Yoga Vasistha · Chapter 6.111
ekādaśādhikaśatatamaḥ sargaḥ
śrīvasiṣṭha uvāca /
iti kalpāntasadṛśe yatte samarasaṃbhrame /
patantīṣūtpatantīṣu senāsu samarejire
tūryabherīmahāśaṅkhakhaṅgeṣu khe nadatsu ca /
dhanurdhvaniṣu vīrāṇāṃ tārakreṃkārakāriṣu
anyonyakaṭhināsphoṭavikaṭe bhaṭapeṭake /
kavatkaṭakaṭāṭope kaṭukuṭṭitakaṅkaṭe
kiṃcitprabhajyamānāsu viśatkaśmāsu saṃgare /
vipaścitpakṣasenāsu lūyamānalatāsviva
udabhūtpūrayannāśā nṛpaniryāṇadundubhiḥ /
caturdhāśanisaṃpūrṇakalpābhraravamāṃsalaḥ
sphuṭatāṃ kulaśailānāṃ tulyakālamivotkaṭaḥ /
sphuṭaccaṭacaṭāsphoṭairjaḍitākhiladiktaṭaḥ
lokapālairivākārairnārāyaṇabhujairiva /
sa caturbhiścaturdikkaṃ nirjagāma mahīpatiḥ
caturaṅgeṇa mahatā sainyena parivāritaḥ /
aṭṭālavalayātkṛcchrānnirgatya nagarādbahiḥ
dadarśātmabalaṃ riktaṃ balavadripumaṇḍalam /
garjantaṃ ca layākṛtyā bhīmaṃ yuddhoddhatārṇavam
śarasīkaranīrandhraṃ makaravyūhasaṃkulam /
vāraṇavyūhavalitaṃ taraṅgavyūhavistṛtam
cakrāvartavahadvyūhakallolakalitāntaram /
caladrathaśatāvartaṃ patākālaharīgaṇam
prasphuracchatraphenāḍhyaṃ hayaheṣitaphītkṛtam /
samullasaddhetijalaṃ kacaddhārākaraṃ param
tarattaralamātaṅgaturaṅgaughataraṅgakam /
hetyambhasi kacatpāpamudyadgulugulodaram
darīdalanasaṃkṣubdhamarujjanitaghuṃghumam /
natonnatakṛtādrīndramahāspandaśarīrakam
majjanmātaṅgaturagahelāhatamahīdharam /
apāravicaratpūrakallolālamahājalam
akālakalpāntadaśāsamutthānaghanākṛtim /
ākrāntarodasīrandhrarudhiraikamahārṇavam
kacadāyudhakhaṇḍaughaḍīnaratnāvṛtodaram /
caladvyūhacalaṭyastayantrāśmakṣepaṇāśmakam
ratnasīkaranīhārasaṃdhyābhrapaṭalānatam /
kvacitpāṃsupayovāhapītahetipayodharam
tamālokya raṇāmbhodhimagastyo'sya bhavāmyaham /
iti saṃcintya manasā sa pātuṃ taṃ raṇārṇavam
astraṃ sasmāra vāyavyaṃ caturdikkaṃ ca saṃdadhe /
dhanuṣi śikharādhāre tripurānta ivodyataḥ
ātmīyadeśasainyānāṃ śreyorthaṃ śāntaye'nalam /
namaskṛtyātha japtvāśu sa tattatyāja dāruṇam
yathā tathaiva tatyāja tasya sāhāyakāya saḥ /
parjanyāstraṃ mahāstraiśaṃ dviṣadātapaśāntaye
tasmādastrajuṣo ghorāddhanuṣaḥ parinirgatāḥ /
aṣṭamūrteścaturdikkamāśākuharapūrakāḥ
niryayurbāṇasaritastriśūlasaritastathā /
śaktīnāmugrasarito bhuśuṇḍīsaritastathā
mudgarāṇāṃ ca saritaḥ prāsānāṃ sarito rayāt /
cakrāṇāṃ caiva saritaḥ paraśvadhanadīrayāḥ
