaḥ

lasatkalāpajaladāḥ paśya nṛtyanti barhiṇaḥ /
dhunvānāḥ picchakāntīnduṃ prāvṛṣaḥ potakā iva

varavane vanavātavisāriṇāṃ capalacandrakacārutaraṅgiṇām /
iha payonidhireva kalāpināṃ visṛtamuktatayeva vilāsanaḥ

cara tṛṇāni pibāmbu vanāvanau kalaya viśramaṇaṃ kadalīvane /
cakitacātaka pāvakadūṣitā na hi sukhāya bhavatyatimānitā

nāyaṃ mayūra makarālayavāripūrapūrṇodaro jaladharo'mbaramārurukṣuḥ /
dāvāgnidagdhavanapādapakoṭarāgra dhūmāvalīvalaya utthita eṣa śailāt

yenābdena śaradvidhāvapi śikhī saṃtarpito vāribhi-
rno varṣāsvapi pūrayedyadi sarastadvālalokocitam /
ārabdhaṃ samavekṣya sajjanajano hāsena duḥstho bhave-
dbarhītyātmatṛṣaiva netumakhilaṃ kālaṃ samabhyudyataḥ

sphaṭikavimalaṃ pītvā toyaṃ ghanodaranirgataṃ
pibati na punarmārge kṣubhyaṃstṛṣāpi śikhī jalam /
sphurati ca ghanaṃ smṛtvā smṛtvā na cāpi vipadyate
guṇavati jane baddhāśānāṃ śramo'pi sukhāvahaḥ

ihātivāhayantyete mārgadausthyaṃ ghanāgame /
kathābhiḥ pathikāḥ prāyo vimūḍhā jīvitaṃ yathā

paśyātra nātha sarasaḥ kamalotpalakumudabisamṛṇālānām /
kahlārapatrapayasā bhārānādāya bālikāścalitāḥ

kimidaṃ nayatheti tataḥ pṛṣṭābhistābhiruktametasya /
vyasanajvarataptāyāḥ pathika vayaṃ bālasakhya iti

atha rāgaraktahṛdayāḥ stanabharavitatā vilāsalalitāṅgyaḥ /
pathikānāṃ smaraṇapathaṃ bhūyo'pyanayanpriyāḥ svagehasthāḥ

sā nūnaṃ mama kāntā dṛṣṭvā susnigdhaghanatamaḥśyāmam /
gagana ca śūnyagahanaṃ pralapati bhuvi patati viskhalati

bhṛṅgāvalīkuvalayāvalitābjapātra-saṃpreryamāṇanalinīmadhupānamattaḥ /
hā vāti tīratarupallavalāsyalabdha-
saṃmugdhaśabdagaṇagītaguṇo nabhasvān

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahā० vā० de० mo० ni० u० avi० vi० hariṇamayūrabakamugdhādivarṇanaṃ nāmāṣṭādaśādhikaśatatamaḥ sargaḥ