Language

ENहिગુ
Scripture Library

Yoga Vasistha · Chapter 3.79

3.79.79

ekonāśītitamaḥ sargaḥ

3.79.1

śrīvasiṣṭha uvāca /
ityuktvā rākṣasī praśnānsā vaktumupacakrame / /
ucyatāmiti rājñokte tānimānśṛṇu rāghava

3.79.2

rākṣasyuvāca /
ekasyānekasaṃkhyasya kasyāṇorambudheriva /
antarbrahmāṇḍalakṣāṇi līyante budbudā iva

3.79.3

kimākāśamanākāśaṃ na kiṃcitkiṃcideva kim /
ko'hamevāsi saṃpannaḥ ko bhavānapyahaṃ sthitaḥ

3.79.4

gacchanna gacchati ca kaḥ ko'tiṣṭhannapi tiṣṭhati /
kaścetano'pi pāṣāṇaḥ kaścidvyomni vicitrakṛt

3.79.5

vahnitāmajahaccaiva kaśca vahniradāhakaḥ /
avahnerjāyate vahniḥ kasmādrājannirantaram

3.79.6

acandrārkāgnitāro'pi ko'vināśaḥ prakāśakaḥ /
anetralabhyātkasmācca prakāśaḥ saṃpravartate

3.79.7

latāgulmāṅkurādīnāṃ jātyandhānāṃ tathaiva ca /
anyeṣāmapyanakṣāṇāmālokaḥ ka ivottamaḥ

3.79.8

janakaḥ ko'mbarādīnāṃ sattāyāḥ kaḥ svabhāvadaḥ /
ko jagadratnakośaḥ syātkasya kośo maṇerjagat

3.79.9

ko'ṇustamaḥprakāśaḥ syātko'ṇurasti ca nāsti ca /
ko'ṇurdūre'pyadūre ca ko'ṇureva mahāgiriḥ

3.79.3.79.10

nimeṣa eva kaḥ kalpaḥ kaḥ kalpo'pi nimeṣakaḥ /
kiṃ pratyakṣamasadrūpaṃ kiṃ cetanamacetanam

3.79.11

kaśca vāyuravāyuśca kaḥ śabdo'śabda eva kaḥ /
kaḥ sarvaṃ na ca kiṃcicca ko'haṃ nāhaṃ ca kiṃ bhavet

3.79.12

kiṃ prayatnaśataprāpyaṃ labdhvāpi bahujanmani /
labdhaṃ na kiṃcidbhavati kiṃtu sarvaṃ na labhyate

3.79.13

svasthena jīvitenoccaiḥ kenātmaivāpahāritaḥ /
kenāṇunāntaḥ kriyate merustribhuvanaṃ tṛṇam

3.79.14

kenāpyaṇukamātreṇa pūritā śatayojanī /
ko'ṇureva bhavanmāti na yojanaśateṣvapi

3.79.13

kenālokanamātreṇa jagadvālaḥ pranāṭyate /
kasyāṇorudare santi kilāvanibhṛtāṃ ghaṭāḥ

3.79.16

aṇutvamajahatko'ṇurmeroḥ sthūlatarākṛtiḥ /
vālāgraśatabhāgātmā ko'ṇuruccaiḥ śiloccayaḥ

3.79.17

ko'ṇuḥ prakāśatamasāṃ dīpaḥ prakaṭanapradaḥ /
kasyāṇorudare santi samagrānubhavāṇavaḥ

3.79.18

ko'ṇuratyantaniḥsvādurapi saṃsvadate'niśam /
kena saṃtyajatā sarvamaṇunā sarvamāśritam

3.79.19

kenātmācchādanāśaktenāṇunācchāditaṃ jagat /
jagallaye na kasyāṇoḥ sadbhūtamapi jīvati

3.79.3.79.20

ajātāvayavaḥ ko'ṇuḥ sahasrakaralocanaḥ /
ko nimeṣo mahākalpaḥ kalpakoṭiśatāni ca

3.79.21

aṇau jaganti tiṣṭhanti kasminbīja iva drumaḥ /
bījāni niṣkalāntāni sphuṭānyanuditānyapi

3.79.22

kalpaḥ kasya nimeṣasya bījasyevāntarasthitaḥ /
kaḥ prayojanakartṛtvamapyanāśritya kārakaḥ

3.79.23

dṛśyasaṃpattaye draṣṭā svātmānaṃ dṛśyatāṃ nayan /
dṛśyaṃ paśyansvamātmānaṃ ko hi paśyatyanetravān

3.79.24

antargalitadṛśyaṃ ca ka ātmānamakhaṇḍitam /
dṛśyāsaṃpattaye paśyanpuro dṛśyaṃ na paśyati

3.79.25

ātmānaṃ darśanaṃ dṛśyaṃ ko bhāsayati dṛśyavat /
kaṭakādīni hemneva vikīrṇaṃ kena ca trayam

3.79.26

kasmānna kiṃcicca pṛthagūrmyādīva mahāmbhasaḥ /
kasyecchayā pṛthakcāsti vīciteva mahāmbhasaḥ

3.79.27

dikkālādyanavacchinnādekasmādasataḥ sataḥ /
dvaitamapyapṛthakkasmāddravateva mahāmbhasaḥ

3.79.28

ātmānaṃ darśanaṃ dṛśyaṃ sadasacca jagattrayam /
ko'ntarbījamivāntasthaṃ sthitaḥ kṛtvā trikālagaḥ

3.79.29

bhūtaṃ bhavadbhaviṣyacca jagadvṛndaṃ bṛhadbhramam /
nityaṃ samasya kasyāntarbījasyāntariva drumaḥ

3.79.3.79.30

bījaṃ drumatayevāśu drumo bījatayeva ca /
svamekamajahadūpamudetyanudito'pi kaḥ

3.79.31

bisatanturmahāmerurbho rājanyadapekṣayā /
tasya kasyodare santi merumandarakoṭayaḥ

3.79.32

kenedamātatamanekacideva viśvaṃ
kiṃsāra evamativalgasi haṃsi pāsi /
kiṃdarśanena na bhavasyathavā sadaiva
nūnaṃ bhavasyamaladṛgvadanaḥ svaśāntyai

3.79.33

eṣo'sau pragalatu saṃśayo mamoccai-
ścittaśrīmukhamihikāmalānulepaḥ /
yasyāgre na galati saṃśayaḥ samūlo
naivāsau kvacidapi paṇḍitoktimeti

3.79.34

evaṃ me yadi na vineṣyathaḥ kramoktaṃ
saṃśāntaṃ laghutarasaṃśayaṃ subuddhī /
tadrakṣojaraṭhahutāśanendhanatvaṃ
nirvighnaṃ jhaṭiti gamiṣyathaḥ kṣaṇena

3.79.35

paścāttāṃ janapadamaṇḍalīṃ samantā-
dbhāvatkīmurujaṭharā kṣaṇādgrase'ham /
evaṃ te bhavatu surājateti manye
mūrkhāṇāmatirasa eva saṃkṣayāya

3.79.36

ityuktvā vipulagabhīrameghanāda-
prollāsaprakaṭagirā niśācarī sā /
tūṣṇīmapyativikaṭākṛtistadāsī-
cchuddhāntaḥ śaradamalābhramaṇḍalīva

3.79.79

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe utpattiprakaraṇe ka० rākṣasīpraśro nāmaikonāśītitamaḥ sargaḥ

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc