Yoga Vasistha · Chapter 5.41

ekacatvāriṃśaḥ sargaḥ

śrīvasiṣṭha uvāca /
jagadratnasamudgena trailokyādbhutadarśinā /
ityukte padmanābhena jyotsnāśītalayā girā

prahlādanāmā deho'sau vikāśinayanāmbujaḥ /
mudovāca vaco dhīro gṛhītamananakramaḥ

prahlāda uvāca /
hitāhitavicāreṇa rājakāryaśatena ca /
atyahaṃ śramito deva kṣaṇaṃ viśrāmatāṃ gataḥ

bhagavaṃstvatprasādena sthitiḥ samyagathāgatā /
samādhāvasamādhau ca rūpeṇāhaṃ samaḥ sadā

ciramantarmahādeva dṛṣṭo'syamalayā dhiyā /
punarbahirayaṃ dṛṣṭyā diṣṭyā deva pradṛśyase

ahamāsamanantāyāmasyāṃ dṛṣṭau maheśvara /
sarvasaṃkalpamuktāyāṃ vyoma vyomnīva nirmale

na śokena na mohena na ca vairāgyacintayā /
na dehatyāgakāryeṇa na saṃsārabhayena ca

ekasminvidyamāne hi kutaḥ śokaḥ kutaḥ kṣatiḥ /
kuto dehaḥ kva saṃsāraḥ kva sthitiḥ kva bhayābhaye

yathecchayaivāmalayā kevalaṃ svayamutthayā /
evamevāhamavasaṃ vitate pāvane pade

hā virakto'smi saṃsāraṃ tyajāmītīyamīśvara /
aprabuddhadṛśāṃ cintā harṣaśokavikāradā

dehābhāve na duḥkhāni dehe duḥkhāni me matiḥ /
iti cintāviṣavyālī mūrkhamevāvalumpati

idaṃ sukhamidaṃ duḥkhamidaṃ nāstīdamasti me /
iti dolāyitaṃ ceto mūḍhameva na paṇḍitam

ahamanyo'nya evāyamityajñānāṃ tu vāsanā /
dūrodastātmabuddhīnāṃ jayatyasumatāmiha

idaṃ tyājyamidaṃ grāhyamiti mithyā manobhramaḥ /
nonmattatāṃ nayatyantarjñamajñamiva durdhiyaḥ

sarvasminnātmani tate tvayi tāmarasekṣaṇa /
heyopādeyapakṣasthā dvitīyā kalanā kutaḥ

vijñānābhāsamakhilaṃ jagatsadasadutthitam /
kiṃ heyaṃ kimupādeyamiha yattyajyate na vā

kevalaṃ svasvabhāvena draṣṭradṛśye vicārayan /
kṣaṇaṃ viśrāntavānantaḥ paramātmātmanātmani

bhāvābhāvavinirmukto heyopādeyavarjitaḥ /
evamāsamahaṃ pūrvamadhunetthaṃ vyavasthitaḥ

sa mayātmīyamāpannaṃ sarvamātmātmatāṃ gataḥ /
karomyahaṃ mahādeva tubhyaṃ yatparirocate

tvamayaṃ puṇḍarīkākṣaḥ pūjyastāvajjagattraye /
tanmattaḥ prakṛtiprāptāṃ pūjāmādātumarhasi

ityuktvā dānavādhīśaḥ puraḥ kṣīrodaśāyinaḥ /
śailendra iva pūrṇendumarghapātramupādade

sāyudhaṃ sāpsarovṛndaṃ sasuraṃ sakhagādhipam /
pūjayāmāsa govindaṃ satrailokyamathāgragam

sabāhyābhyantarabhrāntabhuvanaṃ bhuvaneśvaram / /
pūjayitvātha tiṣṭhantamuvāca kamalāpatiḥ

śrībhagavānuvāca /
uttiṣṭha dānavādhīśa siṃhāsanamupāśraya /
yāvadāśvabhiṣekaṃ te svayameva dadāmyaham

pāñcajanyaravaṃ śrutvā ya ime samupāgatāḥ /
siddhāḥ sādhyāḥ suraughāste kurvantu tava maṅgalam

ityuktvā puṇḍarīkākṣo dānavaṃ siṃhaviṣṭare /
yojayāmāsa yogyaṃ taṃ meruśrṛṅga ivāmbudam

athainaṃ harirāhūtaiḥ kṣīrodādyairmahābdhibhiḥ /
gaṅgādibhiḥ saritpūraiḥ sarvatīrthajalaistathā

sarvaviprarṣisaṅghaiśca sarvasiddhagaṇaiḥ saha /
punarvidyādharayuto lokapālasamanvitaḥ

abhyaṣiñcadameyātmā daityarājye mahāsuram /
marudgaṇaiḥ stūyamānaṃ pūrvaṃ svarge hariṃ yathā

surāsuraiḥ stūyamānaṃ stūyamānaḥ surāsuraiḥ /
abhiṣiktamuvācedaṃ prahlādaṃ madhusūdanaḥ

śrībhagavānuvāca /
yāvanmerurdharā yāvadyāvaccandrārkamaṇḍale /
akhaṇḍitaguṇaślāghī tāvadrājā bhavānagha

iṣṭāniṣṭaphalaṃ tyaktvā samadarśanayā dhiyā /
vītarāgabhayakrodho rājyaṃ samanupālaya

rājye'sminbhogasaṃpūrṇe dṛṣṭānuttamabhūminā /
na gantavyastvayodvegaḥ svarge mānavake'thavā

deśakālakriyākārairyathāprāptāsu dṛṣṭiṣu /
prakṛtaṃ kāryamātiṣṭha tyaktvā mānasamāssva bho

atidehatayedaṃtāmamatāparivarjitam /
bhāvābhāve samaṃ kāryaṃ kurvanniha na bādhyase

dṛṣṭasaṃsāraparyāyastulinātulatatpadaḥ /
sarvaṃ sarvatra jānāsi kimanyadupadiśyate

vītarāgabhayakrodhe tvayi rājani rājati /
nedānīṃ duḥkhadurgranthirnāsurāndalayiṣyati

vāṣpaśrīrnāsurīkarṇamañjarīḥ plāvayiṣyati /
vanarājimivonmattā sarittārataraṅgiṇī

adyaprabhṛtyasaṃprāptadānavāmarasaṃgaram /
nirmandarāmbhonidhivajjagatsvasthamiva sthitam

devāsurakuṭumbinyo bhartṛṣvantaḥpureṣu ca /
sveṣveva yāntu viśvāsamaparasparamāhṛtāḥ

bhavabahulaniśānitāntanidrā-
timiramapāsya sadoditāśayaśrīḥ /
danusuta vanitāvilāsaramyāṃ
ciramajitāmupabhuṅkṣva rājyalakṣmīm

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mokṣopāyeṣūpaśamaprakaraṇe prahādābhiṣeko nāmaikacatvāriṃśaḥ sargaḥ