Yoga Vasistha · Chapter 5.79

ekonāśītitamaḥ sargaḥ

śrīrāma uvāca /
yogayuktasya cittasya śama eva nirūpitaḥ /
samyagjñānamidānīṃ me kathayānugrahātprabho

śrīvasiṣṭha uvāca /
anādyantāvabhāsātmā paramātmeha vidyate /
ityeko niścayaḥ sphāraḥ samyagjñānaṃ vidurbudhāḥ

imā ghaṭapaṭākārāḥ padārthaśatapaṅktayaḥ /
ātmaiva nānyadastīti niścayaḥ samyagīkṣaṇam

asamyagvedanājjanma mokṣaḥ samyagavekṣaṇāt /
asamyagvedanādrajjuḥ sarpo no samyagīkṣaṇāt

saṃkalpāṃśavinirmuktā saṃvitsaṃvedyavarjitā /
saṃvittyābhisamākhyātā muktāvastīha netarat

sā śuddharūpā vijñātā paramātmeti kathyate /
śuddhā tvaśuddharūpāntaravidyetyucyate budhaiḥ

saṃvittireva saṃvedyaṃ nānayordvitvakalpanā /
cinotyātmānamātmaiva rāmaivaṃ nānyadasti hi

yathābhūtātmadarśitvametāvadbhuvanatraye /
yadātmaiva jagatsarvamiti niścitya pūrṇatā

sarvamātmaiva kau diṣṭau bhāvābhāvau kva ca sthitau /
kva bandhamokṣakalane kimanyadrāma śocyate

na cetyamanyanno cittaṃ brahmaivedaṃ vijṛmbhate /
sarvamekaṃ paraṃ vyoma ko mokṣaḥ kasya bandhatā

brahmedaṃ bṛṃhitākāraṃ vṛhadbṛhadavasthitam /
jñānādastamitadvitvaṃ bhavātmaiva tvamātmanā

samyagālokite rūpe kāṣṭhapāṣāṇavāsasām /
manāgapi na bhedo'sti kvāsi saṃkalpanonmukhaḥ

ādāvante ca saṃśāntaṃ svarūpamavināśi yat /
vastu nāmātmanaścaiva tanmayo bhava rāghava

paraṃ vyomedamakhilaṃ jagatsthāvarajaṅgamam /
sukhaduḥkhakramaḥ kutra vijvaro bhava rāghava

dvaitādvetasamudbhūtairjarāmaraṇavibhramaiḥ /
sphuratyātmabhirātmaiva citrairambviva vīcibhiḥ

śuddhamātmānamāliṅgya nityamantasthayā dhiyā /
yaḥ sthitastaṃ ka ātmehaṃ bhogā bandhayituṃ kṣamāḥ

kṛtasphāravicārasya manobhogādayo'rayaḥ /
manāgapi na bhindanti śailaṃ mandānilā iva

avicāriṇamajñānaṃ mūḍhamāśāparāyaṇam /
nigirantīha duḥkhāni bakā matsyamivājalam

jagadātmaiva sakalamavidyā nāsti kutracit /
iti dṛṣṭimavaṣṭabhya samyagrūpaḥ sthiro bhava

nānātvamasti kalanāsu na vastuto'nta-
rnānāvidhāsu sarasīṣu jalādi nānyat /
ityekaniścayamayaḥ puruṣo vimukta
ityucyate samavalokitasamyagarthaḥ

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mokṣopāyeṣūpaśamaprakaraṇe samyagjñānalakṣaṇanirūpaṇaṃ nāmaikonāśītitamaḥ sargaḥ