Yoga Vasistha · Chapter 4.61
śrīvasiṣṭha uvāca /
ye hi rājasasāttvikyā jātā bhuvi mahāguṇāḥ /
te nityameva muditāḥ prakāśāḥ kha ivendavaḥ
na khedamabhigacchanti vyomabhāgo malaṃ yathā /
nāpadā mlānimāyānti niśi hemāmbujaṃ yathā
nehante prakṛtādanyatte nānyatsthāvaro yathā /
ramante svasadācāraiḥ svārthebhyaḥ pādapā yathā
nityamāpūryatāṃ yāti sudhāyāmindusundarī /
rāma rājasasattvasya mokṣamāyātyasau yathā
āpadyapi na muñcanti śaśivacchītatāmiva /
prakṛtyaiva virājante maitryādiguṇakāntayā
navastabakabhāvinyā latayeva vanadrumāḥ /
samāḥ samarasāḥ saumyāḥ satataṃ sādhusādhavaḥ
abdhivadbhutamaryādā bhavanti bhavatā samāḥ /
atasteṣāṃ mahābāho padamāpadavāsanam
satataṃ tattu gantavyaṃ gantavyaṃ nāpadarṇave /
tathā tatheha jagati vihartavyamakhedinā //
ātmodayāśca vardhante yathā'rājasasāttvikāḥ /
acintyagatyā sacchāstraṃ vicārya ca punaḥpunaḥ
anityatā svamanasā vividhaivāśu bhāvataḥ /
ādāvante ca yāṃ nityaṃ kriyā trailokyavartinīm
padārthānāpadevāśu bhāvayennetaratsudhīḥ /
asamyagdarśanaṃ tyaktvā vyarthamajñānasaṃtatim
smartavyaṃ samyagevedaṃ jñānamarthamanantakam /
ko'haṃ kathamidaṃ jātaṃ saṃsārāḍambaraṃ vibho
pravicārya prayatnena prājñena saha sādhubhiḥ /
naca karmasu maṅktavyaṃ nānarthena sahāvaset
draṣṭavyaḥ sarvavicchedaḥ saṃsārānugataḥ sadā /
sādhurevānugantavyo mayūreṇāmbudo yathā
ahaṃkārasya dehasya saṃsārasyāplavasya ca /
svavicāramalaṃkṛtya satyamevāvalokayet
śarīramasthiramapi saṃtyaktvā ghanaśobhanam /
vītamuktāvalītantuṃ cinmātramavalokayet
tasminpade nityatate sarvage sarvabhāvite /
śive sarvamidaṃ protaṃ sūtre maṇigaṇā yathā
yaiva cidbhuvanābhoge bhūṣaṇe vyomni bhāskare /
dharāvivarakośasthe saiva citkīṭakodare
kumbhavyomnāṃ na bhedo'sti yatheha paramārthataḥ /
citau śarīrasaṃsthānāṃ na bhedo'sti tathānagha
sarveṣāmeva bhūtānāṃ tiktakaṭvādibhedinām /
ekatvādanubhūterhi kutaścinmātrabhinnatā
ekasminneva satataṃ sthite sanmātravastuni /
jāto'yamayamunnaṣṭa iti teṣāṃ taveha dhīḥ
naca tannāma vastvasti yadbhūtvā saṃpralīyate /
ābhāsamātramevedaṃ na sannāsacca rāghava
udbhūtenāpraśāntena cetasā sapadi sthitam /
neha mohānta āmokṣānnedaṃ yattadavastu ca
kiṃ kilāsati rāmeha mohajāle samujjhati /
yatkiṃcitsaṅgasaṅgatyā vimohe kāraṇaṃ hi tat
[ asati jagati kiṃ kileha modaḥ
sati ca kimaṅga vimohakāraṇaṃ tat /
jananamaraṇasaṃsthitiṣvatastvaṃ
bhava khamivātisamaḥ sadopaśāntaḥ //]
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye mokṣopāyeṣu sthitiprakaraṇe jananamaraṇasaṃsthitirnāmaikaṣaṣṭitamaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0