Yoga Vasistha · Chapter 5.40
catvāriṃśaḥ sargaḥ
śrībhagavānuvāca /
sthairyaṃ dehasya dṛṣṭasya jīvitaṃ procyate janaiḥ /
dehāntarārthaṃ dehasya saṃtyāgo maraṇaṃ smṛtam
dvābhyāṃ caivāsi pakṣābhyāmābhyāṃ mukto mahāmate /
kiṃ te maraṇamastīha kiṃ vā jīvitamasti te
nidarśanārthametattu mayoktamarimardana /
na tvaṃ jīvasi sarvajña mriyase na kadācana
dehasaṃstho'pyadehatvādadeho'si videhadṛk /
vyomasaṃstho'pyasaktatvādavyomeva hi mārutaḥ
sparśasaṃbodhakāritvāddeha evāsti suvrata /
utsedhārodhakatvena khamutsedhasya kāraṇam
prabuddho jñātavastutvāddehaḥ kva śamināmiha /
idaṃ tvekaṃ paricchinnaṃ rūpamajñeṣu duḥsthitam
sarvadā sarvamevāsi citprakāśaḥ paraikadhīḥ /
ko dehaḥ ko'pyadehaste yaṃ gṛhṇāsi jahāsi ca
samudetu vasanto vā vātu vā pralayānilaḥ /
bhāvābhāvavihīnasya kimabhyāgatamātmanaḥ
praluṭhatsvapi śaileṣu kalpāgniṣu dahatsvapi /
vahatsūtpātavāteṣu svātmanyeva hi tiṣṭhati
sarvabhūtāni tiṣṭhantu sarvameva prayātu vā /
naśyantu vātha vardhantāmātmanyevābhitiṣṭhati
kṣīyate na kṣayaṃ prāpte vardhamāne na vardhate /
na spandate spandamāne dehe'sminparameśvaraḥ
dehasyāhamahaṃ dehīti kṣīṇe cittavibhrame /
tyajāmi na tyajāmīti kiṃ mudhā kalanoditā
idaṃ kṛtvā karomīdamidaṃ tyaktvedamityalam /
iti tattvavidāṃ tāta saṃkalpāḥ saṃkṣayaṃ gatāḥ
prabuddhāḥ sarvakartāraḥ kariṣyantīha kiṃcana /
na tasyākaraṇe nityamakartṛtvapadaṃ gatāḥ
akartṛtvādabhoktṛtvamarthādeva samāgatam /
saṃgṛhītaṃ kilānuptaṃ keneha bhuvanatraye
śānte kartṛtvabhoktṛtve śāntireveha śiṣyate /
prauḍhimabhyāgatā saiva muktirityucyate budhaiḥ
prabuddhāścinmayāḥ śuddhāḥ sarvamākramya saṃsthitāḥ /
kiṃ tyaktaṃ parigṛhṇantu kiṃ gṛhītaṃ tyajantu vā
grāhyagrāhakasaṃbandhapramitāvayavikramaiḥ /
hīnaḥ prameyāvayavaiḥ kiṃ gṛhṇātu jahātu kim
grāhyagrāhakasaṃbandhe kṣīṇe śāntirudetyalam /
sthitimabhyāgatā śāntirmokṣanāmnābhidhīyate
tatra sthitāḥ sadā śāntāstvādṛśāḥ puruṣottamāḥ /
suṣuptāvayavaspandasādharmyeṇa caranti hi
parāvabodhaviśrāntavāsano jagati sthitim / /
ardhasupta ivehemāṃ tvaṃ paśyātmasthayā dhiyā
na ramante hi ramyeṣu svātmanyeva gatāśayāḥ / /
nodvijante'nyaduḥkheṣu svātmanyekarasāyanāḥ
nityaprabuddhā gṛhṇanti kāryāṇīmānyasaṅginaḥ /
mukurā iva bimbāni yathāprāptānyavāñchayā
jāgrati svātmani svasthāḥ suptāḥ saṃsārasaṃsthitau /
bālavatpravivepante suṣuptasadṛśāśayāḥ
tvamajitapadavīmupāgato'ntaḥ
kamalajavāsaramekameva bhuktvā /
guṇagaṇakalitāmihaiva lakṣmīṃ
vraja paramāspadamacyutaṃ mahātman
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye mokṣopāyeṣūpaśamaprakaraṇe prahlādabodhanaṃ nāma catvāriṃśaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0