Scripture Library

Yoga Vasistha · Chapter 3.72

3.72.72

dvisaptatitamaḥ sargaḥ

3.72.1

śrīvasiṣṭha uvāca /
sūcī sā saṃbhavadvāṇī cintayitvetyakampanam /
punastaddehalābhāya bhavāmyāśu tapasvinī

3.72.2

iti saṃcintya cittasthaṃ saṃhṛtya janamāraṇam /
tadeva himavacchṛṅgaṃ jagāma tapase sthitam

3.72.3

apaśyadeva sūcitvaṃ sā tanmānasamātmani /
prāṇavātātmikā prāṇaiḥ praviśya hṛtamānasam

3.72.4

athātmanyeva sūcitvaṃ paśyatyeva manomayam /
prāṇavātaśarīrāsau jagāma himavacchiraḥ

3.72.5

dṛḍhadāvānale tatra sarvabhūtavivarjite /
mahāmahāśilābhābhārūkṣe pāṃsuvidhūsare

3.72.6

tasthāvabhyuditevāsau nistṛṇe vipule sthale /
marāvakasmātsaṃjātaśuṣkā tṛṇaśikhā yathā

3.72.7

susūkṣmasyaikapādasya sārdhenaivāśritorvarā /
svasaṃvidekapādātma tapaḥ kartuṃ pracakrame

3.72.8

sūkṣmapādatalenaiṣā vasudhāreṇusaṃkaṭī /
nivārya tripadīṃ kṛtsnādyatnenordhvamukhī sthitā

3.72.9

kṛṣṇatvahiṃsratātaikṣṇyavyāptāsyapavanāśanaiḥ /
yatnātpadaṃ nibadhnantī reṇvaṇūpalasaṃkaṭe

3.72.3.72.10

araṇye kṣubhitā saṃpaddūrālokārthamutthitām /
pucchākoṭisthitāṃ vātālolāmanucakāra sā

3.72.11

mukharandhraviniṣkrāntā tasyā bhāskaradīdhitiḥ /
sakhī babhūva sūcyābhā paścādbhāgaikarakṣiṇī

3.72.12

kṣudre'pi svajane bhūte'pyeti vatsalatāṃ janaḥ /
dīdhityāpi sakhīvṛttaṃ sūcyāṃ śucitayā bhṛtam

3.72.13

babhūva tasyāḥ svacchāyā dvitīyā tāpasī sakhī /
evaṃ sūcīva malinā tayā paścātkṛteva sā

3.72.14

sūcyā tayā sunirgatya supātākṣyā sma kūṇitaiḥ /
paścātsakhyābhayā sādhuranyonyācārakevalam

3.72.15

sūcyābhiprekṣite yātā matiṃ drumalatādayaḥ /
mahātapasvinīṃ sūcīṃ dṛṣṭvā notkaṇṭhayanti ke

3.72.16

sthirabaddhapadāmenāṃ svamanovṛttimutthitām /
anilaṃ bhojayāṃcakrurmukhanirgatabhāṃkṛtaiḥ

3.72.17

prasūtāni bhaviṣyāṇi gīrvāṇānyāni vā ciram /
kausumāni rajāṃsyasyā ityāsyaṃ paryapūrayan

3.72.18

tato mahendraprahitaṃ vātanunnāmiṣaṃ rajaḥ /
tayā tvabhratvavyājena na nigīrṇaṃ mukhe viśat

3.72.19

na nigīrṇavatī tāni rajāṃsi dṛḍhaniścayāt /
antaḥsāratayā kāryaṃ laghavo'pyāpnuvanti hi

3.72.3.72.20

na pibatyāsyasaṃsthāni tathā puṣparajāṃsyapi /
vismayaṃ pavanaḥ prāpa sumerūnmūlanādhikam

3.72.21

āśiraḥ pihitā paṅkaiḥ pūritāpi mahājalaiḥ /
vidhūtāpi bṛhadvātairdagdhāpi vanavahnibhiḥ

3.72.22

bhinnāpi karakāpāterbhrāmitāpi taḍidbhramaiḥ /
udvejitāpi jaladaiḥ kṣobhitāpyatigarjitaiḥ

3.72.23

api varṣasahasraiḥ sā cittasthadṛḍhaniścayā /
pādāgraṃ tu kusupteva nākampata tapasvinī

3.72.24

nivṛttāyā bahiḥspandāddeśakāle bahau gate /
vicārayantyāstasyāḥ svamātmā satyaṃ sucetanam

3.72.25

jñānālokaḥ samudabhūtsā parāvaradarśinī /
babhūva nirmalā sūcirviṣūcī pāvanaṃ param

3.72.26

jātā viditavedyā sā svayameva tayā dhiyā /
tapasā duṣkṛte kṣīṇe sūcī svasukhasūcinī

3.72.27

iti varṣasahasrāṇi sākaroddāruṇaṃ tapaḥ /
saptasaptamahālokasaṃtāpakaramunmukhī

3.72.28

tasyāḥ kalpāgnibhīmena tapasā hi mahāgiriḥ /
babhūva tena jvalito jajvāleva tato jagat

3.72.29

kasyedaṃ tapasākrāntaṃ jagadityatha vāsavaḥ /
nāradaṃ paripapraccha sa tasyākathayacca tat

3.72.3.72.30

saptavarṣasahasrāṇi sūcī dīrghatapasvinī /
mahāvijñānadehāsau tenedaṃ jvalitaṃ jagat

3.72.31

nāgāḥ śvasanti vicalanti nagāḥ patanti
vaimānikā jaladhivāridharāḥ prayānti /
śoṣaṃ diśo'rkasahitā malinībhavanti
sūcyāḥ surendra tapasā kṣayamāyayeva

3.72.72

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye utpattiprakaraṇe ka० sūcītapaḥprabhāvo nāma dvisaptatitamaḥ sargaḥ

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0