Yoga Vasistha · Chapter 5.81

ekāśītitamaḥ sargaḥ

śrīvasiṣṭha uvāca /
evaṃ vicārya buddhvāntaḥ punaritthaṃ vicāryate /
tattvavidbhirmahābāho jñeya ātmā mahātmabhiḥ

ātmaivedaṃ jagaditi satyaṃ cittena mārjitam /
utthitaṃ syātkutaścittamaho cittamavastu yat

avidyatvādacittatvānmāyātvāccāsadeva hi /
dhruvaṃ nāstyeva vā cittaṃ bhramādanyatkhavṛkṣavat

siddhaḥ sthāṇuparispando naugatasya yathā śiśoḥ /
abuddhasya na buddhasya tathā cittamasanmayam

maurkhyamohabhrame śānte cittaṃ nopalabhāmahe /
cakrārohabhramasyānte parvataspandanaṃ yathā

evaṃ hi cittaṃ nāstyeva brahmaivāsti tathātmakam /
padārthabhāvanāścittāttenāsatyā mayojjhitāḥ

jāto'smi śāntasaṃdehaḥ sthito'smi vigatajvaraḥ /
tathā tiṣṭhāmi tiṣṭhāmi tathaiva vigataiṣaṇam

cittābhāve parikṣīṇā bālyatṛṣṇādayo guṇāḥ /
ālokoparame citrā varṇākhyā iva saṃvidaḥ

mṛtaṃ cittaṃ gatā tṛṣṇā prakṣīṇo mohapañjaraḥ /
nirahaṃkāratā jātā jāgratyasminprabuddhavān

ekameva jagacchāntaṃ nānātvaṃ na sadityapi /
kimanyadvimṛśāmyantaḥ kathayaivālametayā

nirābhāsamanādyantaṃ padaṃ pāvanamāgataḥ /
saumyaḥ sarvagataḥ sūkṣmaḥ sthita ātmāsmi śāśvataḥ

yadasti yacca nāstīha cittādyātmādyavastu ca /
tatkhādacchataraṃ śāntamanantāgrāhyamātatam

cittaṃ bhavatu mā vāntarmriyatāṃ sthitimetu vā /
ko vicāraṇayārtho meṃ ciraṃ sāmyoditātmanaḥ

vicārākārako maurkhyādahamāsaṃ mitasthitiḥ /
vicāreṇāmitākāraḥ kva nāmāhaṃ vicārakaḥ

mṛte'pi manasīyaṃ meṃ vikalpaśrīrnirarthikā /
manovetālavṛttyarthaṃ kimarthamupajāyate

tāmimāṃ prajahāmyantaḥ saṃkalpakalanāmiti /
nirṇīyomiti śāntātmā tiṣṭhāmyātmani maunavat

aśnangacchansvapaṃstiṣṭhanniti rāghava cetasā /
sarvatra prajñayā tajjñaḥ pratyahaṃ pravicārayet

pravicārya svasaṃsthena svasthena svena cetasā /
tiṣṭhanti vigatodvegaṃ santaḥ prakṛtakarmasu

vigatamānamadā muditāśayāḥ
śaradupoḍhaśaśāṃkasamatviṣaḥ /
prakṛtasaṃvyavahāravihāriṇa-
stviha sukhaṃ viharanti mahādhiyaḥ

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mokṣopāyeṣūpaśamaprakaraṇe cittāsattāpratipādanaṃ
nāmaikāśītitamaḥ sargaḥ