Yoga Vasistha · Chapter 4.62
śrīvasiṣṭha uvāca /
dhīro vicāravānsākṣādādāveva mahādhiyā /
śāstreṇa viduṣā śāstraṃ sujanena vicārayet
sujanema vitṛṇṇena viduṣā mahatā saha /
pravicārya mahāyogātpadamāsādyate param
śāstrārthasujanāsaṅgavairāgyābhyāsasatkṛtaḥ /
puruṣastvamivābhāti nijavijñānabhājanam
tvamudāranijācāro dhīro guṇagaṇākaraḥ /
adhitiṣṭhasi nirduḥkhaṃ vītasargamanomalaḥ
nūnamutsarjitābhreṇa śaradvyomnā samo bhavān /
bhava bhāvanayā mukto yukta uttamasaṃvidā
cintāmuktakalāvatyā muktakalpanayā sthitam /
mano muktavibhāgaṃ ca muktameva na saṃśayaḥ
tavottamānubhāvasya ta idānīṃ narā bhuvi /
ceṣṭāmanusariṣyanti rāgadveṣavihīnayā
bahirlokocitācārā vihariṣyanti vai janāḥ /
bhavārṇavaṃ tariṣyanti dhīmantaḥ potakānvitāḥ
tava tulyamatiryaḥ syātsujanaḥ samadarśanaḥ /
yogyo'sau jñānadṛṣṭīnāṃ mayoktānāṃ sudṛṣṭimān
yāvaddehaṃ dhiyā tiṣṭha rāgadveṣavihīnayā /
bahirlokocitācārastvantastyaktākhilaiṣaṇaḥ
parāṃ śāntimupāgaccha yathānye guṇaśālinaḥ /
avicāryāsta eveha gomāyuśiśudharmakāḥ
ye svabhāvā mahāsatyā nṛṇāṃ sāttvikajanmanām /
tānbhajanpuruṣo yāti pāścātyodārajanmatām
yāneva sevate janturiha jātiguṇānsadā /
athānyajātijāto'pi jātiṃ bhajati tāṃ kṣaṇāt
prāktanānakhilānbhāvānyānti karmavaśaṃ gatāḥ /
pauruṣeṇāvajīyante dharādharamahākulāḥ
dhairyeṇābhyuddharedbuddhiṃ paṅkānmugdhagavīmiva /
tāmasīṃ rājasīṃ caiva jātimanyāmapi śritaḥ
svavivekavaśādyānti santaḥ sāttvikajātitām /
ataścittamaṇau svacche yadrāghava niyojyate
tanmayo vibhavatyevaṃ tasmādbhavati pauruṣam /
pauruṣeṇa prayatnenamahārhaguṇaśālinaḥ
mumukṣavo bhavantīha pāścātyaśubhajātayaḥ /
na tadasti pṛthivyāṃ vā divi deveṣu vā kvacit
pauruṣeṇa prayatnena yannāpnoti guṇānvitaḥ /
brahmacaryeṇa dhairyeṇa vīryavairāgyaraṃhasā /
yuktyā yuktena hi vinā na prāpnoṣi tadīhitam
hitaṃ mahāsattvatayātmatattvaṃ
vidhāya buddhyā bhava vītaśokaḥ /
tava krameṇaiva tato jano'yaṃ
mukto bhaviṣyatyatha vītaśokaḥ
pāścātyajanmani vivekamahāmahimnā
yukte tvayi prasṛtasarvaguṇābhirāme /
sattvasthakarmaṇi padaṃ kuru rāmabhadra
maiṣā karotu bhavasaṅgavimohacintā
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye devadūtokte dvātriṃśatsāhsryāṃ saṃhitāyāṃ mokṣopāyeṣu sthitiprakaraṇe dviṣaṣṭitamaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0