Yoga Vasistha · Chapter 4.4
caturthaḥ sargaḥ
śrīvasiṣṭha uvāca /
indriyagrāmasaṃgrāmasetunā bhavasāgaraḥ /
tīryate netareṇeha kenacinnāma karmaṇā
śāstrasatsaṃgamābhyāsātsaviveko jitendriyaḥ /
atyantābhāvametasya dṛśyasyāpyavagacchati
etatte kathitaṃ sarvaṃ svarūpaṃ rūpiṇāṃ vara /
saṃsārasāgaraśreṇyo yathā yānti prayānti ca
bahunātra kimuktena manaḥkarmadrumāṅkuraḥ /
tasmiṃśchinne jagacchākhī chinnaḥ karmatanurbhavet
manaḥ sarvamidaṃ rāma tasminnantaścikitsite /
cikitsito vai sakalo jagajjālāmayo bhavet
tadetajjāyate loke manomananamākulam /
manaso vyatirekeṇa dehaḥ kva kila dṛśyate
dṛśyātyantāsaṃbhavena ṛte nānyena hetunā /
manaḥpiśācaḥ praśamaṃ yāti kalpaśatairapi
etacca saṃbhavatyeva manovyādhicikitsite /
dṛśyātyantāsaṃbhavātma paramauṣadhamuttamam
mano mohamupādatte mriyate jāyate manaḥ /
tatsvacintāprasādena badhyate mucyate punaḥ
sphuratīdaṃ jagatsarvaṃ citte mananamūrcchite /
śūnyamevāmbare sphāre gandharvāṇāṃ puraṃ yathā
manasīdaṃ jagatkṛtsnaṃ sphāraṃ sphurati cāsti ca /
puṣpaguccha ivāmodastatsthaṃ tasmādivetarat
yathā tilakaṇe tailaṃ guṇo guṇini vā yathā /
yathā dharmiṇi vā dharmastathedaṃ cittake jagat
raśmijālaṃ yathā sūrye yathālokastu tejasi /
yathauṣṇyaṃ citrabhānau ca manasīdaṃ tathā jagat
śaityaṃ yathaiva tuhine yathā nabhasi śūnyatā /
yathā cañcalatā vāyau manasīdaṃ tathā jagat
mano jagajjagadakhilaṃ tathā manaḥ
parasparaṃ tvavirahite sadaiva hi /
tayordvayormanasi nirantaraṃ kṣite
kṣitaṃ jagannatu jagati kṣite manaḥ
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmī० de० mo० sthitiprakaraṇe sthityaṅkurakalanaṃ nāma caturthaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0