Yoga Vasistha · Chapter 4.5
pañcamaḥ sargaḥ
śrīrāma uvāca /
bhagavansarvadharmajña pūrvāparavidāṃ vara /
ayaṃ manasi saṃsāraḥ sphāraḥ kathamiva sthitaḥ
yathāyaṃ manasi sphāraḥ saṃsāraḥ sphurati sphuran /
dṛṣṭāntadṛṣṭyā sphuṭayā tathā kathaya me'nagha
śrīvasiṣṭha uvāca /
yathaindavānāṃ viprāṇāṃ jagantyavapuṣāmapi /
sthitāni jātadārḍhyāni manasīdaṃ tathā sthitam
lavaṇasya yathā rājñaścendrajālākulākṛteḥ /
caṇḍālatvamanuprāptaṃ tathedaṃ manasi sthitam
bhārgavasya ciraṃ kālaṃ svargabhogabubhukṣayā /
yathā bhogādhināthatvaṃ saṃsāritvaṃ babhūva ca
bhogeśvaratvaṃ ca yathā tathedaṃ manasi sthitam /
śrīrāma uvāca /
bhagavanbhṛguputrasya svargabhogabubhukṣayā
kathaṃ bhogādhināthatvaṃ saṃsāritvaṃ babhūva ca /
śrīvasiṣṭha uvāca /
śrṛṇu rāma purā vṛttaṃ saṃvādaṃ bhṛgukālayoḥ
sānau mandaraśailasya tamālaviṭapākule /
purā mandaraśailasya sānau kusumasaṃkule
atapyata tapo ghoraṃ kasmiṃścidbhagavānbhṛguḥ /
tamupāste sma tejasvī bālaḥ putro mahāmatiḥ
śukraḥ sakalacandrābhaḥ prakāśa iva bhāsuraḥ /
bhṛgurvanavare tasminsamādhāveva saṃsthitaḥ
sarvakālaṃ samutkīrṇo vanopalatalādiva /
śukraḥ kusumaśayyāsu kaladhautājireṣu ca
mandaroddāmadolāsu bālo ramaṇalīlayā /
vidyāvidyādṛśormadhye śukraḥ prāptamahāpadaḥ
triśaṅkuriva rodontaravartata tadākulaḥ /
nirvikalpasamādhisthe sa kadācitpitaryatha
avyagro'bhavadekānte jitāririva bhūmipaḥ /
dadarśāpsarasaṃ tatra gacchantīṃ nabhasaḥ pathā
kṣīrodamadhyalulitāṃ lakṣmīmiva janārdanaḥ /
mandāramālāvalitāṃ mandānilacalālakām
hārajhāṅkārigamanāṃ sugandhitanabhonilām /
lāvaṇyapādapalatāṃ madaghūrṇitalocanām
amṛtīkṛtataddeśāṃ dehendūdayadīptibhiḥ /
kāntāmālokya tasyābhūdullasattaralaṃ manaḥ
dṛṣṭanirmalapūrṇenduvapurambunidheriva /
sāpyālokya śukramukhaṃ tathā paravaśā hyabhūt
manasijeṣu parāhatamāśayaṃ
sa paribodhya manastadanūśanā /
vigalitetaravṛttitayātmanā
sa ca vadhūmaya eva vabhūva ha
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye mokṣopāyeṣu sthitiprakaraṇe bhārgavopākhyāne bhārgavaskhalanaṃ nāma pañcamaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0