Yoga Vasistha · Chapter 5.57

saptapañcāśaḥ sargaḥ

śrīvasiṣṭha uvāca /
yadātmamaricasyāntaścittvāttīkṣṇatvavedanam /
tadahaṃtādi bhedādi deśakālādi cetyataḥ

yadātmalavaṇasyāntaścittvāllavaṇavedanam /
tadahaṃtādi bhedādi deśakālādi matsthitam

svato yadantarātmekṣościttvānmādhuryavedanam /
tadahaṃtādi bhedādi jagattattvādi jṛmbhitam

svato yadātmadṛṣadaścittvātkāṭhinyavedanam /
tadahaṃtādi bhedādi deśakālāditāṃ gatam

svato yadātmaśailasya jñatayā jāḍyavedanam /
tadahaṃtādi bhedādi bhuvanādīti saṃsthitam

svato yadātmato yasya ciddravatvādivartanam /
tadāvartādyahaṃtādibhedādyākāritā iva

svato yadātmavṛkṣasya śākhādistasya vedanam /
tadahaṃtādi bhedādi bhuvanādīva satsphurat

yadātmagaganasyāntaścittvācchūnyatvavedanam /
tadahaṃtādi bhedādi bhuvanādīti bhāvanam

yadātmagaganasyāntaścittvātsauṣiryavedanam /
tadahaṃtādi bhedādi śarīrādi ca dīpitam

svato yadātmakuḍyasya nairantaryaṃ nirantaram /
tadahaṃtādibhedena cittādvahiriva sthitam

svato yadātmasattāyāścittvātsattvaikavedanam /
tadahaṃtādi bhedādi cetanānītivatsthitam

antarātmaprakāśasya svato yadavabhāsanam /
tadahaṃtādi cittvādi jīva ityeva veda saḥ

antarasti yadātmendościdrūpaṃ cidrasāyanam /
svata āsvāditaṃ tena tadahaṃtādinoditam

paramātmaguḍasyāntaryaccitsvādūdayātmakam /
tadevāsvādyate tena svato'haṃtādi nāntare

paramātmamaṇeścittvādyadantaḥ kacanaṃ svayam /
cetanātmapade cāntarahamityādi vettyasau

na ca kiṃcana vettyantarvedyasyāsaṃbhavādiha /
na cāsvādayati svādu svādyasyāsaṃbhavādayam

na ca kiṃciccinotyantaścetyasyāsaṃbhave sati /
vindate na ca vā kiṃcidvedyasyāsaṃbhavādasau

asadābhāsa evātmā ananto bharitākṛtiḥ /
sthitaḥ sadaivaikaghano mahāśaila ivātmani

anayā tu vacobhaṅgyā mayā te raghunandana /
nāhaṃtādijagattādibhedostīti nidarśitam

na cittamasti no cetā na jagattādivibhramaḥ /
vṛṣṭamūkāmbudasitaṃ śāntaṃ śāmyati kevalam

yathāvartāditāmeti dravatvādvāri vāriṇi /
tadāhaṃtāditāmeti jñaptā jñaptau jña ātmani

yathā dravatvaṃ payasi yathā spandaḥ sadāgatau /
ahaṃtādeśakālādi tathā jñe jñaptimātrake

jño jñatāyāṃ śiva jñānaṃ jānāti jñānabṛṃhayā /
jñāyate'haṃtadi jñena jīvādītyabhijīvanaiḥ

yathodeti yayā'jñasya tṛptirjñānena yādṛśī /
ananye vānyatā buddhā sa tathā jṛmbhate tayā

jīvanaṃ jñātatā jñātā jīvanaṃ jīvajīvanam /
atyantamasti no bhedaścidrūpatve jñajīvayoḥ

yathā jñajīvayornāsti bhedo nāma tathaitayoḥ /
bhedo'sti na jñaśivayorviddhi śāntamakhaṇḍitam

sarvaṃ praśāntamajamekamanādimadhya-
mābhāsvaraṃ svadanamātramacetyacihnam /
sarvaṃ praśāntamiti śabdamayī tu dṛṣṭi-
rbodhārthameva hi mudhaiva tadomitīdam

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mokṣopāyeṣūpaśamaprakaraṇe bhedanirāso nāma saptapañcāśaḥ sargaḥ