Yoga Vasistha · Chapter 4.30

triṃśaḥ sargaḥ

śrīvasiṣṭha uvāca /
iti tuṣṭeṣu deveṣu dānaveṣu hateṣu ca /
dāmavyālakaṭā dīnā babhūvurbhayavihvalāḥ

jajvāla kupitaḥ kveti kalpāntāgniriva jvalan /
śambaraḥ śamitānīko dāmavyālakaṭānprati

śambarasya bhayādgatvā pātālamatha saptamam /
dāmavyālakaṭāstasthustyaktvātha nijamaṇḍalam

yamasya kiṅkarā yatra ye kālatrāsanakṣamāḥ /
kutūhalena tiṣṭhanti narakārṇavapālakāḥ

te teṣāmatha yātānāṃ dattvā bhayamabhīravaḥ /
cintā iva ghanākārāḥ kumārīśca daduḥ kramāt

taiḥ sārdhaṃ nītavantaste tatra dāmādayo'vadhim /
daśavarṣasahasrāntamāttānantakuvāsanāḥ

iyaṃ me kāminī kanyā mameyaṃ prabhuteti ca /
durūḍhasnehabandhānāṃ kālasteṣāṃ vyavartata

dharmarājo'tha taṃ deśaṃ kadācitsamupāyayau /
mahānarakakāryāṇāṃ vicārārthaṃ yadṛcchayā

aparijñātamenaṃ te dharmarājaṃ trayo'surāḥ /
na praṇemurvināśāya sāmānyamiva kiṅkaram

atha vaivasvatenaite jvalitāsūgrabhūmiṣu /
vihitabhrūparispandamātreṇaiva niveśitāḥ

tatra te karuṇākrandāḥ sasuhṛddārabandhavaḥ /
pradagdhāḥ parṇaviṭapā vṛkṣā iva vanānilaiḥ

svayā vāsanayā jātāstayaiva krūrayā punaḥ /
bandhakarmakarākārāḥ kirātā rājakiṅkarāḥ

tajjanmātha parityajya jātāḥ śvabhreṣu vāyasāḥ /
tadante gṛdhratāṃ yātāstato'pi śuklatāṃ gatāḥ

sūkaratvaṃ trigarteṣu meṣatvaṃ parvateṣu ca /
magadheṣvatha kīṭatvaṃ babhruste ca kubuddhayaḥ

anubhūyetarāmanyāṃ citrāṃ yoniparamparām /
adya matsyāḥ sthitā rāma kāśmīrāraṇyapalvale

dāvāgnikvathitālpālpapaṅkakalpāmbupāyinaḥ /
na mriyante na jīvanti jarajjambālajarjarāḥ

vicitrayonisaṃrambhamanubhūya punaḥpunaḥ /
bhūtvā bhūtvā punarnaṣṭāstaraṅgā jaladhāviva

bhavajaladhigatāste vāsanātantununnā-
stṛṇamiva ciramūḍhā deharūpaistaraṅgaiḥ /
upaśamamupayātā rāma nādyāpyanantaṃ
parikalaya mahattvaṃ dāruṇaṃ vāsanāyāḥ

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vā० de० mokṣopāye sthitiprakaraṇe dāmavyālakaṭajanmāntaracitravarṇanaṃ nāma triṃśaḥ sargaḥ