tomarāṇāṃ ca sarito bhindipālamahāpagāḥ /
pāṣāṇānāṃ ca sarito vātāḥ kalpāntaśaṃsinaḥ
aśanīnāṃ ca sarito vidyutāṃ saritastathā /
jaladhārāsaritpūrāḥ khaṅgavarṣasamanvitāḥ
sanārācā mahāvarṣaharṣalotpātapīvarāḥ /
nāgāśca yugaparyantasphuṭitādrīndrajā iva
tenāstravarṣavegena dhutaḥ so'ribalārṇavaḥ /
jhaṭityeva na kālena pāṃsurāśirivābhitaḥ
salilāśaniśastrāṇāmāsāraiścaṇḍamārutaiḥ /
sarāṃsīva visetūni sainyāni paridudruvuḥ
caturaṅgaścaturdikkaṃ balaughaḥ sa parāṅmukhaḥ /
yayau prāvṛṅgiriṇadīmahāvāha iva drutaḥ
vahatsvinnabṛhacchinnapatākāketupādapaḥ /
marīcipuṣpaśabalavilolāsilatāvanaḥ
viluṭhatpuṣṭapāṣāṇapṛṣadraktadravāvacaḥ /
ghorairghuraghurārāvairalaṃ hṛdayabhaṅgadaḥ
uhyamānavṛhaddantidantadrumavighaṭṭanaiḥ /
sphūrjaccaṭacaṭārāvatarjitodgarjitāmbudaḥ
hetivṛttograsaṃghaṭṭapuṣpajātajhaṇajjhaṇaḥ /
tarattaralasārāvaturaṅgamataraṅgakaḥ
rathādibhaṭacakraughaśilākreṃkārapīvaraḥ /
padātirathahastyaśvaśilāsaṃghaṭṭasaṃkaṭaḥ
kaṭucaṃkāracītkārakreṃkāraparipīvaraḥ /
mṛtā mṛtā vayamiti ghanakolāhalākulaḥ
senāvārimahāvartacaladgulugulāravaḥ /
raktasīkaranīhārasaṃdhyāmbudavitānakaḥ
hetivīcivaṭācchinnavārivāmanavāridaḥ /
varṣapaṅkilabhūpīṭhataṭakhaṇḍanamaṇḍitaḥ
kuntaśūlagadāprāsavahattālatalādbhutaḥ /
sākrandabhīrujanatāpratapanmṛgapotakaḥ
mṛtahastyaśvayodhaughajīrṇaparṇanirantaraḥ /
piṣṭadehavasāmāṃsapaṅkasaṃjātakardamaḥ
cūrṇīkṛtakhurāpiṣṭamahāsthighanasaikataḥ /
uhyamānaśilāpūrakāṣṭhakoṭikaṭaṅkaṭaḥ
udgarjatpralayāmbhodairvahatpralayavāyubhiḥ /
prapatatpralayāsāraiḥ pralayāśanisaṃkaṭaiḥ
paṅkilākhilabhūpīṭhaiḥ salilopaplutasthalaiḥ /
sitaśaityavaśāśyānadhārākṛtakhapañjaraiḥ
samagranagaragrāmagṛhajvalitavahnibhiḥ /
prajāśvebhapadātīnāmākrandenāpi ghargharaiḥ
rathāmbhodharanirhrādairdivi bhūmau ghanāravaiḥ /
caturdikkaṃ ghanaṃ tārakreṃkārasya catuṣṭayaiḥ
vidyudvalayavistārakārisaṃghaṭṭagharṣaṇaiḥ /
śaraśaktigadāprāsabhindipālādivarṣaṇaiḥ
sarvadikkamasaṃkhyāni balāni balaśālinām /
bhūbhṛtāṃ vidravantyāśu vineśurmaśakaughavat
uddāmapāvakavanopamahetisārtha-
meghānalākulajanāśanivarṣapātaiḥ /
āsanbalāni capalābdhijalābalāni
paryākulāni vaḍavāgnimivāviśanti
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmī० de० mo० nirvā० u० vi० caturdiggatabaladravaṇaṃ nāmaikādaśādhikaśatatamaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0