Yoga Vasistha · Chapter 5.27
saptaviṃśaḥ sargaḥ
śrīvasiṣṭha uvāca /
surāsurasabhājyeṣṭhe tasminbhṛgusute gate /
manasā cintayāmāsa balirbuddhimatāṃ varaḥ
yuktamuktaṃ bhagavatā cidevedaṃ jagattrayam /
cidahaṃ cidime lokāścidāśāścidiyaṃ kriyā
sabāhyābhyantaraṃ sarvaṃ cideva paramārthataḥ /
asti cidvyatirekeṇa neha kiṃcana kutracit
ayamāditya ityarko na citā yadi cetyate /
tadarkatamasorbhedaḥ ka ihevopalabhyate
iyaṃ bhūriti bhūreṣā citā yadi na cetyate /
bhūmeḥ kiṃ nāma bhūmitvaṃ tadbhavye bhavyatāṃ gatam
imā diśo diśa iti cetyante na citā yadi /
tatkiṃ nāma diśāṃ diktvaṃ śailānāṃ cāpi kādritā
idaṃ jagajjagaditi citā yadi na cetyate /
tatkiṃ jagattvaṃ jagato nabhastvaṃ nabhaso'tha kim
kāyo'yaṃ parvatākāraścitā yadi na cetyate /
tatkiṃ nāma śarīratvaṃ śarīrasya śarīriṇām
cidindriyāṇi citkāyaścinmanaścittadeṣaṇā /
cidantaścidbahiścitkhaṃ cidbhāvāścidbhavasthitiḥ
citaivainamahaṃ sarvaṃ sparśanaiṣaṇapūrvakam /
karomi mātrāsaṃsparśaṃ śarīreṇa na kiṃcana
kimanena śarīreṇa kāṣṭhaloṣṭasamena me /
aśeṣajagadekātmā cidahaṃ cetanātmakaḥ
ahaṃ cidambare bhānāvahaṃ cidbhūtapañjare /
surāsureṣu cidahaṃ sthāvareṣu careṣu ca
cidastīha dvitīyā hi kalpanaiva na vidyate /
dvitvasyāsaṃbhavālloke kaḥ śatruḥ kaśca vā suhṛt
balināmnaḥ śarīrasya cchinne śirasi bhāsure /
citaḥ kiṃ tadbhavecchinnaṃ sarvalokāvapūraṇāt
citā saṃcetito dveṣo dveṣo bhavati nānyathā /
tasmāddveṣādayaḥ sarve bhāvābhāvāścidātmakāḥ
na cito vyatirekeṇa pravicāryāpi kiṃcana /
āsādyate kila sphārādasmāttribhuvanodarāt
na dveṣo'sti na rāgo'sti na mano nāsya vṛttayaḥ /
cinmātrasyātiśuddhasya vikalpakalanā kutaḥ
cidahaṃ sarvago vyāpī nityānandamayātmakaḥ /
vikalpakalanātīto dvitīyāṃśavivarjitaḥ
citaściditi yannāma nirnāmāyā na nāma tat /
śabdātmikaiṣā cicchaktiḥ parisphurati sarvagā
dṛśyadarśananirmuktakevalāmalarūpavān /
nityodito nirābhāso draṣṭāsmi parameśvaraḥ
kalpanāvikalākāraḥ kālakāntakalāmayaḥ /
ābhāsamātramudito nityābhāsavivarjitaḥ
bhārūpaikasvarūpe'sminsvarūpeṇa jayāmyaham /
cetyarañjanariktāya vimuktāya mahātmane
pratyakcetanarūpāya svarūpāya namo'stu te /
citaye cetyamuktāya yuktyā yuktāya yogyayā
sarvāvabhāsadīpāya mahyameva namo'stu te /
cetyanirmuktacidrūpaṃ viṣvagviśvāvapūrakam
saṃśāntasarvasaṃvedyaṃ saccinmātramahaṃ mahat /
ākāśavadananto'hamapyaṇoraṇurātataḥ
nāsādayanti māmetāḥ sukhaduḥkhadaśā dṛśaḥ /
saṃvedanamasaṃvedyamacetyaṃ cetanaṃ tatam
na śaktā māṃ paricchettuṃ bhāvābhāvā jagadgatāḥ /
atha caite jagadbhāvāḥ paricchindantu māmimam
yathābhimatamevaite matto na vyatirekiṇaḥ /
yadi svabhāvabhūtena vastunā vastu nīyate
hriyate dīyate vāpi tatkiṃ kasya kila kṣatam /
sarvadā sarvamevāhaṃ sarvakṛtsarvasaṃgataḥ
cetyamasmyahamevaitanna kiṃcidapi coditam /
kiṃ saṃkalpavikalpābhyāṃ citaṃ cidiyamekikā
saṃkṣobhayāmyahaṃ tāvacchāmyāmyātmani pāvane /
iti saṃcintayanneva baliḥ paramakovidaḥ
oṃkārādardhamātrārthaṃ bhāvayanmaunamāsthitaḥ /
saṃśāntasarvasaṃkalpaḥ praśāntakalanāgaṇaḥ
niḥśaṅkamapi dūrāstacetyacintakacintanaḥ /
dhyātṛdhyeyadhyānahīno nirmalaḥ śāntavāsanaḥ
babhūvāvātadīpābho baliḥ prāptamahāpadaḥ /
upaśāntamanāstatra ratnavātāyane baliḥ /
avasadbahukālaṃ sa samutkīrṇa ivopale
praśamitaiṣaṇayā paripūrṇayā
mananadoṣadaśojjhitayaitayā /
balirarājata nirmalasattayā
vighanamacchatayeva śarannabhaḥ
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye devadūtokte mo० upaśamaprakaraṇe baliviśrāntirnāma saptaviṃśaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0