Language

ENहिગુ
Scripture Library

Yoga Vasistha · Verses 6.113-2

6.113-2.113

trayodaśottaraśatatamaḥ sargaḥ

6.113-2.1

śrīrāma uvāca /
mithyānaraprasaṅgena kiṃ māyāpuruṣaḥ prabho /
kathito'yaṃ tvayā vyomarakṣaṇa ca kimucyate

6.113-2.2

śrīvasiṣṭha uvāca /
śrṛṇu rāma yathābhūtametatprakaṭayāmi te /
mithyāpuruṣavṛttāntakathā yā kathitādhunā

6.113-2.3

māyāyantramayaḥ prokto yaḥ pumānraghunandana /
enaṃ tvaṃ tamahaṃkāraṃ viddhi śūnyāmbarotthitam

6.113-2.4

yasminnākāśakośe'sminsādho jagadidaṃ sthitam /
tadanantamasacchūnyaṃ sargādau bhavati svayam

6.113-2.5

antaḥsthitasudurlakṣyabrahma vyomno'tha śabdavat /
tasmādudetyahaṃkāraḥ pūrvaṃ spanda ivānilāt

6.113-2.6

vṛddhiṃ yātaḥ sa gagane kalpayatyātmatāṃ gataḥ /
anātmātmābhidhānena tenāsau yatate tataḥ

6.113-2.7

anātmātmaikarakṣārthaṃ dehānnānāvidhānasau /
bhūyobhūyo vināśe'pi sṛjatyākulatāṃ gataḥ

6.113-2.8

sa eva māyāpuruṣo mithyāpuruṣa eva saḥ /
asadevodito vyartho'pyahaṃkāro hi māyayā

6.113-2.9

kūpakuṇḍacatuḥśālakumbhādīndehakānasau /
kṛtvā rakṣita ātmeti yāti tadvyomni bhāvanam

6.113-2.10

ahaṃkārasya tasyāsya nāmānīmāni rāghava /
śrṛṇu yairjagadākāravibhramairmohayatyasau

6.113-2.11

jīvo buddhirmanaścittaṃ māyā prakṛtirityapi /
saṃkalpaḥ kalanā kālaḥ kalā cetyapi viśrutaiḥ

6.113-2.12

evamādyaistathānyaiśca nāmabhirbahutāṃ gataiḥ /
sahasrarūpo'haṃkāraḥ kalpitārthairvijṛmbhate

6.113-2.13

bhūtākāśe tate śūnye jagannirbhitti niścitam /
sukhaduḥkhānyanubhavanmithyaiva puruṣaḥ sthitaḥ

6.113-2.14

yathaiva mithyāpuruṣo rakṣanvyomātmaśaṅkayā /
ghaṭākāśādiṣu kliṣṭa evaṃ mā kleśavānbhava

6.113-2.15

ākāśādapi vistīrṇaḥ śuddhaḥ sūkṣmaḥ śivaḥ śubhaḥ /
ya ātmā sa kathaṃ kena gṛhyate rakṣyate'thavā

6.113-2.16

hṛdayākāśamātrasya śarīrakṣayasaṃkṣaye /
vyarthaṃ bhūtāni śocanti naṣṭa ātmeti śaṅkayā

6.113-2.17

ghaṭādiṣu praṇaṣṭeṣu yathākāśādyakhaṇḍitam /
tathā deheṣu naṣṭeṣu dehī nityamalepakaḥ

6.113-2.18

śuddhaścinmātra ātmāyamākāśādapyaṇoraṇuḥ /
svānubhūtyaṃśamātraṃ hi khavadrāma na naśyati

6.113-2.19

na jāyate na mriyate kvacitkiṃcitkadācana /
jagadvivartarūpeṇa kevalaṃ brahma jṛmbhate

6.113-2.20

satyamekaṃ padaṃ śāntamādimadhyāntavarjitam /
bhāvābhāvavinirmuktamiti matvā sukhī bhava

6.113-2.21

sarvāpadāṃ nilayamadhruvamasvatantra-
māsannapātamavivekamanāryamajñam /
bodhādahaṃkṛtipadaṃ sakalaṃ vimucya
śeṣe subaddhapadamuttamatāṃ prayāsi

6.113-2.113

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vā० de० mo० nirvāṇaprakaraṇe pū० mithyāpuruṣopākhyānaṃ nāma trayodaśottaraśatatamaḥ sargaḥ

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc