Yoga Vasistha · Chapter 5.65

pañcaṣaṣṭitamaḥ sargaḥ

śrīvasiṣṭha uvāca /
manasaiva manaśchittvā yadyātmā nāvalokyate /
mametyahamiti tyaktvā tattāmarasalocana

nāstameti jagadduḥkhaṃ yathā citragato raviḥ /
āyātyāpadanantatvaṃ mahārṇavavadātatā

punaḥpunarupāyāti jalakallolakāraṇam /
meghanīlatamaḥśyāmā saṃsṛtiprāvṛḍākulā

atraivodāharantīmamitihāsaṃ purātanam /
saṃvādaṃ suhṛdo sahyasānau bhāsavilāsayoḥ

astyutsedhajitākāśaḥ pīṭhena jitabhūtalaḥ /
talena jitapātālastrilokavijayo giriḥ

asaṃkhyakusumāpūro'saṃkhyanirmalanirjharaḥ /
guhyakārakṣitanidhiḥ sahyanāmā'viṣahyabhāḥ

muktāpaṭalasaṃpūrṇairbhānubhāsurabhittibhiḥ /
bhāsuraḥ kāñcanataṭaiḥ kaṭairiva suradvipaḥ

kvacitpuṣpabharāsāro dhātusārātataḥ kvacit /
kvacitphullasaraḥsāro ratnaśāliśilaḥ kvacit

ito raṭannirjharavānitaḥ kvaṇitakīcakaḥ /
ito raṭadguhāvāta itaḥ ṣaṭpadaghuṃghumaḥ

sānau gīto'psarovṛndairvane mṛgakhagāravaḥ /
adhityakāyāṃ mattābhro gaganeṣu khagāravaḥ

vidyādharāśritaguho bhṛṅgagītāmbujākaraḥ /
kirātagītaparyantaḥ khagagītavanadrumaḥ

skandheṣu devairvalitaḥ pādeṣu valito naraiḥ /
pātāle valito nāgairjagadgṛhamivāparam

kandareṣu śritaḥ siddhairnidhānairantarāśritaḥ /
candaneṣu śrito nāgaiḥ siṃhaiḥ śrṛṅgaśikhāsu ca

puṣpābhrasaṃvītavapuḥ puṣpareṇvabhrapāṃsulaḥ /
puṣpavātyābhrahṛdbhrāntaḥ puṣpapādapapāṇḍuraḥ

dhātudhūlyabhrakapilo ratnopalatalasthitaiḥ /
mandāragairiva purastrīgaṇairalamāśritaḥ

abhranīlāṃśukacchannā mūkaratnavibhūṣaṇāḥ /
śilāḥ kanakasundaryo yatra śrṛṅgābhisārikāḥ

tatrottarataṭe sānau vinamraphalapādape /
ratnapuṣkariṇījālavahannirjharavāriṇi

cūtadrumalatonmuktapuṣpastabakadanture /
viphullāṅkolapunnāganīlanīrajadiktaṭe

latāvitānacchannārke ratnāṃśubhambhāsvare /
sravajjambūrasasyūte svalokāhlādakāriṇi

brahmalokasamaḥ svargaramyaḥ śivapuropamaḥ /
atrerastyāśramaḥ śrīmānsiddhaśramaharo mahān

mahatyatrāśrame tasmiṃstāpasau dvau babhūvatuḥ /
kovidau tu nabhomārga iva śukrabṛhaspatī

tayorathaikāspadayostathābhūtāṃ sutāvubhau /
phullāṅkurau śuddhatanū sarasyambujayoriva

vilāsabhāsanāmānau vṛddhimāyayatuḥ kramāt /
tau pitroḥ pallave dīrghe latāpādapayoriva

āstāmanyonyasusnigdhau suhṛdau vallabhau mithaḥ /
tilatailavadāśliṣṭau tau puṣpāmodavatsthitau

nā'yuktau putrayuktau tu suraktāviva daṃpatī /
ekaṃ dvitvamivāpannaṃ samamāsīttayormanaḥ

tau tathānyonyamuditau manoharatarākṛtī /
tasthatuḥ svāśrame maune saroja iva ṣaṭpadau

prāpaturyauvanaṃ bālyamutsṛjya navavallabhau /
kālenālpatareṇaiva candrasūryāvivoditau

jagmaturdehamutsṛjya tatastau pitarau tayoḥ /
svargaṃ jarārtāvuḍḍīya nīḍādiva vihaṃgamau

pañcatvaṃ gatayoḥ pitrordīnavaktrau babhūvatuḥ /
taptāṅgau vigatotsāhau padmāviva jaloddhṛtau

tatraurdhvadaihikaṃ kṛtvā cakrāte paridevanam /
lokasthitiralaṅghyā hi mahatāmapi mānada

kṛtvaurdhvadaihikamatho vyathayābhibhūtau
śokotthayā karuṇayārtagirā vilapya /
citrārpitāviva nirastasamastaceṣṭau
tau saṃsthitau sukhamaśūnyahṛdau vivṛttau

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmī०de० mokṣopāyeṣūpaśamaprakaraṇe bhāsavilāsavṛttānte sahyagirivarṇanaṃ nāma pañcaṣaṣṭitamaḥ sargaḥ