Yoga Vasistha · Chapter 4.37

saptatriṃśaḥ sargaḥ

śrīvasiṣṭha uvāca /
itthaṃ sthiratarākārāḥ saṃsārāvalayo'bhitaḥ /
svabhāvādbrahmaṇaḥ sarvāḥ punarāyānti yānti ca

svataḥ sarvamidaṃ jātamanyonyaṃ hetutāṃ gatam /
anyonyamabhinaśyattatsvata eva vilīyate

svato'spando'pi tu spando yathā'gādhajalodare /
tathaiveyamasatsacca cideva paridṛśyate

vyomanyeva nirākāre nidāghātsarito yathā /
lakṣyante tadvadevemāścittattve sṛṣṭidṛṣṭayaḥ

yathā madavaśādātmā so'nyavatpratibhāsate /
tathaiva cittvācciddhātuḥ sa evā'sa iva sthitaḥ

na cedaṃ sadasannedaṃ tatsthātatsthatayā citaḥ /
nātiriktātiriktā ca kaṭakādiṣu hematā

yena śabdaṃ rasaṃ rūpaṃ gandhaṃ jānāsi rāghava /
so'yamātmā paraṃ brahma sarvamāpūrya saṃsthitaḥ

nānaikatvādatītāttu sarvaṃgādamalātmanaḥ /
dvitīyā kalanā nāsti kācinnetarathā kvacit

rāma bhāvanādanyasya bhāvābhāvāḥ śubhāśubhāḥ /
sṛṣṭayaḥ parikalpyante'nātmanyevāthavātmani

yasmādātmano vyatirikte vastuni siddhe sati
tatrecchā pravartate / yatra svātmano vyatiriktaṃ na kiṃ-
cidapi saṃbhavati tatrātmā kimiva vāñchankimanu-
smarandhāvatu kimupaitu

ata idamīhitamidamanīhitamityātmānaṃ na spṛ-
śanti vikalpāḥ / ato niricchatāyāmātmā na
kiṃcidapi karoti kartṛkaraṇakarmaṇāmekatvāt, na
kvacittiṣṭhatyādhārādheyayorekatvāt, naca niriccha-
syātmano naiṣkarmyamabhimatam, dvitīyāyāḥ kalpa-
nāyā abhāvāt

netarā jānāsi rāma tvamiyaṃ brahmasaṃsthitiḥ /
sarvadvandvavinirmuktaḥ kartā bhava gatajvaraḥ

anyacca rāghava punaḥ
punaḥ kṛtvā kṛtvā bahuvidhamidaṃ karma tarasā
tvayā prāpyaṃ kiṃ tadvada yaducitaṃ bhūtakaraṇāt /
akartṛtve vāsthā bhavatu tava cāpyāgamavato
bhava svasthaḥ svacchaḥ stimita iva nirvātajaladhiḥ

gatvā sudūramapi yatnavatā javena
nāsādyate tadiha yena supūrṇataiti /
matveti mā vraja padārthagaṇāndhiyā tvaṃ
na tvaṃ tvameva paramārthatayā cidātmā

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mo० sthitiprakaraṇe upaśamavarṇanaṃ nāma saptatriṃśaḥ sargaḥ