Yoga Vasistha · Chapter 4.29
ekonatriṃśaḥ sargaḥ
śrīvasiṣṭha uvāca /
evaṃprāyākulārambhairasurairasuhāribhiḥ /
sahasā hṛtasaṃrabdhairārabdhaḥ sumahān raṇaḥ
māyayātha vivādena sandhinā vigraheṇa ca /
palāyanena dhairyeṇa cchannagopāyanena ca
kārpaṇyenāstrayuddhena svāntardhānaiśca bhūriśaḥ /
dhṛtaḥ sa saṃgaro devaistriṃśadvarṣāṇi pañcakam
varṣāṇi divasānmāsāndaśāṣṭau sapta pañca ca /
varṣāṇi peturvṛkṣāgnihetyekāśanibhūbhṛtām
etāvatā tu kālena dṛḍhābhyāsādahaṃkṛteḥ /
dāmādayo'hamityāsthāṃ jagṛhurgrastacetasaḥ
naikaṭyātiśayādyadvaddarpaṇaṃ bimbavadbhavet /
abhyāsātiśayāttadvatte sāhaṃkāratāṃ gatāḥ
yadvaddūragataṃ vastu nādarśe pratibimbati /
padārthavāsanā tadvadanabhyāsānna jāyate
yadā dāmādayo jātā ahaṃkārātmavāsanāḥ /
tadā me jīvitaṃ me'rtha iti dainyamupāgatāḥ
bhavavāsanayā grastā mohavāsanayā tataḥ /
āśāpāśanibaddhāste tataḥ kṛpaṇatāṃ gatāḥ
mugdheva hyanahaṃkārairmamatvamupakalpitam /
rajjvāṃ bhujaṅgatvamiva dāmavyālakaṭaistataḥ
āpādamastako dehaḥ kathaṃ me bhavatu sthiraḥ /
mameti tṛṣṇākṛpaṇā dīnatāṃ te samāyayuḥ
sthiro bhavatu me dehaḥ sukhāyāstu dhanaṃ mama /
iti baddhadhiyāṃ teṣāṃ dhairyamantarddhimāyayau
savāsanatvādvapuṣāmalpasattvātsuradviṣām /
yā tu prahāraparatā mārjitevāśu sābhavat
kathaṃ surā jagatyasminbhavāma iti cintayā /
vivaśā dīnatāṃ jagmuḥ padmā iva nirambhasaḥ
teṣāṃ yoṣānnapānena svāhaṃkṛtimatāṃ ratiḥ /
babhūva bhāvabhāvasthā bhīṣaṇā bhavabhājinī
atha tasminraṇe bhītyā sāpekṣatvamupāyayuḥ /
mattebhaghanasaṃrabdhe vane hariṇakā iva
mariṣyāmo mariṣyāma iti cintāhatāśayāḥ /
mandaṃ mandaṃ kila bhremuḥ kupitairāvaṇe raṇe
śarīraikārthināṃ teṣāṃ bhītānāṃ maraṇādapi /
alpasattvatayā mūrghni kṛtameva paraiḥ padam
atha pramlānasattvāste hantumagragataṃ bhaṭam /
na śekurindhane kṣīṇe havirdagdhumivāgnayaḥ
vibudhānāṃ praharatāṃ maśakatvamupāgatāḥ /
kṣatavikṣatasaṃghātāstasthuḥ sāmānyasadbhaṭāḥ
bahunātra kimuktena maraṇādbhītacetasaḥ /
daityā deveṣu valagatsu dudruvuḥ samarājirāt
teṣu dravatsu bhīteṣu sarvato dānavādiṣu /
dāmavyālakaṭākhyeṣu vikhyāteṣu surālaye
taddaityasainyaṃ nyapatadvidrutaṃ khāditastataḥ /
kalpāntapavanodbhūtaṃ tārājālamivābhitaḥ
amarācalakuñjeṣu śikharāṇāṃ śikhāsu ca /
taṭeṣu vārirāśīnāṃ payodapaṭaleṣu ca
sāgarāvartagarteṣu śvabhreṣūdyatsaritsu ca /
jaṅgaleṣu diganteṣu jvalatsu vipineṣu ca
tadvāṇocchinnadeśeṣu grāmeṣu nagareṣu ca /
aṭavīṣūgrapakṣāsu marubhūmidavāgniṣu
lokālokācalānteṣu parvateṣu hradeṣu ca /
āndhradvaviḍakāśmīrapārasīkapureṣu ca
nānāmbhodhitaraṅgāsu gaṅgājalaghaṭāsu ca /
dvīpāntareṣu jāleṣu jambūkhaṇḍalatāsu ca
sarvataḥ parvatākārāḥ patitāste surārayaḥ /
visphoṭitāṅgacaraṇā vibhinnakarabāhavaḥ
śākhālagnāntratantrīkā muktaraktabharacchaṭāḥ /
vyastaśekharamūrdhāno niṣkrāntāḥ kupitekṣaṇāḥ
sāyudhā balamāyeṣucchinnakaṅkaṭahetayaḥ /
dūrāpātaviparyastapatannānāyudhāṃśukāḥ
kaṇṭhalambiśirastrāṇacaṭatkārograbhītayaḥ /
śikhāśataśilāprotā dehabhāgavilambinaḥ
śālmalyugradṛḍhāpātakaṭatkaṇṭakasaṃkaṭāḥ /
suśilāphalakāsphālaśatadhāśīrṇamastakāḥ
sarvaṃ eva sakalāyudhaśastra-
pātamātrasamanantarameva /
dikṣu nāśamagamannasurendrāḥ
pāṃsavo'mbudanidhau payasīva
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vā० de० mo० sthitiprakaraṇe dāmavyālakaṭopākhyāne asuraparibhraṃśo nāmaikonatriṃśaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0