Yoga Vasistha · Chapter 5.85

pañcāśītitamaḥ sargaḥ

śrīrāma uvāca /
atha kiṃ vītahavyaḥ svaṃ sthitaṃ tasmindharodare /
kathamuddhṛtavāndehaṃ sa saṃpannaśca kiṃ katham

śrīvasiṣṭha uvāca /
anantaramanantātma vītahavyābhidhaṃ manaḥ /
svamevātmacamatkāramātraṃ samavabuddhavān

śārvasyāsya gaṇasyābhūtprāgjyotiḥsmaraṇe svayam /
icchā kadācitsakalaprāgjanmālokanonmukhī

aśeṣānsa dadarśātha naṣṭānaṣṭānsvadehakān /
anaṣṭānāṃ tato madhyāttattatkoṭarasaṃsthitam

yadṛcchayaiva proddhartuṃ dehaṃ tasyābhavanmatiḥ /
apaśyattattathā tatra paṅke kīṭamiva sthitam

śarīraṃ vītahavyākhyaṃ dharākoṭarapīḍitam /
prāvṛḍoghopanītaṃ tatpṛṣṭhasthapaṅkamaṇḍalam

tṛṇajālāvakīrṇatvagdehapṛṣṭhamṛdaṃ tathā /
etaddṛṣṭvā mahātejā dharāvivarayantritam

bhūyo'pi cintayāmāsa dhiyā paramabodhayā /
sarvasaṃpīḍitāṅgatvātkāyo me prāṇavāyubhiḥ

muktaścalitumākartuṃ śaknoti na manāgapi /
tajjñātvā praviśāmyāśu dehamevaṃ vivasvataḥ

tadīyaḥ piṅgalo dehamuddhariṣyati me tataḥ /
athavā kiṃ mamaitena śāmyāmyahamavighnataḥ

nirvāmi svaṃ padaṃ yāmi ko'rtho me dehalīlayā /
iti saṃcintya manasā vītahavyo mahāmate

tūṣṇīṃ sthitvā kṣaṇaṃ bhūyaścintayāmāsa bhūtale /
upādeyo hi dehasya na me tyāgo na saṃśrayaḥ

yādṛśo dehasaṃtyāgastādṛśo dehasaṃśrayaḥ /
tadyāvadasti deho'yaṃ na yāvadaṇutāṃ gataḥ

tāvadenamupāruhya kiṃcitpraviharāmyaham /
piṅgalena śarīraṃ svamuddhartuṃ tāpanaṃ vapuḥ

praviśāmi nabhaḥsaṃsthaṃ mukuraṃ pratibimbavat /
ityasau munirādityaṃ viveśānilarūpadhṛk

puryaṣṭakavapurbhūtvā bhastrākhamiva cānalaḥ /
bhagavānmunirapyenaṃ hṛdgataṃ munināyakam

dṛṣṭvāsau cintayankāryaṃ paurvāparyamudāradhīḥ /
vindhyabhūdharabhūkośamantarmunikalevaram

tṛṇopalaparicchannaṃ dadarśa gatasaṃvidam /
ṛṣeścikīrṣitaṃ jñātvā bhānurgaganamadhyagaḥ

dharāto munimuddhartumādideśāgragaṃ gaṇam /
vītahavyamuneḥ saṃvitsā puryaṣṭakarūpiṇī

raviṃ vātamayī pūjyaṃ praṇanāmāśu cetasā /
bhānunāpyabhyanujñāto mānapūrvakamagragam

viveśa piṅgalākāraṃ vindhyakandaragāminam /
piṅgalo'sau nabhastyaktvā kuñjakuñjarasundaram

prāpa vindhyavanaṃ prāvṛṇmattābhrāmbarabhāsuram /
uddadhāra dharākośānnakhaniṣkṛṣṭabhūtalaḥ

kalevaraṃ muneḥ paṅkānmṛṇālamiva sārasaḥ /
maunaṃ puryaṣṭakamatha svaṃ viveśa kalevaram

nabhastalaparibhrānto vihaṅgama ivālayam /
praṇematurmitho mūrtavītahavyanabhaścarau

babhūvatuḥ svakāryaikatatparau tejasāṃ nidhī /
jagāma piṅgalo vyoma muniśca vimalaṃ saraḥ

tārakākārakumudaṃ sūryāṃśukavadākṛti /
vītahavyo mamajjāśu sarasyudbhinnapaṅkaje

paṅkapalvalalīlānte vane kalabhako yathā /
tatra snātvā japaṃ kṛtvā pūjayitvā divākaram /
manobhūṣitayā tanvā pūrvavatpunarābabhau

maitryā tayā samatayā parayā ca śāntyā
satprajñayā muditayā kṛpayā śriyā ca /
yukto muniḥ sakalasaṅgavimuktacetā
vindhye sarittaṭagato dinameva reme

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mokṣopāyeṣūpaśamaprakaraṇe vītahavyasamādhiyogopadeśo nāma pañcāśītitamaḥsargaḥ