Yoga Vasistha · Chapter 5.62
śrīvasiṣṭha uvāca /
athaivaṃprāyayā tatra viśrambhakathayā ciram /
prāktanasnehagarbhiṇyā sthitvovācāyudhābhidhaḥ
parigha uvāca /
yadyatsaṃsārajāle'sminkriyate karma bhūmipa /
tatsamāhitacittasya sukhāyānyasya nānagha
kaccitsaṃkalparahitaṃ paraṃ viśramaṇāspadam /
paramopaśamaṃ śreyaḥ samādhimanutiṣṭhasi
suraghuruvāca /
etanme brūhi bhagavansarvasaṃkalpavarjitam /
paramopaśamaṃ śreyaḥ samādhirhi kimucyate
yo jño mahātmansatataṃ tiṣṭhantyavaharaṃśca vā /
asamāhitacitto'sau kadā bhavati kaḥ kila
nityaṃ prabuddhacittāstu kurvanto'pi jagatkriyāḥ /
ātmaikatattvasaṃniṣṭhāḥ sadaiva susamādhayaḥ
baddhapadmāsanasyāpi kṛtabrahmāñjalerapi /
aviśrāntasvabhāvasya kaḥ samādhiḥ kathaṃ ca vā
tattvāvabodho bhagavansarvāśātṛṇapāvakaḥ /
proktaḥ samādhiśabdena natu tūṣṇīmavasthitiḥ
samāhitā nityatṛptā yathābhūtārthadarśinī /
sādho samādhiśabdena parā prajñocyate budhaiḥ
akṣubdhā nirahaṃkārā dvandveṣvananupātinī / '
proktā samādhiśabdena meroḥ sthiratarākṛtiḥ
niścintādhigatābhīṣṭā heyopādeyavarjitā /
proktā samādhiśabdena paripūrṇā manogatiḥ
yataḥprabhṛti bodhena yuktamātyantikaṃ manaḥ /
tadārabhya samādhānamavyucchinnaṃ mahātmanaḥ
nahi prabuddhamanaso bhūtvā vicchidyate punaḥ /
samādhirdūramākṛṣṭo bisatantuḥ śiśoriva
samagraṃ dinamālokādviramatyakṣayo yathā /
ājīvitāntaṃ no prajñā tathā tattvāvalokanāt
ajasramambuvahanādyathā nadyā na ruddhyate /
tathā vijñānadṛgbodhātkṣaṇamātraṃ na ruddhyate
na vismaratyavirataṃ yathā kālaḥ kalāgatim /
na vismaratyavirataṃ svātmānaṃ prājñadhīstathā
na vismarati sarvatra yathā satatago gatim /
na vismarati niśceyaṃ cinmātraṃ prājña dhīstathā
gatiṃ kālakalā yadvaccinvānā samavasthitā /
ciccitiścetyarahitā cinvānā gatayastathā
yathā sattāvihīnātmā padārtho nopalabhyate /
tathātmajñānahīnātmā kālo jñasya na labhyate
na saṃbhavati saṃsāre guṇahīno guṇī yathā /
na saṃbhavatyātmasaṃvidvarjito hyātmavāṃstathā
sarvadaivāsmi saṃbuddhaḥ sarvadaivāsmi nirmalaḥ /
sarvadaivāsmi śāntātmā sarvadāsmi samāhitaḥ
bhedaḥ kena samādherme janyate kathameva vā /
ātmano'vyatirekeṇa nityameva sadātmatā
tasmātkadācidapi me nāsamādhimayaṃ manaḥ /
na vā samāhitaṃ nityamātmatattvaikasaṃbhavāt
sarvagaḥ sarvadaivātmā sarvameva ca sarvathā /
asamādhirhi ko'sau syātsamādhirapi kaḥ smṛtaḥ
nityaṃ samāhitadhiyaḥ susamā mahāntastiṣṭhanti kāryapariṇāmavibhāgamuktāḥ /
tenāsamāhitasamāhitabhedabhaṅgyā nityoditaḥ kva nu sa uttamavākprapañcaḥ
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mokṣopāyeṣūpaśamaprakaraṇe samādhiniścayo nāma dviṣaṣṭitamaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0